Próbujesz łagodzić objawy alergii wapnem? Specjaliści: to nie ma sensu

Wiosną i latem co drugi Polak obserwuje u siebie objawy alergii. Popularnym sposobem "leczenia" są dostępne bez recepty preparaty z wapnem. Tymczasem specjaliści z Akademii Medycznej w Warszawie dowiedli, że wapno nie łagodzi objawów uczulenia, a nawet może szkodzić.

Piknik na trawie, zabawa ze zwierzakiem, jedzenie sezonowych owoców, pogryzienie przez meszki czy wyjątkowo zjadliwe w tym roku komary... Lato serwuje nam wiele okazji do wystąpienia reakcji alergicznej. Czerwone, spuchnięte oczy, napad kaszlu i duszność, wreszcie: obrzęk, swędzenie skóry i wypryski po ataku meszek. Polacy wiedzą, co robić (a przynajmniej tak im się wydaje). Alergię "rozpoznajemy" najczęściej sami i sami ją "leczymy" preparatami bez recepty (1). Znakomita większość z nas w pierwszej kolejności pomyśli o połknięciu preparatu ze związkiem pierwiastka wapnia (Ca), czyli wapna.

Wapno (najchętniej rozpuszczalne) to "dowiedziona od pokoleń" najlepsza pierwsza pomoc? Niekoniecznie, a jednak... Calcium podawały nam mamy, my podajemy je dzieciom. Niejednokrotnie tak wciąż radzą lekarze... Metoda jest znana, a do niedawna była powszechnie stosowana, w Niemczech, Europie Środkowej i Wschodniej. Tymczasem jej skuteczność okazała się porównywalna do placebo, czyli zastosowania środka obojętnego dla zdrowia. Dowiedli tego dwa lata temu polscy naukowcy, ale zapewne jeszcze sporo wody upłynie, nim wiedza o nieskuteczności takiego leczenia dotrze do powszechnej świadomości.

Nikt nie ma interesu

Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierownictwem immunologa dr hab. n. med. Wojciecha Feleszko badali kilkudziesięciu dorosłych pacjentów ze zdiagnozowanym alergicznym zapaleniem nosa i/lub astmą uznaną metodą randomizowaną, zaakceptowaną także przez niezależną komisję etyki. U chorych rozpoznanie alergii potwierdzono wcześniej między innymi za pomocą testów skórnych (po podaniu podskórnym alergenu obserwowano obrzęk, zaczerwienienie i świąd skóry).

Tym razem również badanym podano podskórnie alergeny. Przez trzy kolejne dni część chorych otrzymywała preparaty wapnia, część placebo. Okazało się, że skuteczność "leczenia" jest niemal identyczna (patrz: wykresy).

Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049).Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049). ag za: Klaudia Matysiak, Michał Matuszewski, Wojciech Feleszko

Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049).Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049). ag za: Klaudia Matysiak, Michał Matuszewski, Wojciech Feleszko

Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049).Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049). ag za: Klaudia Matysiak, Michał Matuszewski, Wojciech Feleszko

Zastanawiające, że wyniki bardzo podobnych badań przeprowadzanych w latach 80. i 90. ubiegłego wieku były zupełnie inne: wskazywały na zdecydowanie wyższą skuteczność preparatów wapnia (o ok. 30 proc. lepsze efekty niż substancji obojętnej).

Badacze nie umieją ostatecznie odpowiedzieć, skąd te rozbieżności. Różnic w wynikach nie uzasadnia ani stosowana metoda, ani dawka, ani użyty preparat wapniowy (wszystkie te czynniki naukowcy brali pod uwagę). Skąd zatem różnice?

Może wyjaśnia ją zapis na końcu raportu zespołu doktora Feleszko: "Badanie było finansowane samodzielnie (Uniwersytet Medyczny w Warszawie), a  autorzy nie mają konfliktu interesów ani konkurencyjnych interesów finansowych w odniesieniu do przedmiotu badań". Z drugiej strony: brakuje też danych dotyczących ewentualnych nieprawidłowości w poprzednich badaniach. Zarazem: od początku wątpliwości budził fakt, że niejednokrotnie wyniki nie były powtarzalne, a wtedy trudno o naukowe wiążące wnioski.

Zarazem: przed rozpoczęciem badania autorzy zapytali naukowców immunologów i alergologów z całego świata czy ta metoda leczenia cieszy się popularnością w innych krajach. Okazało się, że nic podobnego; mit, że preparaty wapnia mogą być pomocne w dziwnych reakcjach skórnych istnieje wyłącznie w kilku krajach Europy Środkowej (m.in. w Czechach, na Ukrainie, Węgrzech, Rumunii i Bułgarii). Natomiast w Skandynawii, czy Europie Zachodniej nikt nie słyszał o tym remedium…

Nie pomaga, ale może szkodzić

Wapno nie działa, ale to nie jest jedyny powód, dla którego badacze nie zalecają jego stosowania.

Jeśli po preparacie wapnia zażyjesz środek leczniczy o udowodnionym działaniu przeciwalergicznym, blokujący histaminę, odpowiedzialną za reakcję alergiczną, np. lek kortykosteroidowy, musisz liczyć się z efektem słabszym niż zwykle.

"Wapń wchodzi w reakcje z wieloma lekami, między innymi osłabiając ich wchłanianie. Dowiedziono tego już w ubiegłym wieku, w wielu badaniach naukowych" - przypomina dr Feleszko. Oczywiście, kiedy wierzono w jego moc w gaszeniu reakcji alergicznej, uważano, że mimo wszystko warto go podać. Nowe badania temu przeczą.

Nie ulega wątpliwości, że wapń jest bezcennym składnikiem mineralnym niezbędnym do utrzymania równowagi elektrolitowej w organizmie. Preparaty wapnia są często stosowane w zapobieganiu lub leczeniu niedoborów tego pierwiastka, spowodowanych niedostateczną podażą tego makroelementu w diecie lub jego złym wchłanianiem. Nie jest jednak zalecany w leczeniu alergii i osobom zdrowym, które nie mają niedoborów. Przedawkowany upośledza nie tylko wchłanianie leków, lecz także cynku czy żelaza. Jego nadmiar w organizmie objawia się zaparciami, nudnościami i zaburzeniami łaknienia.

Problem nie tylko z wapnem

Lekarze przypominają, by informować ich o stosowanych wszelkich preparatach bez recepty, także ziołowych. Wiele z nich wchodzi w reakcje z lekami, ma zbliżone działanie, więc niepotrzebnie kumuluje się w organizmie, osłabia działanie leków przepisanych przez lekarza, powoduje niepożądane reakcje, etc. Pozornie zdrowe witaminy, minerały i suplementy diety przyjmowane bez kontroli i umiaru to już poważny problem w całej Europie.

Więcej na ten temat:

Leki: jak przyjmować, żeby sobie nie szkodzić (poradnik)

6 grzechów głównych w stosowaniu leków przeciwbólowych

Materiały źródłowe i przypisy:

  1. Raport: "Alergia wśród Polaków", Badanie Opinii Biostat, wykonane w okresie od 28 kwietnia do 7 maja 2017 roku na reprezentatywnej grupie 1000 dorosłych Polaków.
  2. Lek. pediatra Klaudia Matysiak, lek. Michał Matuszewski, dr n. med. Wojciech Feleszko, Klinika Pneumologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, "Preparaty wapnia nie hamują reakcji alergicznych. Badanie kontrolowane metodą randomizowaną", 2017.
  3. Sadowski DC. Drug interactions with antacids. Mechanisms and clinical significance. Drug Saf. 1994; 11: 395-407.
  4. Krela-Kazmierczak I, Szymczak A, Tomczak M, et al. Calcium and phosphate metabolism in patients with inflammatory bowel diseases. Pol Arch Med Wewn. 2015; 125: 588-590.
  5. Sweetman SC. Calcium. In: Sweetman SC, ed. Martindale The Complete Drug Reference. London: Pharmaceutical Press; 2009: 1675-1678.

Badania, w których "wykazano" skuteczność preparatów wapnia, analizowane przez polskich badaczy:

  • Haas PJ. Drug effects against mechanically stimulated itch with concomitant erythemas and wheals of the skin. Fortschr Med. 1983; 101: 1939–1943.
  • Bachert C, Drechsler S, Hauser U, et al. Influence of oral calcium medication on nasal resistance in the nasal allergen provocation test. J Allergy Clin Immunol. 1993; 91: 599-604.
Więcej o:
Komentarze (143)
Wapno nie pomoże na objawy alergii, a nawet może zaszkodzić
Zaloguj się
  • serenita123

    Oceniono 1 raz 1

    "wyniki bardzo podobnych badań przeprowadzanych w latach 80. i 90. ubiegłego wieku były zupełnie inne: wskazywały na zdecydowanie wyższą skuteczność preparatów wapnia"
    Nic dziwnego - "tamte" wapno było aktywniejsze, bo po Czernobylu

  • ale_thru

    0

    ale jednak nie należy ignorować efektu placebo, w końcu też pomaga. To podobnie jak z antydepresantami. Największy efekt naukowcy przypisują placebo.

  • cezar61

    0

    Od kilkudziesięciu lat wiadomo, że preparaty WAPNIA nie mają żadnego działania w przypadku alergii. ( i nie tylko alergii). Z drugiej strony chyba nadal istnieje „średniowieczny” przepis o konieczności posiadania dożylnego preparatu wapnia w zestawie przeciwwstrząsowym. Nie ma na to żadnego naukowego uzasadnienia.

  • sselrats

    Oceniono 1 raz 1

    Na zdjeciu reka wyglada jak poparzona wapnem.

  • 2345olskup

    Oceniono 1 raz 1

    CHCIALEM JESZCZE DODAC ZE LEKI ANTY HISTAMINOWE TE KTORE NAPRAWDE SA SKUTECZNE JAK CYRRUS PODROZALY O 100 PROCENT ONE JAK TWIERDZA FARMACEUCI SA NARKOTYKAMI DLATEGO SA SPRZEDAWANE PO 6 SZTUK WLISTKU JEDNORAZOWO TAK PIS WYWESZYL INTERES JAK MOZNA POMOC BUDGETOWI KTORY PRZECIEZ MUSI BYC MOBILNY NA 500PLUSNIE ZAPOMNIJCIE PRZED WYBORAMI O TYM

  • candlekeep

    Oceniono 3 razy 3

    A może zamiast krytykować, że Polacy sami się leczą - zastanowilibyście się, dlaczego tak jest? Dlaczego wizyta u lekarza to droga przez mękę, dlaczego umówienie wizyty to nerwy i oczekiwanie, dlaczego ceny leków z kosmosu...
    I dopiero wtedy można zacząć się zastanawiać, dlaczego Polacy leczą się sami.
    Dziki kraj, dzikie obyczaje. Od wieków niezmienne.

  • 2345olskup

    0

    ponoc Polska dogonila jiz grecje wpoziomie zycia a zachwile dogoni wlochy w nwz jezeli sie dostaniesz w terminie co najmnie 3 miesiecznym to za pierwsze 3 wizyty nie zaplacisz nic za 4 juz zaplacisz jak minie wiosna i lato to alergia zniknie ale musisz pomyslec ze zarok powroci wiec wtedy sie rejstruj do NWZ

  • zero_cukru

    Oceniono 1 raz 1

    Polacy tak generalnie sa "najmadrzejsi" na swiecie, wiec mnie juz nic nie zdziwi.

  • martinez027

    0

    Wyskakuje alergia--jakby ktoś do basenu z kwasem wpadł, tragedia---szybko w necie DOBRY alergolog--jest ten i ten--dzwonie "1 raz na NFZ--termin listopad 2021", niech bedzie byle jaki alergolog--termin wrzesień tego roku....Na "pilne" do dobrego juz w tym roku--przed świętami!Do 1 wolnego za miesiac...

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX