Opioidy - co to za substancje i w jakiej formie występują?

Opioidy wykorzystywane są w walce z silnymi bólami, które pojawiają się w przypadku chorób nowotworowych, po ciężkich urazach lub po operacjach. Które środki zawierają opioidy i jakie jest ich działanie?

Opioidy - jakie jest ich działanie?

Opioidy kojarzą się przede wszystkim z silnymi środkami przeciwbólowymi, które podawane są w ciężkich przypadkach. Ale na tym nie kończy się ich działanie. Przykładowo, kodeina zwalcza kaszel.

Nazwa "opioidy" odnosi się do dużej grupy, którą tworzą substancje naturalne, syntetyczne i półsyntetyczne. Ich wspólną cechą jest pobudzanie receptorów opioidowych.

Opioidy syntetyczne - co to takiego?

Opioidy w formie syntetycznej to przede wszystkim silne środki przeciwbólowe - m.in. metadon i fentanyl. Przynoszą ulgę w przypadku bardzo silnego bólu. Są jednak wskazane tylko i wyłącznie w naprawdę trudnych sytuacjach. Substancje te mają wiele niepożądanych działań, więc lepiej nie przyjmować ich, gdy nie jest to konieczne.

Jak nasz organizm reaguje na opioidy? To nie tylko zmniejszenie bólu. Po przyjęciu takich środków możemy odczuwać senność i zawroty głowy. Do tego dochodzą zaburzenia pamięci, spowolniony oddech i wahania nastroju (od euforii do apatii). Poza tym gwałtownie zmniejsza nam się apetyt, a źrenice są nienaturalnie zwężone. Jeśli więc nie ma takiej konieczności, lepiej nie eksperymentować z tego typu środkami.

W formie naturalnej

Z kolei opioidy w naturalnej formie to substancje produkowane w naszym mózgu. Do tego grona zaliczane są m.in. endorfiny, dynorfiny i enkefaliny. Substancje te odpowiedzialne są za regulowanie aktywności neuroprzekaźnikowej w układzie opioidowym. Przykładowo, dzięki ich działaniu nie odczuwamy bólu.

Opioidy - czy są dostępne bez recepty?

Opioidy to najbardziej uzależniające substancje na rynku medycznym. Dlatego nigdy nie powinniśmy przyjmować ich bez zaleceń lekarza.

Warto wiedzieć, że niektóre opioidy są składnikami popularnych plastrów przeciwbólowych, które są dostępne bez recepty. Mogą one być bardzo niebezpieczne, gdy na przykład będziemy nosić je na swoim ciele za długo. Musimy więc zachować sporą ostrożność w trakcie ich stosowania.

Jakie opioidy są składnikami leków? To m.in.:

  • oksykodon
  • metadon
  • fentanyl
  • sufentanyl
  • remifentalyn
  • dihydrokodeina
  • petydyna
  • kodeina
  • tramadol

Amfetamina - chwilowa euforia i mnóstwo szkód. Działanie i skutki przyjmowania amfetaminy >>

Opioidy a opiaty

Opiaty to rodzaj opioidów, które występują w formie naturalnej (np. mak). Są one poddawane przeróbce chemicznej, co prowadzi do powstania opiatów półsyntetycznych. To np. oksykodon i heroina.

Zatrucie opioidami - jak się objawia?

Jakie są najczęstsze objawy zatrucia opioidami? To m.in.:

  • spowolniona akcja serca
  • szpilkowate źrenice
  • śpiączka
  • sinica

Uzależnienie od opioidów - niezwykle groźne

Niestety opioidy są stosowane nie tylko w celach medycznych. Leki te są bardzo uzależniające i niebezpieczne tak jak narkotyki. Dlatego nie należy ich przyjmować bez zaleceń lekarza. W USA umiera codziennie blisko 150 osób z powodu przedawkowania opioidów.

Jak wiadomo, nie tylko leki zawierające opioidy mogą stanowić niebezpieczeństwo dla naszego zdrowia. Te w formie półsyntetycznej (np. heroina) szybko uzależniają psychicznie i fizycznie. Zażywająca taki narkotyk osoba doznaje błogostanu, którego nie da się porównać do żadnego z innych znanych nam stanów. Dlatego najlepszą ochroną jest unikanie tego typu używek. Walka z nałogiem narkotykowym jest z reguły długa i niestety dosyć często kończy się porażką.

W przypadku odstawienia narkotyku lub zmniejszenia jego dawki mogą pojawić się:

  • łzawienie
  • gęsia skórka
  • silne bóle brzucha
  • biegunka
  • bezsenność
  • napady agresji

Uzależnienie od heroiny

Nałóg heroinowy jest jednym z najsilniejszych nałogów narkotykowych. Przegrało z nim walkę wiele osób - także znanych i popularnych. Nałóg ten jest niebezpieczny także ze względu na sposób przyjmowania substancji.

Gdy osoby uzależnione używają wspólnych strzykawek, mogą zakazić się wirusem HIV. W ten sposób chorobą zakaziła się Gia Carangi - uznawana w latach 80. XX wieku za pierwszą super modelkę na świecie. Dzisiaj mało kto o niej pamięta, gdyż gwiazda zmarła w wieku zaledwie 26 lat na AIDS. Chorobą zaraziła się w trakcie przyjmowania heroiny.

Problem uzależnienia od narkotyków był pokazywane w wielu książkach i filmach (m.in. "My dzieci z dworca ZOO", "Requiem dla snu", "Pamiętnik narkomanki"). Jednak mimo tego typu ostrzeżeń i licznych akcji edukacyjnych, wiele osób nadal sięga po niebezpieczne substancje. Wśród cech osobowości, które najbardziej nas narażają na uzależnienie, wymienia się m.in. słabą odporność na stres, skłonność do eksperymentowania, brak asertywności.

 

Zobacz także:

Czy papierosy "light" szkodzą mniej? [NaZdrowie]

Więcej o: