Tężec: przyczyny, objawy, leczenie

Szczękościsk to jeden z pierwszych i zarazem najbardziej typowych objawów tężca

Szczękościsk to jeden z pierwszych i zarazem najbardziej typowych objawów tężca (Shutterstock)

Tężec występuje na całym świecie, atakuje ludzi i zwierzęta. Wciąż jest dużym zagrożeniem dla życia na terenie Azji i Afryki. W Europie tężec, dzięki powszechnym szczepieniom, został wyeliminowana niemal zupełnie.

Tężec- zakaźna choroba układu nerwowego wywoływana przez neurotoksyny wytwarzaną przez bakterię laseczki tężca (Clostridium tetani). Występuje na całym świecie i atakuje nie tylko ludzi, ale i zwierzęta, które są nosicielami. Beztlenowa laseczka tężca występuje powszechnie w ziemi, w kurzu, odchodach zwierząt i w zbiornikach wodnych.

Tężec jest zakaźny, ale nie zaraźliwy

Bakterie dostają się do naszego organizmu przez skaleczenia, drobne rany, a nawet zadrapania. Największe ryzyko zakażenia występuje poza domem- przy pracach w ogródku, kiedy do rany dostaje się ziemia i brud. Rozwojowi sprzyjają warunki beztlenowe. Takie warunki są w ranach głębokich. W ranach płytkich i drobnych skaleczeniach może również dochodzić do namnażania się laseczek tężca pod warunkiem dodatkowego zakażenia drobnoustrojami tlenowymi, które zużywając tlen wytworzą warunki korzystne do rozwoju laseczek tężca.

Namnażające się bakterie tężca produkują bardzo trujące toksyny. Jedną z nich jest tetanospazmina, jest ona neurotoksyną atakującą komórki nerwowe. W skutek ataku układu nerwowego dochodzi do stałego pobudzenia neuronów, które w dalszej kolejności wywołuje napady skurczów i stałe napięcie mięśni szkieletowych.

Tężec: objawy choroby

Choroba wylęga się od 2 dni do trzech tygodni (czas jednak może się wydłużyć nawet do 50 dni), a przed pełnymi objawami występują objawy przepowiadające:

Choroba rozwinięta może przybrać trzy formy: miejscową, uogólnioną i mózgową. Najłagodniejsza w przebiegu jest postać miejscowa. Charakteryzuje się bólem, sztywnością i skurczem mięśni w okolicy zranienia. Objawy te utrzymują się do kilku tygodni. Mogą ustąpić samoistnie lub też poprzedzać objawy tężca uogólnionego.
Postać uogólniona jest najczęściej obserwowaną formą choroby. Objawy nie są charakterystyczne i utrudniają szybkie rozpoznanie. Infekcja zaczyna się od rozdrażnienia, bólów głowy, uczucia napięcia w różnych grupach mięśniowych. Czasem w okolicy zranienia pojawiają się drętwienia czy mrowienia. W połowie zachorowań początkowym symptomem jest także szczękościsk spowodowany skurczem mięśni twarzy.
Ostatnią formą jest postać mózgowa tężca. Rozwija się, gdy do infekcji dochodzi w obszarze twarzy i głowy. Występuje wówczas porażenie nerwów tej okolicy.

Tężec jest kojarzony z ranami - i słusznie, to właśnie przez nie do tkanek naszego ciała wnikają laseczki tężca. Szczepionka na tężec jest obowiązkowa.Tężec jest kojarzony z ranami - i słusznie, to właśnie przez nie do tkanek naszego ciała wnikają laseczki tężca. Szczepionka na tężec jest obowiązkowa. fot. Shutterstock

Tężec: leczenie i zapobieganie

W każdej postaci przebiegu choroby konieczna jest hospitalizacja i intensywna kuracja antybiotykowa. Równie ważnym lekiem jest surowica przeciwtężcowa. Unieszkodliwia ona krążące w organizmie toksyny.
Jeśli pacjent nie był szczepiony lub otrzymał niepełny cykl szczepień – podaje się szczepienia przeciwtężcowe. Podawane są również środki zwiotczające – zmniejszają napięcia i skurcze mięśni.
Nawet w przypadku terapii szpitalnej umiera ponad połowa chorych.

Zapobieganie zachorowaniu na tężec u osób narażonych na zachorowanie przy podejrzeniu zanieczyszczenia rany pałeczkami tężca – stosuje się szczepienia lub szczepienia wraz z podaniem antytoksyny tężcowej.
U osób zdrowych wykonywana jest seria szczepień. Są one obowiązkowe i darmowe, a po pełnej serii, składającej się z 7 szczepionek należy je odnawiać przez całe życie, nie rzadziej niż raz na 10 lat.

12 rzeczy o ludzkim ciele, które musisz wiedzieć
1/12Zacznijmy od czegoś łatwego. Mózg człowieka dzielimy na dwie półkule:
Zobacz także
  • Osy budzą postrach wśród dzieci ze względu na swoje piekące ukąszenia. Swędzi, boli, piecze, puchnie... Nie wiesz, co cię ugryzło? Sprawdź [OBJAWY I ZDJĘCIA]
  • Arbuz, zwłaszcza schłodzony, gwarantuje orzeźwienie, ale nie przesadź, bo gardło nie lubi szoku termicznego Owoce i warzywa NA OCHŁODĘ - które najlepsze?
  • Robicie to niemal codziennie, często nieświadomi, że to skraca życie, nawet bardzo 5 nawyków, które dodadzą ci lat. Robisz to niemal codziennie i przyspieszasz starzenie
Komentarze (1)
Tężec: przyczyny, objawy, leczenie
Zaloguj się
  • Barbara Świerad

    0

    Bzdury ! Szczepionka otrzymana raz w szkole nie działa całe życie. W Polsce nie ma normalnej profilaktyki przeciwtężcowej i 99 % społeczeństwa jest przekonana że może bezpiecznie grzebać w ogródku.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o chorobach: