Rak języka: objawy, leczenie

Rak języka należy do grupy nowotworów głowy i szyi. Jest najczęściej występującym rakiem jamy ustnej. Nie do końca wiadomo, jakie są przyczyny rozwoju choroby. Atakuje szczególnie często osoby palące papierosy i nadużywające alkoholu, głównie mężczyzn po 50. roku życia. Do rozwoju choroby może także dojść w wyniku zarażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), a także w efekcie długotrwałych urazów w jamie ustnej, albo z powodu niewłaściwej diety, prowadzącej do niedoborów witamin i żelaza w organizmie.

Rak języka - charakterystyka choroby

Rak języka (łac. carcinoma linguae) jest to najczęściej występujący nowotwór w jamie ustnej. Może zaatakować różne partie języka. Rak pojawiający się z przodu języka określany też bywa mianem raka jamy ustnej. Natomiast jeżeli zaatakuje podstawę języka, niedaleko miejsca połączenia z dnem jamy ustnej, to rak jamy ustnej i gardła. Raka języka zalicza się do grupy nowotworów głowy i szyi. Jest zwykle rakiem pierwotnym, rzadko pochodzi z przerzutu z innego narządu (rak wtórny) - może się tak zdarzyć w przypadku raka gruczołu tarczycowego lub raka nerki. Najczęstszym typem raka języka jest nowotwór płaskonabłonkowy, rzadko jest to rak gruczołowy. Dotyka głównie mężczyzn w średnim i starszym wieku, którzy palą papierosy i nadużywają alkoholu. Ale nie jest to regułą, ponieważ zdarzają się chorzy w młodszym wieku, a także niepalące kobiety.

Rak języka - przyczyny powstawania

Przyczyny rozwoju raka języka nie są do końca znane. Uważa się, że do zachorowania przyczynia się: palenie papierosów, cygar czy fajek, żucie tytoniu i betelu, a także picie nadmiernych ilości alkoholu, brak dbałości o higienę jamy ustnej, stałe drażnienie jamy ustnej, na przykład źle dopasowaną protezą, zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) oraz niewłaściwa dieta, uboga w owoce i warzywa (niedobór żelaza i ryboflawiny, czyli witaminy B2). Rak języka może wynikać także ze skłonności genetycznych do zachorowań na raka płaskonabłonkowego.

Rak języka - objawy

Rak języka umiejscawia się najczęściej na bocznej części języka lub na nasadzie. Może rozszerzać się ku dołowi i zająć dno jamy ustnej, a także naciekać na boki, dochodząc nawet do żuchwy. W zaawansowanym stadium choroby język jest unieruchomiony, mówienie staje się praktycznie niemożliwe, występują kłopoty z przełykaniem. Może dawać przerzuty do węzłów chłonnych szyi oraz do węzłów podżuchwowych. Rak języka najczęściej ma charakter rozlewającego się wrzodu, rzadziej guzka. Początki choroby są czasem niezauważalne, szczególnie w przypadku raka atakującego nasadę języka i dno jamy ustnej.

Symptomy, mogące świadczyć o rozwoju raka języka:

  • długo się utrzymujące czerwone lub białe plamy na języku (leukoplakia)
  • krostka lub wrzód na języku, które nie ustępują (jeśli nie znikają po około 3 tygodniach należy zasięgnąć porady lekarza)
  • pojawiająca się asymetria języka
  • ból przy przełykaniu
  • zachłystywanie się
  • ślinotok
  • drętwienie języka
  • krwawienie z języka, nie mające jakiegoś szczególnego powodu, np. brak urazów
  • szczękościsk
  • ograniczona ruchomość języka
  • chrypka
  • utrudniona mowa
  • cuchnący oddech
  • spadek masy ciała
  • brak łaknienia, utrata zmysłu smaku
  • czasem ból promieniujący w stronę ucha
  • guz pojawiający się na szyi (może świadczyć o przerzutach do węzłów chłonnych szyi)

Za stan przednowotworowy uznawana jest tzw. leukoplakia (rogowacenie białe). Leukoplakia jest to schorzenie jamy ustnej, objawiające się białymi plamkami lub zrogowaceniami na błonach śluzowych. Choroba dotyka najczęściej mężczyzn między 50. a 70. rokiem życia. Badania pokazują, że u wielu osób rak kolczystokomórkowy (płaskonabłonkowy) rozwinął się na bazie leukoplakii. Uważa się, że nieleczona leukoplakia może w ciągu kilku lat przekształcić się w raka.

Rak języka - diagnoza i leczenie

Wstępne rozpoznanie raka zdarza się w czasie wizyty u dentysty, który zauważa niepokojące zmiany w jamie ustnej. Zmiany chorobowe diagnozuje także laryngolog lub lekarz pierwszego kontaktu w czasie oględzin jamy ustnej i badania palpacyjnego. Konieczne staje się wtedy wykonanie dodatkowych specjalistycznych badań. Jednoznaczne potwierdzenie daje pobranie wycinka i ocena histopatologiczna. Standardowo wykonuje się ponadto badanie rentgenologiczne, a także tomografię komputerową czy rezonans magnetyczny, aby ocenić rozległość nowotworu, stopień zajęcia tkanek miękkich przez komórki rakowe, kierunek naciekania i inne symptomy choroby, mogące pomóc w ustaleniu kierunku leczenia.

Zakres i metoda leczenia raka języka zależy od odpowiedzi na powyższe pytania, czyli od stopnia zaawansowania choroby. We wczesnym stadium choroby można wykonać operację chirurgicznego wycięcia narośli oraz dostosować do tego inne formy leczenia, takie jak radioterapia i farmakologia. Jeżeli rak języka opanował nasadę i dno jamy ustnej albo nacieka na żuchwę, wykonuje się serię skomplikowanych operacji, mających na celu usunięcie zajętych tkanek. Czasem usuwa się nawet część narządu (potem rekonstruuje się język, wykorzystując tkanki własne pacjenta) i fragment żuchwy. W bardzo zaawansowanych stanach choroby prowadzi się leczenie za pomocą chemioterapii, uzupełnianej radioterapią.

Więcej o: