Odra - groźna choroba zakaźna. Objawy, leczenie, powikłania i szczepienie

13.04.2017 16:03
Odra to groźna choroba - nie daj się zwieść i zaszczep swoje dziecko!

Odra to groźna choroba - nie daj się zwieść i zaszczep swoje dziecko! (CC BY 2.0 / Dave Haygarth / Flickr.com)

Odra to choroba zakaźna, z którą powinniśmy się pożegnać już dawno temu. Niestety, na skutek spadku liczby zaszczepionych dzieci odra występuje coraz częściej. Jakie są objawy odry i jak się przed nią chronić?

Odra: co to jest?

Odra to szybko rozprzestrzeniająca się choroba zakaźna. Należy do chorób wieku dziecięcego, jednak mogą na nią zapaść także dorośli. Może przybrać gwałtowny, ciężki przebieg i stanowić zagrożenie życia. Jedynym sposobem na uchronienie się przed odrą jest zaszczepienie się przeciwko niej. W ostatnich latach w Europie obserwuje się wzrost przypadków odry - także w Polsce. Od lutego 2016 do stycznia 2017 roku odnotowano u nas 140 zachorowań. Dla porównania - w 2010 roku przypadków zachorowań zarejestrowano w Polsce jedynie 13!

Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Jak to możliwe? Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że rodzice coraz częściej nie szczepią swoich dzieci. Mamieni teoriami spiskowymi i nieprawdziwymi informacjami o efektach ubocznych szczepionek, poprzez nieszczepienie podopiecznych stwarzają zagrożenie nie tylko dla swoich własnych dzieci, lecz także całego społeczeństwa. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) by ogół danej populacji był bezpieczny, immunizacja - czyli odsetek zaszczepionych przeciwko odrze - musi wynosić 95 procent. Obniżanie immunizacji skutkuje rozprzestrzenianiem się choroby, która dopada osoby niezaszczepione (na przykład dzieci do 13. miesiąca życia) oraz te, które na skutek rozmaitych dolegliwości mają obniżoną odporność (na przykład zakażonych HIV). Tutaj przeczytasz więcej o rozprzestrzenianiu się odry po Europie.

Odra: zarażenie

Wirus odry przenosi się drogą kropelkową i dostaje do organizmu przez jamę nosowo-gardłową. Chory zakaża od około dwóch dni przed wystąpieniem objawów do czterech dni po pojawieniu się wysypki. Okres inkubacji wirusa, czyli moment od zakażenia się wirusem do wystąpienia objawów choroby, wynosi zwykle od 9 do 14 dni. Zachorowanie na odrę skutkuje nabyciem odporności na tę chorobę, zdecydowanie jednak lepiej zaszczepić się przeciwko niej i nigdy nie chorować. Pogląd, że odrę trzeba "przechorować", jest bzdurny i niebezpieczny.

Uwaga! Jeśli niezaszczepione dziecko lub dziecko z niedoborami odporności miało kontakt z osobą chorą na odrę, należy podjąć niezwłoczne kroki! Trzeba udać się do lekarza, który może zlecić zastrzyk z przeciwciałami (immunoglobulinami). Przeciwciała mogą całkowicie zapobiec chorobie lub złagodzić jej przebieg. Po podaniu przeciwciał zaszczepić przeciwko odrze można po upływie 5-6 miesięcy.

Odra: objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem odry jest wysypka. Wykwity skórne pojawiają się jednak dopiero po około pięciu dniach od zakażenia. Wysypka ma różowy kolor, "kropki" zlewają się (odmiennie niż przy ospie wietrznej, podczas której wyskakują raczej oddzielne, krostowate zmiany).

Objawy odry to (w kolejności od najwcześniejszych do najpóźniejszych):

  • gorączka,
  • nieżyt nosa (czyli po prostu katar),
  • suchy kaszel,
  • stan zapalny górnych dróg oddechowych,
  • zapalenie spojówek,
  • osłabienie,
  • plamki Koplika - białawe przebarwienia po wewnętrznej stronie policzków na wysokości dolnych zębów trzonowych (po 2-3 dniach od pierwszych objawów),
  • wysypka - pojawia się do 5 dni od początku objawów choroby, zajmuje najpierw górne partie ciała, a potem obsypuje również dolne; jej barwa zmienia się od różowawej do ceglastej, w końcowej fazie zmiany łuszczą się.

Objawy nieżytowe odry (tzn. katar, stany zapalne gardła itd.) powinny zacząć ustępować po 4-5 dniach od wystąpienia. Wysypka znika wolniej - w końcowych fazach przyjmuje ciemną barwę i stopniowo się łuszczy.

Niekiedy zdarza się, że na odrę chorują dzieci częściowo odporne (na przykład młodsze niż 6 miesięcy, których jeszcze nie można zaszczepić, ale mają w sobie przeciwciała matki). Taka odra ma zwykle łagodny przebieg, wysypka i objawy nieżytowe są stosunkowo lekkie. Nie oznacza to jednak, że można zaniechać wizyty u lekarza.

Uwaga! Jeśli objawy zamiast ustawać przybierają na sile, pojawi się sztywność karku i krwawienie z dziąseł oraz nagły wzrost temperatury ciała, należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Odra: leczenie

Nie ma konkretnego leku na odrę. Chorych leczy się objawowo. Każda chora osoba powinna pojawić się u lekarza. On oceni ryzyko i zdecyduje o tym, czy pacjent ma zostać w domu, czy pójść do szpitala. Chory na odrę musi większość czasu spędzać w łóżku, w osobnym, przewietrzonym pokoju. Warto zadbać o to, by powietrze było nawilżone - suche nasili nieżytowe objawy odry. W diecie powinno być dużo płynów; należy dopilnować, by chory się nie odwodnił (co jest możliwe przy zwiększonej potliwości). Ewentualne komplikacje wymagają natychmiastowego dodatkowego leczenia.

Przeczytaj: Przybywa antyszczepionkowców w Polsce. Czy grozi nam epidemia?

Odra: powikłania

Przejście samej odry nie oznacza, że zagrożenie zdrowia i życia zostało zażegnane. Odra może skutkować bardzo poważnymi powikłaniami, które pojawiają się nawet po długim czasie. Powikłania odry to głównie:

Odra: profilaktyka (szczepienia)

Jedynym sposobem na zabezpieczenie się przed odrą jest zaszczepienie się przeciwko niej. Szczepionka gwarantuje ponad 95 procentową pewność, że choroba nas nie dopadnie. Tak zwane niepożądane odczyny poszczepienne, czyli NOP, występują rzadko, a jeżeli już, to mają łagodny przebieg (wbrew temu, co próbują forsować antyszczepionkowcy). Całkowicie fałszywy jest pogląd, jakoby szczepionki powodowały autyzm. Tezę o tym zdecydowanie obalono, a lekarz, który ją spopularyzował - Andrew Wakefield - został pozbawiony prawa do wykonywania zawodu.

Sprawdź kalendarz szczepień ochronnych, by zorientować się, kiedy i na co szczepić swoje dziecko.

W Polsce obowiązkowym szczepieniem dla niemowląt i dzieci w wieku szkolnym jest MMR, skojarzona szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce. Dzieci szczepi się dwukrotnie - najpierw w 13.-14. miesiącu życia, a potem w wieku 10 lat. (Dlatego  też wcześniaki i niemowlęta do 13. miesiąca życia są szczególnie narażone na zakażenie wirusem odry). Szczepionka zawiera żywe wirusy, są one jednak zmodyfikowane i znacznie osłabione, dzięki czemu stymulują odporność, nie wywołując choroby.

To także może cię zainteresować:

Lekarze obalają mity nt. szczepień dla dzieci: Nie powodują nowotworów ani upośledzeń

Lekarze obalają mity nt. szczepień dla dzieci: Nie powodują nowotworów ani upośledzeń

Na pewno wiesz, co ma na myśli lekarz, gdy stawia ci diagnozę?
1/13Masz niski poziom hemoglobiny. To znaczy, że...
Zobacz także
Komentarze (13)
Odra - groźna choroba zakaźna. Objawy, leczenie, powikłania i szczepienie
Zaloguj się
  • podobny_do_nikogo

    Oceniono 1 raz 1

    No to wyprostujmy troszkę te tendencyjne liczenie przypadków z przemilczaniem niewygodnych faktów. Za stroną szczepienia.pzh.gov.pl

    Powiększająca się liczba zaszczepionych dzieci przyczyniła się do spadku liczby rejestrowanych przypadków odry. W latach 90-tych odnotowywano od kilkuset do kilkudziesięciu przypadków między epidemiami oraz około 2 200 przypadków w czasie ich trwania. Epidemie pojawiały się coraz rzadziej. W 2005 r. zanotowano tylko 13 przypadków odry. W czasie wzrostu zachorowań w 2009 r. zanotowano 114 przypadków zachorowań, a już w 2010 r. - 13 przypadków zachorowań, w 2011 r. - 39 przypadków zachorowań, w 2012 r., 2013 r. i 2014 r. odpowiednio, 70, 88 i 110 przypadków zachorowań (więcej informacji). W 2015 r. na odrę zachorowało 49 osób.

    Zachorowania były w większości przypadków związane z zawleczeniem przypadków odry z zagranicy. Wśród społeczności, gdzie stopień zaszczepienia dzieci i dorosłych był niski zachorowania miały charakter ognisk epidemicznych (np. społeczność romska w Puławach w 2009 r., we Wrocławiu w 2012 r. oraz w Poznaniu w 2014 r.).
    W 2016 r. odnotowano 132 przypadki odry, głównie wśród osób ubiegających się o status uchodźcy.
    ---------------------
    Czyli niekoniecznie tak jak podaje autor, poza tym u cyganów i ludności napływowej.

  • Patryk Kifrynski

    Oceniono 6 razy 0

    W 1932 roku dr Ellison odnotował, że dobrze odżywione dzieci rzadko umierają lub zapadają na ciężkie komplikacje po odrze, nawet bez sulfonamidów i innych prymitywnych antybiotyków. Już w 1932 roku naukowcy wiedzieli, że śmiertelność spadła o 58% gdy dzieciom hospitalizowanym z powodu odry podano tran z wątroby dorsza, który zawiera witaminy A, D i kwasy tłuszczowe omega-3. Późniejsze badania w latach 90-tych wykazały znakomite wyniki witaminy A redukującej liczbę zgonów od 60% do 90%.
    "Łączna analiza wykazała, że duże dawki witaminy A podane pacjentom hospitalizowanym z powodu odry powiązane były z około 60-procentową redukcją ryzyka zgonu w ogóle i do 90% redukcją wśród noworodków… Podanie witaminy A dzieciom, u których rozwinęło się zapalenie płuc przed lub w trakcie pobytu w szpitalu, zmniejszyło śmiertelność o około 70% w porównaniu z grupą kontrolną." - Wafaie W. Fawzi, MD; Thomas C. Chalmers, MD; M. Guillermo Herrera, MD; and Frederick Mosteller, PhD, “Vitamin A Supplementation and Child Mortality: A Meta-Analysis,” Journal of the American Medical Association, February 17, 1993, p. 901.

    Do 2010 roku szeroko zaakceptowano fakt, że suplementowanie witaminą A w trakcie ostrej odry prowadzi do znaczącego spadku zarówno ciężkich negatywnych objawów jak i zgonów.
    "Podawanie witaminy A redukuje również infekcje oportunistyczne takie jak zapalenie płuc i biegunka, związane z osłabieniem układu odpornościowego poprzez wirus odry. Wykazano, że suplementacja witaminą A redukuje ryzyko komplikacji po zapaleniu płuc po ciężkim przebiegu odry. Badanie w RPA wykazało, że śmiertelność może zostać zmniejszona o 80% podczas ciężko przebiegającej odry z komplikacjami, po wysokodawkowej suplementacji witaminą A." - Prakash Shetty, Nutrition Immunity & Infection, 2010, strona 82.

    Występowanie odry zawsze opierało się na klinicznej diagnozie lekarza, bez potwierdzeń laboratoryjnych. Jako że teraz dostępne są testy laboratoryjne, większość przypadków „odry” okazuje się nie być odrą.
    "Choroby podobne do odry [MLI] są powszechne, szczególnie w młodszych grupach wiekowych i mogą być spowodowane wieloma różnymi patogenami, które trudno jest odróżnić klinicznie bez pomocy badań laboratoryjnych. W kolejności od najczęściej występującego, inne wirusowe powody wysypek to – parwowirus B19, różyczka, wirus cytomegalii i wirus Epsteina-Barr – jak wykazało nasze badanie." - Wang, et al., “Evaluating measles surveillance using laboratory-discarded notifications of measles-like illness during elimination,” Epidemiol. Infect. 2007, p. 1366.

  • Patryk Kifrynski

    Oceniono 6 razy 0

    Państwowy Zakład Higieny na pytanie "Na czym polega odporność poszczepienna?" odpowiada w ten sposób:
    "Wprowadzony do organizmu antygen ze szczepionki pobudza komórki układu odpornościowego do produkcji swoistych przeciwciał." Co ciekawe przeszło 50 lat temu odkryto pewne zjawisko:
    „Jednym z najbardziej niepokojących odkryć w medycynie klinicznej było stwierdzenie, że dzieci z wrodzoną agammaglobulinemia, których organizm nie mógł produkować żadnych przeciwciał i miał tylko nieznaczne ślady immunoglobuliny w obiegu, przechodziły odrę w normalny sposób, wykazywały taka samą sekwencję objawów, a następnie zyskiwały odporność." “Measles as an Index of Immunological Function,” The Lancet, September 14, 1968, p. 611.

  • takdlaszczepionek11

    Oceniono 10 razy 0

    Dobry artykuł, wszystkie przydatne informacje w jednym miejscu :) W całym tym szumie antyszczepionkowym nie informuje się jakie powikłania niosą ze sobą te ciężkie choroby zakaźne. Na stronce zaszczep się wiedzą znalazłam mapę, na której można obserwować kraje gdzie wystąpiły zachorowania atlas.ecdc.europa.eu

  • Dorota Wojnowska

    Oceniono 24 razy 0

     „Odra ma najwyraźniej pozytywny wpływ na układ odpornościowy. Podatność na infekcje po przebytej odrze zmniejsza się, na co wskazuje spadek liczby wizyt u lekarza [Kummer 1992]. W krajach najbiedniejszych odra zmniejsza ryzyko malarii i chorób pasożytniczych [Roth 1992]. Dzieci, które przebyły zachorowanie na odrę rzadziej cierpią na alergie, podczas gdy szczepienie przeciw odrze nie daje takiej ochrony [Shaheen 1996, Floistrup 2006, Kucukosmanoglu 2006, Rosenlund 2009].
     Znanym pozytywnym efektem odry jest leczniczy wpływ na chroniczne choroby, takie jak łuszczyca [Chakravati 1996] lub ciężkie schorzenie nerek tzw. zespół nefrotyczny. Odra może spowodować także remisję padaczki [Yamamoto 2004], podobnie jak atopowego zapalenia skóry na tle alergii pokarmowej [Kondo 1993].
     Wiele wskazuje na to, że przebycie chorób dziecięcych, w szczególności odry, różyczki i świnki, owocuje w dalszym życiu obniżonym ryzykiem zachorowania na raka, w tym ziarnicę złośliwą i inne rodzaje chłoniaka oraz raka piersi [Albonico 1998, Glaser 2005, Montella 2006]. Także stwardnienie rozsiane zdarza się rzadziej u osób, które przeszły w dzieciństwie odrę [Kesselring 1990]. „

  • mar1mar1

    Oceniono 13 razy -1

    Odra to bardzo łagodna choroba. Przebycie jej daje odporność na całe życie.
    W latach mojej młodości nie było takich szczepień. Przechodziliśmy ja, moje rodzeństwo, dzieciaki ze szkoły odrę, świnkę, różyczkę, ospę, szkarlatynę i wiele innych i co? I nic. Żyjemy mamy odporność na całe życie (po szczepieniach ta odporność o ile w ogóle jest to raptem ok 7 lat) i nic się nie dzieje w naszym życiu. Nie chorujemy na alergię, choroby skóry, choroby neurologiczne itd itp. Zobaczcie ile dzisiaj dzieciaków jest "uszkodzonych"?! Non stop po lekarzach. Tego nie wolno, tamto zabronione, co trochę jakieś zapalenia itd. Jak myślicie z czego to wszystko?
    Dlaczego obecnie dzieciaki mają tak uszkodzony układ odpornościowy że ten nie jest sobie w stanie poradzić z najprostszymi infekcjami?
    Naszego synka nie szczepiliśmy na nic. Dziecko jest okazem zdrowia i witalności. Leci z nosa, gardło czerwone standard, kilka dni, dostaje dużo soków i po infekcjach nie ma śladu. To nawet nas z żoną nieraz rozkładało a mały bryka jak ta lala.
    Chodzi o to drodzy rodzice że dzisiaj macie dodtęp do internetu, kiedyś tak nie było. Łatwo możecie sprawdzić masę rzeczy, skonfrontować, porównać. Myślcie i analizujcie, nie wierzcie ślepo lekarzom czy innym autorytetom którzy z tego że zaszczepią albo zachęcą do szczepienia waszego dzieciaka, żyją. Tu chodzi o zdrowie a nieraz o życie WASZEGO dziecka. Gwarantuję wam że żaden lekarz ani ten tzw autorytet z mediów nawet palcem nie kiwnie zeby wam pomóc w przypadku NOPu. Zbyją was standardową formułką.Zostaniecie sami z bólem i kalekim dzieckiem.Dlatego zanim zgodzicie się aby waszemu dziecku wstrzyknięto jakiś koktajl przeanalizujcie wszystkie za i przeciw. I wyciągnijcie wnioski być może na wagę życia albo zdrowia swojego dziecka.A przede wszystkim nie wierzcie w żadne autorytety medialne bo to wy jesteście autorytetami zdrowia waszych dzieci.

  • lz5

    Oceniono 2 razy -2

    Smutną prawdą jest, że ruch antyszczepionkowy zakończy swój żywot wraz z istnieniami wielu dzieci jego wyznawców.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o chorobach: