Wapno nie pomaga alergikom: zaskakujące polskie badania

19.08.2017 16:34
Wysypka, świąd, obrzęk: wiele osób natychmiast sięga po calcium. Nie pomoże

Wysypka, świąd, obrzęk: wiele osób natychmiast sięga po calcium. Nie pomoże (andy carter, https://www.flickr.com/photos/salsaboy/, (CC BY 2.0))

Masz silną reakcję alergiczną, więc ratujesz się preparatem wapnia, by zmniejszyć obrzęk czy swędzenie? To nie działa, a nawet może zaszkodzić. Specjaliści z Akademii Medycznej w Warszawie mają dowód.

Czerwone, spuchnięte oczy po zabawie z kotem? Napad kaszlu i duszność? Wreszcie: obrzęk, swędzenie skóry i wypryski po ataku meszek, nowym proszku czy czekoladzie? Polacy wiedzą, co robić (a przynajmniej tak im się wydaje). Znakomita większość w pierwszej kolejności pomyśli o połknięciu preparatu ze związkiem pierwiastka wapnia (Ca), czyli wapna.

Wapno (najchętniej rozpuszczalne) to "dowiedziona od pokoleń" najlepsza pierwsza pomoc? Niekoniecznie, a jednak... Calcium podawały nam mamy, my podajemy je dzieciom. Niejednokrotnie tak radzą lekarze... Metoda jest znana i powszechnie stosowana w Niemczech, Europie Środkowej i Wschodniej. Tymczasem jej skuteczność okazała się porównywalna do placebo, czyli zastosowania środka obojętnego dla zdrowia.

Nikt nie ma interesu

Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierownictwem immunologa dr hab. n. med. Wojciecha Feleszko badali kilkudziesięciu dorosłych pacjentów ze zdiagnozowanym alergicznym zapaleniem nosa i/lub astmą uznaną metodą randomizowaną, zaakceptowaną także przez niezależną komisję etyki. U chorych rozpoznanie alergii potwierdzono wcześniej między innymi za pomocą testów skórnych (po podaniu podskórnym alergenu obserwowano obrzęk, zaczerwienienie i świąd skóry).

Tym razem również badanym podano podskórnie alergeny. Przez trzy kolejne dni część chorych otrzymywała preparaty wapnia, część placebo. Okazało się, że skuteczność "leczenia" jest niemal identyczna (patrz: wykresy).

Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049).Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049). ag za: Klaudia Matysiak, Michał Matuszewski, Wojciech Feleszko

Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049).Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049). ag za: Klaudia Matysiak, Michał Matuszewski, Wojciech Feleszko

Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049).Za: 'Calcium prepartions do not inhibit allergic reactions. A randomized controlled trial' (Pol Arch Mec Wewn 2017; doi:10.20452/pamw.4049). ag za: Klaudia Matysiak, Michał Matuszewski, Wojciech Feleszko

Zastanawiające, że wyniki bardzo podobnych badań przeprowadzanych w latach 80. i 90. ubiegłego wieku były zupełnie inne: wskazywały na zdecydowanie wyższą skuteczność preparatów wapnia (o ok. 30 proc. lepsze efekty niż substancji obojętnej).

Badacze nie umieją ostatecznie odpowiedzieć, skąd te rozbieżności. Różnic w wynikach nie uzasadnia ani stosowana metoda, ani dawka, ani użyty preparat wapniowy (wszystkie te czynniki naukowcy brali pod uwagę). Skąd rozbieżność?

Może wyjaśnia ją zapis na końcu raportu zespołu doktora Feleszko: "Badanie było finansowane samodzielnie (Uniwersytet Medyczny w Warszawie), a  autorzy nie mają konfliktu interesów ani konkurencyjnych interesów finansowych w odniesieniu do przedmiotu badań". Z drugiej strony: brakuje też danych dotyczących ewentualnych nieprawidłowości w poprzednich badaniach. Zarazem: od początku wątpliwości budził fakt, że niejednokrotnie wyniki nie były powtarzalne, a wtedy trudno o naukowe wiążące wnioski.

Zarazem: przed rozpoczęciem badania autorzy zapytali naukowców immunologów i alergologów z całego świata czy ta metoda leczenia cieszy się popularnością w innych krajach. Okazało się, że nic podobnego; mit, że preparaty wapnia mogą być pomocne w dziwnych reakcjach skórnych istnieje wyłącznie w kilku krajach Europy Środkowej (m.in. w Czechach, na Ukrainie, Węgrzech, Rumunii i Bułgarii). Natomiast w Skandynawii, czy Europie Zachodniej nikt nie słyszał o tym remedium…

Nie pomaga, ale może szkodzić

Wapno nie działa, ale to nie jest jedyny powód, dla którego badacze nie zalecają jego stosowania.

Jeśli po preparacie wapnia zażyjesz środek leczniczy o udowodnionym działaniu przeciwalergicznym, blokujący histaminę, odpowiedzialną za reakcję alergiczną, np. lek kortykosteroidowy, musisz liczyć się z efektem słabszym niż zwykle.

"Wapń wchodzi w reakcje z wieloma lekami, między innymi osłabiając ich wchłanianie. Dowiedziono tego już w ubiegłym wieku, w wielu badaniach naukowych" - przypomina dr Feleszko. Oczywiście, kiedy wierzono w jego moc w gaszeniu reakcji alergicznej, uważano, że mimo wszystko warto go podać. Nowe badania temu przeczą.

Nie ulega wątpliwości, że wapń jest bezcennym składnikiem mineralnym niezbędnym do utrzymania równowagi elektrolitowej w organizmie. Preparaty wapnia są często stosowane w zapobieganiu lub leczeniu niedoborów tego pierwiastka, spowodowanych niedostateczną podażą tego makroelementu w diecie lub jego złym wchłanianiem. Nie jest jednak zalecany w leczeniu alergii i osobom zdrowym, które nie mają niedoborów. Przedawkowany upośledza nie tylko wchłanianie leków, lecz także cynku czy żelaza. Jego nadmiar w organizmie objawia się zaparciami, nudnościami i zaburzeniami łaknienia.

Problem nie tylko z wapnem

Lekarze przypominają, by informować ich o stosowanych wszelkich preparatach bez recepty, także ziołowych. Wiele z nich wchodzi w reakcje z lekami, ma zbliżone działanie, więc niepotrzebnie kumuluje się w organizmie, osłabia działanie leków przepisanych przez lekarza, powoduje niepożądane reakcje, etc. Pozornie zdrowe witaminy, minerały i suplementy diety przyjmowane bez kontroli i umiaru to już poważny problem w całej Europie.

Więcej na ten temat:

Leki: jak przyjmować, żeby sobie nie szkodzić (poradnik)

6 grzechów głównych w stosowaniu leków przeciwbólowych

Materiały źródłowe:

Lek. pediatra Klaudia Matysiak, lek. Michał Matuszewski, dr n. med. Wojciech Feleszko, Klinika Pneumologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, "Preparaty wapnia nie hamują reakcji alergicznych. Badanie kontrolowane metodą randomizowaną", 2017.

Sadowski DC. Drug interactions with antacids. Mechanisms and clinical significance. Drug Saf. 1994; 11: 395-407.

Krela-Kazmierczak I, Szymczak A, Tomczak M, et al. Calcium and phosphate metabolism in patients with inflammatory bowel diseases. Pol Arch Med Wewn. 2015; 125: 588-590.

Sweetman SC. Calcium. In: Sweetman SC, ed. Martindale The Complete Drug Reference. London: Pharmaceutical Press; 2009: 1675-1678.

Badania, w których "wykazano" skuteczność preparatów wapnia, analizowane przez polskich badaczy:

- Haas PJ. Drug effects against mechanically stimulated itch with concomitant erythemas and wheals of the skin. Fortschr Med. 1983; 101: 1939–1943.

- Bachert C, Drechsler S, Hauser U, et al. Influence of oral calcium medication on nasal resistance in the nasal allergen provocation test. J Allergy Clin Immunol. 1993; 91: 599-604.

Zobacz także:

Potwory, z którymi mieszkasz, śpisz i przez które chorujesz. Czy musisz przegrać tę nierówną walkę?

Zrobisz ten quiz na 100 proc. tylko, jeśli jesteś lekarzem cz. 1: KOŚCI
1/15To na pewno wiesz. Na czerwono zaznaczyliśmy:

Zobacz także
Komentarze (129)
Wapno nie pomaga alergikom: zaskakujące polskie badania
Zaloguj się
  • Adam Dzionek

    Oceniono 33 razy 27

    wapno palone, czy gaszone? Zapewne chodziło o WAPŃ (calcium) . Wapno najczęściej używa się do zaprawy budowlanej i faktycznie nie ma właściwości leczniczych.

  • mary.popins

    Oceniono 33 razy 21

    Jestem alergikiem z 40-letnim stażem i na mnie wapno bezdyskusyjnie działa - przynajmniej jeżeli chodzi o sprawy skórne, na inne objawy juz nie. Znam wiekszość leków antyhistaminowych na rynku. W efekt placebo w tym przypadku nie wierzę, bo podsunęła mi je moja mama farmaceutka, tak jak miliard innych leków, które przetestowałam w ciągu całego życia. Trzymam się tych, po których widzę poprawę.

  • pawlaka12

    Oceniono 58 razy 16

    Pierdzielenie o Szopenie.
    Pomieszanie z poplątaniem.
    Sensacja dla idiotów.
    1. Wapno nie leczy. Wapno ewentualnie wiąże substancje uczulające, które są już w organizmie, i tym samym łagodzi objawy.
    2. Wapno nie jest lekiem na astmę.
    3. Żaden dobry lekarz nie zaleca stosowania jednocześnie wapna i innych zaawansowanych leków antyalergicznych. Wapno może wiązać inne substancje, zarówno te uczulające jak i te zawarte w lekach, czyli może utrudniać działanie leków. Co sami badający stwierdzili.
    4. Z powyższych trzech wynika, że wapno to dobry środek doraźny w sytuacjach prostych "na wakacjach poparzyła mnie pokrzywa". Tak zalecają dobrzy lekarze, i to wie każdy doświadczony alergik.

  • maxthebrindle

    Oceniono 17 razy 11

    'Znakomita większość w pierwszej kolejności pomyśli o połknięciu preparatu ze związkiem pierwiastka wapnia (Ca), czyli wapna (calcium).'
    Skrót nazwy pierwiastka Ca pochodzi od łacińskiego Calcium, zatem powyższe to bełkot w stylu masła maślanego.
    'Różnic w wynikach nie uzasadnia ani stosowana metoda, ani dawka, ani użyty preparat wapniowy (wszystkie te czynniki polscy badacze brali pod uwagę). Skąd rozbieżność? Może wyjaśnia ją zapis na końcu raportu zespołu doktora Feleszko: "Badanie było finansowane samodzielnie (Uniwersytet Medyczny w Warszawie), a autorzy nie mają konfliktu interesów ani konkurencyjnych interesów finansowych w odniesieniu do przedmiotu badań".'
    Rozumiem, że badania z lat 1980 - 1990 były finansowane przez wutwóeców preparatów wapniowych i autor tekstu ma nie tylko dowody na owo finasowanie, ale także, iż autorzy tak sfinanoswanych badań świadomie zmanipulowali wyniki ewentualnie metodę badawczą, tak? Bo to w świecie nauki poważne oskarżenie jest, więc lepiej, by dowody były...

  • liczygrosz

    Oceniono 33 razy 11

    Bzdury. Jestem alergikiem od wielu lat. Wapno biorę doraźnie jak mam nasilenie alergii. Zawsze mi pomaga, a nieraz bardziej niż leki antyhistaminowe.

  • sraczezwersacze

    Oceniono 11 razy 9

    "Wśród Polaków medyków najwięcej" - Stańczyk

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o chorobach: