Drapacz lekarski - leczy żołądek, poprawia apetyt

Drapacz lekarski należy do jednorocznych roślin astrowatych. Wyglądem przypomina nieco pospolity oset, jest jednak, w przeciwieństwie do niego, cenną rośliną zielarską. Jego łacińska nazwa, Cnicus benedictus, oznacza oset błogosławiony. Kiedyś był najważniejszą rośliną uprawianą przez mnichów w przyklasztornych ogrodach. Służy do poprawiania pracy układu pokarmowego, zwalcza niestrawność i wzdęcia, wzmacnia apetyt. Ma ponadto działanie bakteriobójcze i przeciwzapalne. Polecany jest w czasie rekonwalescencji.

Drapacz lekarski - pochodzenie

Drapacz lekarski w stanie dzikim spotkamy w krajach śródziemnomorskich. W naszej strefie klimatycznej drapacz lekarski uprawia się na plantacjach zielarskich i w ogrodach. Jest rośliną dość łatwą w uprawie, niezbyt wymagającą, najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych i na wapiennej glebie. Ziele zbierane jest w czerwcu oraz w połowie lata i poddawane naturalnemu suszeniu w specjalnych, przewiewnych pomieszczeniach. Do celów leczniczych wykorzystuje się nać z liśćmi, kwiaty i nasiona.

Drapacz lekarski nosi łacińską nazwę Cnicus benedictus L., czyli knikus benedyktyński. Inna nazwa to benedyktynek, oset lekarski, Osiąga mniej więcej 40 cm wysokości, łodyga drapacza jest gęsto owłosiona i lekko lepka, mocno rozgałęziona, zaopatrzona w kolczaste liście. Na szczycie pędów rośliny wyrastają kwiaty w żółtym kolorze, zebrane w kolczaste koszyczki.

Knikus benedyktyński był jedną z najpopularniejszych roślin zielarskich w średniowiecznych ogrodach u benedyktynów. Na jego bazie mnisi opracowali receptury swoich słynnych nalewek ziołowych: nalewkę Chartreusse i Benedictine.

Drapacz lekarski - skład

W skład drapacza lekarskiego wchodzą: knicyna (odpowiada za gorzki smak zioła),  olejek eteryczny, garbniki, flawonoidy (naturalny insektycyd i fungicyd), lignany, substancja antybiotyczna (dodekadienotetraina), składniki mineralne (m.in. jod, wapń, magnez, potas).

Jak używać zioła? Działanie drapacza lekarskiego

Najczęściej pije się odwar z ziół. Wysuszone ziele zalewamy wodą i doprowadzamy do wrzenia, a następnie gotujemy około 5 minut. Po przecedzeniu popija się kilka razy dziennie po 1/4 szklanki. Ma mocno gorzki smak.

Drugą metodą jest zaparzanie. Dwie łyżki ziół zalać szklanką wrzątku, zaparzać około 15 minut i po odcedzeniu dwa-trzy razy dziennie po pół szklanki.

Można także zemleć w młynku ziele i zjadać dwa-trzy razy dziennie po 1 g, popijając szklanką wody.

Herbatka z drapacza lekarskiego działa wzmacniająco, zwalcza niestrawność, ból brzucha i inne kłopoty z przewodem pokarmowym, w tym wzdęcia, pobudzając pracę żołądka. Drapacz lekarski wspiera leczenie schorzeń przewodu pokarmowego, ponieważ ma łagodzące działanie na błony śluzowe żołądka i jelit, działa wiatropędnie i poprawia apetyt. Zaleca się picie naparu z drapacza np. w anoreksji.

Knicyna mocno pobudza wydzielanie soków trawiennych w żołądku i wpływa na perystaltykę jelit. Ma też działanie przeciwzapalne.

Drapacz ma także dodatni wpływ na czynność wątroby i woreczka żółciowego, zwiększając wydzielanie żółci i poprawiając przemianę materii. Ponadto, dzięki flanowoidom i garbnikom ma działanie bakteriobójcze i grzybobójcze. Wykazuje też niewielkie działanie moczopędne.

Drapacz lekarski - zastosowanie

Wywar lub odwar z drapacza lekarskiego można stosować w:

  • chorobach przewodu pokarmowego
  • niestrawności
  • przy wzdęciach
  • przy zaparciach
  • przy hemoroidach
  • w trakcie leczenia trudno gojących się ran
  • w trakcie leczenia czyraków i wrzodów
  • do zwalczanie trądziku
  • przy zastojach żylnych
  • w czasie rekonwalescencji i w stanach osłabienia
  • w anoreksji

Dawniej używano drapacza do warzenia piwa, jako substancję przydającą goryczy. Służy także do wyrobu gorzkich likierów. Olej z nasion natomiast wykorzystuje się do produkcji pokostu.

Drapacz lekarski - działania niepożądane oraz przeciwwskazania

Nie należy przyjmować zbyt dużych dawek zioła (powyżej 5 g na napar), może wtedy bowiem wywoływać wymioty, nudności oraz biegunki.

Nie wolno zażywać tego ziela przy chorobie wrzodowej i ciężkich schorzeniach jelit. A także przy uczuleniach na ziele drapacza lub inne rośliny z tej grupy.

Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią powinny poradzić się lekarza przed użyciem drapacza.

O innych roślinach leczniczych przeczytasz także tutaj:

Gorczyca - ziarenka zdrowia

Estragon - Francuzi zwykli mówić o nim "król przypraw"

Moringa - czym jest i jaki wpływ na zdrowie ma drzewo długowieczności?

Kwas octowy - powstawanie, zastosowanie oraz właściwości

Drożdże - jakie mają właściwości odżywcze i zdrowotne?

Liść laurowy i olej laurowy - właściwości zdrowotne oraz zastosowanie

Kozłek lekarski (waleriana) - zapachowy kogiel-mogiel o działaniu uspokajającym

Więcej o: