Kleszcze - czy szczepić się przed wakacjami? Lekarz: Zawsze, jeśli nie możesz wykluczyć kontaktu

Borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu to jedne z kilku groźnych chorób przenoszonych przez kleszcze. Możemy się zaszczepić jedynie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu. Nie ma szczepionki chroniącej przed boreliozą ani ogólnej szczepionki przeciwko ugryzieniu przez kleszcze. Jak się szczepić i jak szybko zadziała szczepionka, wyjaśnia lekarz.

Lek. Łukasz Durajski*, przewodniczący Zespołu ds. Szczepień Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie, zapewnia, że warto zaszczepić się przeciwko kzm, bo już od momentu podania szczepionki organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała i z każdą chwilą odporność rośnie. Optymalną osłonę osiągamy po dwóch-trzech tygodniach.

Kiedy i gdzie najlepiej to zrobić? Szczepionka jest odpłatna, ale samo szczepienie można zrobić w każdej placówce podstawowej opieki medycznej, bo szczepienie przeciw kzm jest w Polsce oficjalnie zalecane przez Główny Inspektorat Sanitarny.

Kto powinien się zaszczepić?

Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba ośrodkowego układu nerwowego, która grozi zapaleniem rdzenia kręgowego, zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych lub zapaleniem mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych. Wywołuje ją flawiwirus, który roznoszą kleszcze. Na szczęście, przeciwko odkleszczowemu zapaleniu mózgu istnieje skuteczna szczepionka.

Oczywiście, jak przypomina Łukasz Durajski: nie każdy kleszcz roznosi kzm i nie u każdego wystąpią powikłania.

Szacunki podają, że 15 procent kleszczy roznosi kzm. U większości zakażonych nim osób wystąpi tylko pierwsza, dość łagodna faza choroby, ale u 30 procent może dojść do groźnych powikłań. Co 50. osoba z kzm umiera.

Faza I kzm:

  • trwa od jednego do ośmiu dni,
  • występują bóle kończyn, mięśni i głowy,
  • charakterystyczne są też gorączka, nudności, utrata apetytu.


Faza II kzm:

  • gorączka,
  • bóle i zawroty głowy,
  • nudności i wymioty,
  • zaburzenia świadomości,
  • zaburzenia mowy,
  • zaburzenia koordynacji,
  • niedowład,
  • ostry stan zapalny opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu czy rdzenia kręgowego.

Niestety, trudno ocenić, kto jakie konsekwencje poniesie. Warto się szczepić? - Zawsze, jeśli nie możesz wykluczyć kontaktu z kleszczem - mówi Łukasz Durajski i zarazem dodaje, że zakażone kleszcze mogą występować w lasach, na łąkach czy nawet w miejskich parkach. Podczas badań w 2016 roku stwierdzono bardzo duże ilości kleszczy w warszawskim ZOO oraz w Łazienkach Królewskich.

Jak się szczepić?

Aktualnie do wyboru masz dwie szczepionki: Encepur Adults i FSME Immun. Obie mają dwie wersje: jedną dla dzieci, drugą dla młodzieży i dorosłych. Dla trwałej ochrony obie wymagają do pełnej, trwałej ochrony trzech dawek, a potem dawek przypominających, zazwyczaj co pięć lat. Uwaga, dla obu szczepionek jest opracowany tzw. klasyczny schemat szczepień i schemat szybki (dający wcześniej pełną ochronę, ale i wymagający wcześniej dawek przypominających). Zatem: omów z lekarzem wszelkie konsekwencje wybranego schematu, pilnuj kolejnych terminów zgodnych z twoim harmonogramem.

Schematy szczepień przeciw kzm dzieci i dorosłych

Kleszcze - jakie inne choroby przenoszą? Czym one grożą?

Ugryzienie przez kleszcza to nie tylko ryzyko zarażenia się boreliozą. W organizmie owada mogą bowiem znajdować się chorobotwórcze drobnoustroje, wywołujące jeszcze kilka innych schorzeń, takich jak kleszczowe zapalenie mózgu, anaplazmoza, babeszioza, tularemia, gorączka Q, riketsjozy. Które z nich są niebezpieczne dla człowieka?

Przede wszystkim borelioza, której pierwszym symptomem jest tzw. wędrujący rumień. Pojawia się w okolicy ugryzienia. Borelioza jest wielonarządową chorobą zakaźną, atakuje układ nerwowy, wywołuje zapalenia narządów wewnętrznych i stawów, grozi wieloma powikłaniami. Jest trudna do leczenia i niebezpieczna, szczególnie dla kobiet w ciąży. Niestety, nie ma szczepionki przeciwko boreliozie.

Anaplazmoza jest chorobą zakaźną przenoszoną przez kleszcze, które zakażone są przez Gram-ujemne bakterie Anaplasma phagocytophilum. Jest spotykana dość rzadko, a jej objawy podobne są do ostrej infekcji i wtedy zwalcza się je antybiotykami. W większości wypadków zakażenie nie daje jednak żadnych objawów i samoistnie mija.

Babeszioza (babezjoza) w naszym kraju zdarza się rzadko, natomiast można ją spotkać na południu Europy oraz w krajach afrykańskich. Babesziozę roznoszą kleszcze, a wywołują ją pierwotniaki o nazwie babesia. Objawy przypominają nieco malarię, z gorączką i dreszczami, pierwotniak powoduje też uszkodzenie czerwonych ciałek krwi. Choroba jest trudna do leczenia, zwalcza się ją głównie antybiotykami. Nie ma, niestety, szczepionki przeciwko babesziozie.

Tularemia - to bakteryjna choroba zakaźna, wywoływana przez pałeczki Francisella tularensis, przenoszone, między innymi, przez kleszcze. Spotykana jest rzadko, głównie w krajach skandynawskich. Wywołuje zmiany zapalne w węzłach chłonnych i narządach oraz ogólne zakażenia organizmu. Zwalczana jest za pomocą antybiotykoterapii.

Gorączka Q to choroba zwierząt domowych oraz dzikich, którą mogą zarazić się także ludzie drogą oddechową. Chorobę wywołuje bakteria Coxiella burnetii. Rezerwuarem bakterii są kleszcze.

Kleszcze - a co ze szczepionką uniwersalną?

Wszystkim marzy się jednak szczepionka, która zapobiega ugryzieniom przez kleszcze, a więc w konsekwencji chroniąca przed wszystkimi chorobami, które nam grożą po ataku owada. Nie ma, niestety, takiego leku w tej chwili, ale trwają badania. Siedem europejskich instytutów naukowych, pod nazwą ANTIDotE, pracuje nad zidentyfikowaniem i zbadaniem białek znajdujących się w ślinie kleszczy, które mogłyby być wykorzystane do stworzenia szczepionki dla ludzi.

*Łukasz Durajski jest także specjalizującym się w dziedzinie pediatrii w Klinice Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej Instytutu „Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie, prowadzącym program "Pogromcy Medycznych Mitów" w TVN Style i właścicielem DrDurajski Clinic w Warszawie.

Więcej o:
Komentarze (9)
Kleszcze - czy szczepić się przed wakacjami? Lekarz: Zawsze, jeśli nie możesz wykluczyć kontaktu
Zaloguj się
  • druga_wieza

    Oceniono 3 razy 1

    Kleszczowe zapalenie mózgu to ZAPALENIE MÓZGU.
    Zapalenie mózgu.
    Zapalenie mózgu.
    powtórzyć do zrozumienia...

    To bardzo ciężka choroba, której śmiertelność wynosi nawet kilkadziesiąt procent, a powikłania i skutki...

  • monika_bombka

    0

    ostatnio sporo osób ma z tymi kleszczami problem. chyba, jakiś wysyp jest w tym roku. sama byłam ostatnio na usunięciu jednego. niestety lekarze na nfz trochę bagatelizują sprawę, więc wybieram się na prywatna wizytę na konsultację niektórych objawów

  • gigagracz

    Oceniono 4 razy 0

    Borelioza opis i zdjęcia choroby ->> www.twoja-choroba.pl/borelioza/68

  • albrecht_kalba

    Oceniono 5 razy -3

    "Sczepić się przed kleszczami" - usłyszałem pukanie spod dna.

  • pilot.tv

    Oceniono 9 razy -9

    Nikt nie napisał że kleszcze nie tykaja osób z określona grupą krwi.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX