Związki purynowe - co to takiego i jaki mają wpływ na funkcjonowanie organizmu?

Związki purynowe to całkowicie naturalne związki chemiczne, które wchodzą w skład jądra komórkowego. Znajdują się także w ogromnej większości artykułów spożywczych. Dopóki ich stężenie w organizmie nie jest zbyt wysokie, nie ma powodu do obaw. Kiedy jednak jest ich za dużo, zaczynają się odkładać, a to może doprowadzić do poważnych problemów ze zdrowiem.

Puryny są to heterocykliczne, aromatyczne związki organiczne, które składają się z pierścieni pirymidyny i imidazolu. Związki purynowe, które trafiają do organizmu wraz z pożywieniem rozkładane są do kwasu moczowego. Jeśli wszystko działa bez zarzutu i nie jest go za dużo - nerki z łatwością go usuwają. Problem zaczyna się w sytuacji, gdy jest go za dużo. Stan ten może prowadzić do hiperurykemii.

O zbyt wysokim stężeniu kwasu moczowego mówi się w sytuacji, gdy u kobiet wynosi ponad 360 μmol/l (6 mg/dl), a mężczyzn 400 μmol/l (6,8 mg/dl). Jego nadmiar zazwyczaj odkłada się w obrębie stawów, a to prowadzi do rozwoju stanu zapalnego i niszczenia chrząstki stawowej. Kiedy zaczyna jej brakować, stawy tracą ruchomość, co wywołuje trudny do zniesienia ból. Schorzenie to nazywane jest dną moczanową. W początkowej fazie choroby zajęty zostaje tylko jeden staw, z czasem jednak choroba zaczyna się rozprzestrzeniać, co bardzo mocno utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Związki purynowe a dna moczanowa

Dna moczanowa zaliczana jest do chorób metabolicznych. Charakterystyczny dla niej ból stawów najbardziej dokuczliwy jest w nocy. Atakom choroby bardzo często towarzyszy skok temperatury ciała. Początkowo zmiany obejmują małe stawy, czasem rozprzestrzenia się na cały układ kostny i wywołują silny stan zapalny. Pierwszym sygnałem, że w organizmie dzieje się coś złego jest opuchlizna oraz ból dużego palucha u stóp.

Skąd się bierze choroba? W większości przypadków winę za rozwój choroby ponoszą sami pacjenci. W grupie ryzyka znajdują się przede wszystkim te osoby, z których diecie dominuje żywność wysoko przetworzona, mięso (zwłaszcza czerwone) oraz nie stronią od alkoholu. Ale nie tylko. Do rozwoju choroby może się przyczynić;

  • silny stres;
  • niektóre leki;
  • zwiększona aktywność fizyczna;
  • płeć (znacznie częściej chorują mężczyźni);
  • wiek między trzydziestym a pięćdziesiątym rokiem życia.

Związki purynowe - gdzie ich szukać?

Osoby, u których zdiagnozowano dnę moczanową, aby skutecznie walczyć z chorobą muszą zmienić styl życia, a przede wszystkim dietę. To jedyny sposób, nie tylko na zapanowanie nad schorzeniem, ale również na uniknięcie groźnych powikłań. Nieleczona lub leczona niewłaściwie dna moczanowa może doprowadzić do uszkodzenia narządu ruchu i niepełnosprawności.

Trzeba sobie także zdawać sprawę, że dna moczanowa może być powikłaniem innego schorzenia. Zdarza się, że rozwija się u osób z nadciśnieniem tętniczym, hipercholesterolemią czy cukrzycą.

Najwięcej związków purynowych zawierają:

Do produktów, których zawartość związków purynowych jest średnie zalicza się:

  • mięso, ryby i wędliny: flądra, lin, wołowina mostek;
  • warzywa: dynia, fasolka szparagowa, jarmuż, kapusta czerwona, kapusta włoska;
  • warzywa strączkowe: groch, fasola biała, soczewica;
  • owoce: banan, melon.

Puryny znajdują się także w czekoladzie, kawie czy herbacie. Osoby, które chorują na dnę moczanową powinny unikać produktów z pierwszej grupy. Te artykuły spożywcze, w których zawartość puryn jest średnia, mogą być spożywane jedynie od czasu do czasu. W przypadku ataku choroby także z nich trzeba całkowicie zrezygnować.

Ciągle się śpieszysz? Dopada cię stres? Jedz agrest

Związki purynowe - produkty, w których jest ich najmniej

Dieta chorych na dnę moczanową powinna obfitować przede wszystkim w produkty ubogie w puryny. Należą do nich:

  • produkty mleczne: mleko, kefiry, mleko zsiadłe, sery pleśniowe, serki wiejskie ziarniste;
  • tłuszcze i oleje roślinne;
  • mięso i wędliny: szynka gotowana;
  • jaja;
  • produkty zbożowe: chleb pszenny, bułka kajzerka, makarony;
  • warzywa: buraki, cebula, cukinia, kapusta biała, kapusta kiszona, kapusta pekińska, marchew, ogórki, pomidory, rzodkiewki, sałata, ziemniaki;
  • owoce: agrest, ananas, brzoskwinie, czereśnie, gruszki, jabłka, kiwi, maliny, pomarańcze, porzeczki, truskawki, winogrona, wiśnie;
  • grzyby: kurki;
  • orzechy: laskowe, włoskie, ziemne, ziarno sezamu, ziarna słonecznika.

Komponując dietę, trzeba mieć świadomość, że puryny - choć bywają niebezpieczne - są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wchodzą w skład nukleotydów, które decydują o kodzie genetycznym każdego człowieka, dlatego też produkty zawierające powinny być obecne w codziennym menu, jednak z ich ilością nie można przesadzać.

Więcej o: