Wirus RSV - objawy chorobowe u niemowląt i małych dzieci oraz leczenie

Wirus RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus), należący do rodzaju Pneumovirus, jest odpowiedzialny za infekcje dróg oddechowych u noworodków, niemowląt oraz u starszych dzieci. Szczególnie niebezpieczny jest dla wcześniaków oraz dzieci z zaburzeniami odporności w pierwszych dwóch latach życia. Infekcja RSV u małych dzieci może doprowadzić do zapalenia oskrzelików lub zapalenia płuc o bardzo ciężkim przebiegu. Do zakażenia wirusem RSV dochodzi drogą kropelkową.

Leczenie polega na zwalczaniu objawów. Nie ma żadnej szczepionki przeciwko wirusowi RSV, można zapobiegać zarażeniu poprzez unikanie kontaktu z chorą osobą, częste i dokładne mycie rąk oraz stosowanie tzw. profilaktyki swoistej.

Wirus RSV - czym jest i jak się objawia?

Wirus RSV jest szczególnie niebezpieczny dla małych dzieci do drugiego roku życia.  Najbardziej na atak wirusa narażone są wcześniaki oraz niemowlęta z zaburzeniami systemu immunologicznego. Infekcje dróg oddechowych, wywoływane przez wirusa RSV, mają szczególnie ciężki przebieg.

RSV atakując drogi oddechowe wiąże się z komórkami nabłonka i sprawia, że łączą się one w duże komórki, zwane syncytiami, ułatwiając dalsze zarażenia. Wirus RSV przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt z wydzieliną z dróg oddechowych. Okres inkubacji choroby wynosi 4-5 dni, natomiast pozbywanie się wirusa zajmuje dwa tygodnie. Do zarażeń wirusem RSV dochodzi głównie od jesieni do wczesnej wiosny.

Na zarażenie wirusem RSV najbardziej podatne są dzieci między szóstym tygodniem a szóstym miesiącem życia, przede wszystkim wcześniaki. A także dzieci z niższą odpornością, z przewlekłymi chorobami układu oddechowego (np. z mukowiscydozą lub dysplazją oskrzelowo-płucną), z przewlekłymi chorobami układu krążenia i z wrodzonymi wadami serca. Ponadto dzieci karmione piersią krócej niż dwa miesiące, uczęszczające do żłobka oraz narażone na kontakt z dymem papierosowym.

Objawy zarażenia wirusem RSV

W zależności od wieku i poziomu odporności dziecka zarażenie przebiega różnie. Starsze dzieci czasem miewają symptomy podobne do infekcji grypowych, z kaszlem, katarem i bólem gardła włącznie. U niektórych dzieci zarażenie przebiega bezobjawowo.

Natomiast niemowlęta i dzieci do drugiego roku życia, zarażonie wirusem RSV, chorują niezwykle ciężko.

W wyniku zarażenia może rozwinąć się u dziecka zapalenie oskrzelików, czyli drobnych odgałęzień oskrzeli lub zapalenie płuc. Dziecko zaczyna gorączkować, ma świszczący oddech, zanosi się kaszlem, jest osłabione i apatyczne. Pojawiają się oznaki duszności, zwiększa się częstotliwość oddechów i tzw. zaciąganie międzyżebrzy (aby łatwiej oddychać organizm uruchamia dodatkowe mięśnie), oddech jest stękający, ciężki. Kaszel się nasila i przy odkrztuszaniu pojawia się gęsta wydzielina. Dziecko jest drażliwe, nie chce jeść, apatyczne i senne.

Zanim pojawi się zapalenie oskrzelików dziecko przechodzi dwu-trzydniową infekcję górnych dróg oddechowych. Do zarażeń wirusem RSV często dołącza się ostre zapalenie ucha środkowego lub inne infekcje. Czasem dochodzi także do zapalenia mięśnia sercowego.

Wśród powikłań zdarza się, chociaż stosunkowo rzadko, niewydolność oddechowa. Choroba może także doprowadzić do zgonu dziecka. Uważa się, że zarażenie wirusem RSV w dzieciństwie ma wpływ rozwój astmy oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc w dorosłym wieku.

Choroby zakaźne dzieci

Leczenie dzieci zarażonych wirusem RSV

Chore dziecko leczy się objawowo. W niemowlęctwie prawie zawsze niezbędna jest hospitalizacja. Jeżeli dziecko źle oddycha podaje mu się tlen. Konieczne jest nawadnianie organizmu. Mały pacjent powinien przebywać w pomieszczeniu niezbyt ciepłym, ale dobrze nawilżonym, aby ułatwić oddychanie.

Zapobieganie infekcjom

Aby chronić dziecko przed zarażeniem należy:

  • unikać kontaktu z chorymi dziećmi
  • w okresie największego zagrożenia wystrzegać się przebywania z małym dzieckiem w dużych skupiskach ludzkich
  • często myć i dezynfekować dłonie
  • dbać o czystość pomieszczenia i przedmiotów, z którymi styka się dziecko

Lekarze proponują ponadto:

  • stosowanie tzw. profilaktyki swoistej (immunoglobina anty-RSV)
  • podawanie przeciwciała monoklonalnego (paliwizumab)
Więcej o: