Ból kręgosłupa: przyczyny, leczenie

Ból kręgosłupa jest jedną z naszych najczęstszych dolegliwości i za którą stoją wielorakie przyczyny. W zależności od umiejscowienia świadczy o różnych schorzeniach, nie zawsze dotyczących samego kręgosłupa. Najczęściej jednak za bólem stoją wady postawy oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa.

Ból kręgosłupa - przyczyny

Ból kręgosłupa dotyka co drugą osobę. Przewlekłe bóle kręgosłupa mogą dotyczyć nawet co siódmej, zatem widać, jak powszechne są dolegliwości pleców. Ból kręgosłupa ma wiele źródeł. Najczęściej też umiejscowiony jest w różnych miejscach, zależnie od głównej przyczyny bólu. Odcinek lędźwiowy i krzyżowy będzie nam dokuczał, gdy prowadzimy siedzący tryb życia lub mamy nadwagę. Okolice karku związane są z długotrwałym pochylaniem kręgosłupa do przodu i różnorodnymi mikrourazami szyi. Wszelkie wady postawy, skrzywienia kręgosłupa, wrodzone lub nabyte, zwyrodnienia kręgosłupa związane z wiekiem - to wszystko bezpośrednio wywołuje bóle pleców. Trzeba też pamiętać, że za bólem mogą stać inne choroby, jak choćby choroba nerek, serca, żołądka czy płuc, a nawet rak kości.

Diagnozowanie przyczyn bólu kręgosłupa jest trudne i wymaga czasem specjalistycznych badań lekarskich. Co stoi za bólem kręgosłupa? Jak rozpoznać symptomy innej choroby?

Ból kręgosłupa - boli kark i szyja

Ból karku może mieć charakter ostry, przeszywający. Czasem jest to jednak uporczywy, trwający kilka dni, w jednym konkretnym miejscu lub rozchodzący się z tyłu szyi. Bywa, że mija po rozmasowaniu karku. Albo też towarzyszą mu zawroty i bóle głowy.

Przyczyną ostrego, przemijającego bólu szyi, jest często zbyt długie przebywanie w jednej pozycji, jak na przykład przy komputerze, czy za kierownicą samochodu, a także wykonywanie czynności obciążającej nadmiernie szyję. Do mikrourazów w odcinku szyjnym kręgosłupa może dojść także przy wykonywaniu skoków, a nawet przy bieganiu w niewłaściwym obuwiu po twardym podłożu (np. po asfalcie). Ból pojawia się w wyniku przeciążeń, jakim podlega wtedy odcinek szyjny kręgosłupa.

Inną przyczyną uporczywego bólu w okolicy szyi jest zwyrodnienie szyjnego odcinka kręgosłupa. Mamy wtedy także problemy z ruszaniem szyją, ustawiamy głowę w nienaturalnej pozycji, aby uniknąć bólu. Do bólu kręgosłupa w tym miejscu doprowadza dyskopatia, czyli zmiany zwyrodnieniowe przestrzeni międzykręgowej, w tym wypadku między piątym a szóstym kręgiem.

Leczenie przy sporadycznych bólach szyi nie jest potrzebne. Czasem wystarczy dać odpocząć mięśniom, spać na odpowiednio twardym materacu i niewysokiej poduszce. Ulgę przynosi masaż i pływanie, szczególnie na plecach.

Uporczywe bóle, połączone z bólem głowy, wymagają wizyty u neurologa, ponieważ mogą być związane z innymi problemami, takimi jak nadciśnienie, choroby zatok. Ból może wywołać także chory ząb.

Zwyrodnienia odcinka szyjnego kręgosłupa wymagają leczenia u ortopedy i fizjoterapeuty. Do diagnozy potrzebne jest zdjęcie RTG kręgosłupa, czasem tomografia komputerowa. Niektóre zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa są nieodwracalne, łagodzi się jednak przebieg schorzenia metodami fizjoterapeutycznymi i środkami przeciwbólowymi oraz przeciwzapalnymi. Bywa też, że potrzebna jest operacja chirurgiczna górnego odcinka kręgosłupa.

Ból szyi, połączony z ograniczeniem ruchu po jednej stronie, pojawiający się po tzw. przewianiu, czy po wykonaniu ciężkiej pracy fizycznej, to kręcz szyi. Wstępne leczenie polega na założeniu na szyję specjalnego kołnierza ortopedycznego. Podaje się ponadto leki przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz rozkurczające mięśnie. Pomocny jest profesjonalny masaż oraz zabiegi fizjoterapeutyczne.

Ból kręgosłupa - gdy boli górna część pleców

Ból odczuwamy rano, jako ostry, promieniujący w kierunku barku albo karku, połączony z drętwieniem ramienia. Mamy też kłopoty z precyzyjnymi ruchami ręki czy palców. Przyczyną bólu może być rwa ramienna (rwa barkowa), za którą stoją zmiany zwyrodnieniowe szyjnego odcinka kręgosłupa. Zniekształcone otwory międzykręgowe uciskają wtedy na nerwy biegnące do kończyny górnej. To może być objaw tzw. mielopatii. Potwierdza się to badaniem MRI (rezonans magnetyczny) oraz wykonując EMG, czyli badanie przewodnictwa nerwów.

Leczenie mielopatii jest trudne i najczęściej wymaga wykonania operacji. W mniej nasilonych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne i fizjoterapię.

Ból łopatki wywołuje kilkanaście różnych przyczyn. To m.in. zwyrodnienie kręgosłupa, artretyzm, zapalenie stawów, zawał serca i wiele innych. Jeżeli jednak nie stoją za nim poważne schorzenia wewnętrzne to poradzimy sobie z bólem masażami, pływaniem i regularnym ćwiczeniem mięśni pleców.

Ból na wysokości piersiowego odcinka kręgosłupa, wędrujący, ostry i przyszywający, szczególnie przy wdechu, ale ustępujący samoistnie to objaw przyjmowania złej pozycji przy siedzeniu przy biurku, zbyt długiego przebywania w jednej pozycji itp. Bóle ustępują, gdy zmienimy nawyki i nauczymy się zajmować odpowiednią pozycję przy siedzeniu.

Zwyrodnienie odcinka piersiowego kręgosłupa zdarza się zdecydowanie rzadziej i wymaga takiego samego postępowania, jak przy innych zwyrodnieniach kręgosłupa.

Ból kręgosłupa - ból pleców nad krzyżem, ból krzyża

Jeżeli ból jest ostry, przeszywający, szczególnie przy nabieraniu powietrza, z towarzyszącym mu bólem brzucha i pieczeniem przy oddawaniu moczu, częstym parciem na pęcherz i trudnościami z opróżnieniem pęcherza, to znak choroby nerek. Czasem dochodzi gorączka i ogólne osłabienie organizmu. Może to oznaczać stan zapalny nerek lub kamicę nerkową.

Ból kręgosłupa umiejscowiony nad krzyżem to objaw zwyrodnienia w okolicy lędźwiowej. Bywa spowodowany urazami bądź otyłością. Aby stwierdzić, co stoi za bólem "w krzyżu" dobrze jest wykonać badanie moczu, aby wykluczyć chorobą nerek. Zdjęcie RTG natomiast pokaże stan kręgosłupa.

Ból krzyża w dole pleców, na wysokości lędźwiowego lub krzyżowego odcinka kręgosłupa,  szczególnie nasilający się podczas skrętu tułowia czy podnoszenia ciężarów miewa następujące przyczyny:

Zapalenie korzeni nerwowych leczy się środkami przeciwzapalnymi oraz podaje leki przeciwbólowe.

Ból kręgosłupa promieniujący w kierunku bioder, a nawet nóg oznacza rwę kulszową. Ból jest przeszywający, uniemożliwiający ruch. Do ataku rwy kulszowej może dojść w wyniku gwałtownego ruchu lub podniesienia ciężaru. Rwa kulszowa pojawia się w wyniku ucisku na nerw kulszowy, wychodzący w tym miejscu z kręgosłupa.

Leczenie rwy kulszowej polega przede wszystkim na poddaniu się szeregu zabiegów fizjoterapeutycznych, takich jak: masaże rozluźniające mięśnie, ćwiczenia opracowane przez fizjoterapeutę, lecznicze kąpiele, ultradźwięki i inne metody lecznicze.

Ból kręgosłupa - wady postawy

Wady kręgosłupa, takie jak skolioza, kifoza i lordoza, wiążą się z przewlekłymi bólami kręgosłupa. Wady mogą być wrodzone, ale także nabyte. Tutaj wiele zależy od wczesnego rozpoznania wady postawy i rozpoczęcia rehabilitacji możliwie najwcześniej. Nie leczone wady postawy pogłębiają się i są powodem wielu późniejszych problemów zdrowotnych.

Więcej o: