Cewnik - co to jest i do czego służy?

Cewnik moczowy to bardzo niewielka rurka, która powinna zostać prawidłowo umieszczona w szyi pęcherza moczowego, aby stamtąd mogła prawidłowo odprowadzać mocz

Cewnik moczowy to bardzo niewielka rurka, która powinna zostać prawidłowo umieszczona w szyi pęcherza moczowego, aby stamtąd mogła prawidłowo odprowadzać mocz (Fot. Shutterstock)

Cewnik to specjalna rurka, dzięki której możliwe staje się dotarcie do narządów ciała w celu odprowadzenia czy też doprowadzenia jakiejś substancji. Rodzajów cewników jest kilka, a ich zastosowanie zależy od tego, jakie potrzeby ma on spełnić.

Co to jest cewnik urologiczny?

Cewnik moczowy to bardzo niewielka rurka, która powinna zostać prawidłowo umieszczona w szyi pęcherza moczowego, aby stamtąd mogła prawidłowo odprowadzać mocz. Zwykle wykonuje się ją z plastiku. Każdy jej koniec ma specjalne funkcje, dlatego jest odpowiednio wyposażony. Pierwszy jest zaokrąglony i ma dwa otwory (czasem dodatkowo wyposażony jest w balonik). Drugi koniec ma specjalistyczną końcówkę, aby przez nią można było cały cewnik podłączyć do worka, gdzie będzie się zbierał mocz. Zdarza się ponadto, że w cewniku zakłada się jeszcze zawór, aby wprowadzać płyn do wypełniania ewentualnego balonika.  

Najbardziej znany jest zwykły cewnik urologiczny. Stosuje się go, kiedy odbywa się operacja, ponieważ pomaga usunąć zalegający mocz, ale też przez dłuższy czas, kiedy potrzebne jest stałe odciąganie moczu. Bardzo często zdarza się, że cewnik stosują te osoby, które są przykute do łóżka i nie mogą samodzielnie i na normalnych zasadach oddawać moczu. Taki cewnik pozwala na zachowanie higieny na wysokim poziomie. Zdarza się, że cewnik urologiczny jest stosowany, spełniając zasady diagnostyczne. Mowa tutaj o konieczności pobrania niezanieczyszczonych próbek moczu, o jego monitorowaniu, zbadaniu całego moczowodu czy zlokalizowaniu ewentualnego kamienia.

Nie tylko operacje czy zabiegi kończą się potrzebą założenia cewnika. W wielu przypadkach okazuje się to konieczne, gdy człowiek ma wady rozwojowe, np. zwężenie cewki albo wady w okolicach zatok moczowo-płciowych.

Rodzaje cewników

Cewnik ma też za zadanie zapewniać higienę, dlatego należy zwrócić szczególną uwagę, aby miał zachowane wszystkie właściwości sterylne. Musi być przede wszystkim szczelnie zapakowany w specjalny blister, który zapewnia, że nie dostanie się do niego powietrze. Dobierając cewnik, trzeba też zwrócić baczną uwagę na to, jaki będzie najlepiej spełniał swoje funkcje, jeśli chodzi o danego pacjenta. Nie każdy cewnik będzie dobrze do niego dopasowany, ale ich rodzajów jest wiele.

Najpopularniejsze rodzaje cewników moczowych to:

  • cewnik Foleya – ma proste zakończenie, które dodatkowo posiada boczny otwór na końcu cewnika oraz wspomniany wyżej balonik, odpowiadający za stabilizowanie położenia całości. Nie jest wykonany z plastiku, ale  z materiału, który przypomina gumową albo plastyczną masę. Można też znaleźć taki cewnik Foleya, który został wykonany w całości z silikonu. Cewnik silikonowy daje gwarancję, że organizm pacjenta jest w stanie w większym stopniu go tolerować. Jego cechą charakterystyczną jest fakt, że może być stosowany przez najwyżej kilka dni, czyli można powiedzieć, że jest jednorazowego użytku,
  • cewnik Nelatona – są bardzo miękkie, aby dopasować się do organizmu pacjenta, ponadto są miękkie, dlatego ich zakładanie i noszenie jest bardzo komfortowe. Ich zastosowanie jest szczególne, ponieważ zostały one stworzone specjalnie do jednorazowego wyprowadzenia moczu z pęcherza, a zatem podobnie jak poprzednie także są jednorazowego użytku,
  • cewnik Tiemanna – ten rodzaj cewnika został w całości dostosowany do pacjentów, którzy zmagają się z przerostem gruczołu krokowego – taka przypadłość sprawia, że cewniki Foleya nie spełnią dobrze swojej funkcji; tutaj natomiast znajduje się stożkowata końcówka, i dwa otwory po bokach, co umożliwia sprawne odprowadzenie moczu z pęcherza.

Istnieje jeszcze jeden rodzaj cewników – najbardziej bezpieczny ze wszystkich. To specjalny cewnik zewnętrzny tak skonstruowany, że może być zakładane bezpośrednio na prącie. Dzięki temu nie ma potrzeby przedostawania się z rurką aż do wewnątrz organizmu. Wystarczy je nasunąć i dalej będą już działały same. Posiadają jeszcze zabezpieczenia, chroniące przed ześlizgiwaniem się z prącia.

Cewnikowanie i związane z nim powikłania

Cewnikowanie to popularna nazwa dla zakładania cewnika pacjentowi, u którego przez długi czas występują problemy z oddawaniem moczu lub, który po prostu potrzebuje tego na dłuższy okres. Jeśli pacjentowi zakłada się cewnik na stałe, wówczas musi on nauczyć się samodzielnie opróżniać woreczek z nagromadzonego moczu, aby zapewnić sobie pełną higienę. W takim przypadku możliwe staje się wystąpienie pewnego rodzaju powikłań, a zdarzają się one bardzo często. Są to: infekcje dróg moczowych, stany zapalne gruczołu krokowego czy nerek, zwężenie cewki moczowej,  krew w moczu, ropnie w okolicach cewki. Nie są to groźne przypadłości, jednak warto zgłosić się z nimi do lekarza, aby zapobiec pogłębianiu się problemów.

Istnieje jeszcze możliwość zastosowania cewnikowania przerywanego, czyli takiego, które ma miejsce kilka razy dziennie w tym czasie, kiedy konieczne staje się bezpośrednie odebranie moczu z pęcherza moczowego. To dość często stosowana metoda, która najlepiej sprawdza się u tych, którzy mają problemy z pęcherzem moczowym, czyli z naturalnym oddawaniem moczu. Jest jeszcze szereg innych chorób, które wymagają cewnikowania przerywanego: rozszczep kręgosłupa, udar mózgu, choroba Parkinsona czy stwardnienie rozsiane.

To również może cię zainteresować:

O czym świadczy kolor moczu? I czy dziwny kolor moczu musi oznaczać chorobę?

Ciała ketonowe w moczu, czyli ketonuria. Objawy i przyczyny ketonurii

UKŁAD MOCZOWY (WYDALNICZY) - budowa, funkcje i najczęstsze dolegliwości

Nerki [ANATOMIA CZŁOWIEKA]

Nerki bez tajemnic?
1/12Podstawowe funkcje nerek to:
Zobacz także
  • Niektóre problemy czasem ujawniające się na twarzy, wybrane wspólnie z doktorem Robertem Chmielewskim Choroby wypisane na twarzy - nauka czy szarlataneria?
  • W moczu zdrowej osoby glukoza nie pojawia się w ogóle Nietypowy zapach moczu - jaka to choroba
  • Badanie moczu Badanie ogólne moczu: normy, wyniki
Skomentuj:
Cewnik - co to jest i do czego służy?
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o chorobach: