Cukrzyca: jak nie przeoczyć pierwszych objawów choroby?

Cukrzyca należy do chorób metabolicznych, związanych ze zbyt wysokim poziomem cukru we krwi. Bezpośrednim powodem są zaburzenia wydzielania i działania insuliny, hormonu odpowiadającego za przyswajanie glukozy. Choroba prowadzi do stopniowego uszkodzenia tkanek i narządów wewnętrznych. Cukrzyca typu 1 atakuje dość szybko i gwałtownie. Natomiast cukrzyca typu 2 rozwija się w ukryciu, długo nie dając żadnych objawów. Co trzecia osoba nie zdaje więc sobie sprawy z choroby. Dlatego warto znać wczesne symptomy cukrzycy, aby możliwie szybko podjąć leczenie.

Cukrzyca - ogólna charakterystyka choroby

Istnieje kilka rodzajów cukrzycy. Dwie najczęstsze to cukrzyca typu 1 oraz cukrzyca typu 2, a ponadto stykamy się z cukrzycą ciążową, cukrzycą jednogenową oraz z cukrzycą typu MODY.

Cukrzyca typu 1 określana jest jako insulinozależna, ponieważ w jej przebiegu konieczne jest stałe przyjmowanie insuliny. Atakuje najczęściej dzieci i młode osoby do 30. roku życia. Bezpośrednią przyczyną cukrzycy typu 1 jest zniszczenie istniejących w trzustce komórek β, odpowiedzialnych za wytwarzanie insuliny. Do destrukcji komórek β dochodzi w wyniku procesów autoimmunologicznych, to znaczy, że komórki odpornościowe organizmu atakują własne organy. Choroba ma podłoże genetyczne.

Cukrzyca typu 2 - insulinoniezależna - dotyka na ogół ludzi dorosłych po 40. roku życia. W tym wypadku trzustka produkuje insulinę, jednak w niedostatecznej ilości lub dochodzi do tzw. insulinooporności, czyli organizm przestaje odpowiednio reagować na działanie hormonu i wymaga coraz większych dawek. W naszym kraju na cukrzycę typu 2 chorują już ponad 2 mln osób To także choroba genetyczna, ale rozwija się w zetknięciu z czynnikami zewnętrznymi. Uważa się, że do rozwoju choroby przyczynia się zła dieta oraz brak ruchu fizycznego i związana z tym otyłość oraz nadciśnienie i miażdżyca.

Cukrzyca ciążowa ujawnia się podczas ciąży i polega na braku tolerancji cukru. Mija po porodzie, ale stanowi zagrożenie wystąpienia później cukrzycy typu 2. Cukrzyca jednogenowa związana jest z mutacją genu odpowiedzialnego za wydzielanie insuliny. Najczęstszą postacią jest cukrzyca MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young). W tym wypadku chory ma wysokie stężenie cukru w moczu, ale niewielkie zapotrzebowanie na insulinę.

Cukrzyca - pierwsze objawy choroby

Cukrzyca przez wiele lat może rozwijać się w organizmie i nie dawać żadnych objawów. Dopiero stężenie glukozy powyżej 250 mg/dl, czyli już bardzo wysokie, zaczyna dawać o sobie znać. Objawy cukrzycy, zarówno typu 1, jak i typu 2, są bardzo podobne. Różnica polega na tym, że przy cukrzycy typu 1 objawy są gwałtowne i dość określone. Przy cukrzycy typu 2, choroba rozwija się w ukryciu i właściwie niezauważenie.

Nieprawidłowe stężenie glukozy we krwi to podstawowy objaw choroby. W przypadku zdrowej osoby poziom glukozy we krwi przed posiłkiem mieści się w granicach 70–99 mg/dl.

Co powinno nas zaniepokoić?

  • Gdy chudniemy nadmiernie szybko, ale bez konkretnego powodu. Mimo zjadania normalnych posiłków i niestosowania restrykcyjnej diety tracimy szybko na wadze.
  • Towarzyszy nam ciągłe uczucie głodu, co istotne, nawet po zjedzeniu posiłku. Mimo solidnych porcji jedzenia nie przypieramy na wadze.
  • Nasza sprawność ruchowa uległa zmniejszeniu, czujemy się ciągle osłabieni i senni.
  • Cierpimy na wzmożone łaknienie, jesteśmy w stanie wypić kilka, nawet powyżej 5 litrów napojów dziennie.
  • Nadmierne się pocimy.
  • Obserwujemy u siebie zwiększone oddawanie moczu (poliuria, wielomocz), co jest szczególnie uciążliwe w nocy. Wydalanie powyżej 3 litrów moczu dziennie powinno wzbudzić nasz niepokój.
  • W ustach czujemy suchość, mimo dużej ilości wypijanych płynów. Także skóra staje się nadmiernie sucha, a w okolicach szyi oraz na dłoniach i pod pachami pojawiają się warstwy brązowiejącego naskórka (to tzw. rogowacenie ciemne).
  • Mamy większą skłonność do łapania infekcji układu moczowego i narządów płciowych.
  • Pojawiają się nocne skurcze łydek, a także bóle mięśni bez konkretnego powodu, drętwienie, brak czucia lub nadmierna wrażliwość na ucisk.
  • Mamy też zaburzenia widzenia, spowodowane tzw. retinopatią cukrzycową, czyli uszkodzeniem naczyń krwionośnych w oku, a potem też siatkówki. Widzimy obrazy nieostro, z bledszymi kolorami.
  • Doskwierają nam świąd i ropne infekcje skóry, często dotyczące krocza i narządów płciowych, łatwo zarażamy się grzybicą skóry czy błon śluzowych.
  • Zauważamy także, że rany, nawet małe, trudno się goją. Często cierpimy na zajady w kącikach ust oraz afty w jamie ustnej.
  • Szybko łapiemy różne infekcje.
  • U mężczyzn ukryta cukrzyca może także powodować problemy ze wzwodem.
  • Późnym objawem cukrzycy typu 1 jest oddech o zapachu acetonu

Zatem, jeżeli nasz organizm zaczyna się dziwnie zachowywać, zbyt szybko chudniemy, a jednocześnie ciągle mamy ochotę na jedzenie, pijemy ogromne ilości napojów, cierpimy na wielomocz, czujemy się senni i osłabieni - nie zwlekajmy z wizytą u lekarza i z badaniami krwi. Jak zwykle - szybkie wykrycie choroby to większa szansa na jej opanowanie.

Więcej o: