Miedź - za co odpowiada w organizmie? Jakie produkty spożywcze są bogate w miedź?

Prawidłowe działanie wszystkich narządów w ludzkim ciele wymaga codziennego dostarczania do organizmu odpowiednich dawek mikro- oraz makroelementów. Z pewnością jednym z istotniejszych pierwiastków, którego nie może zabraknąć w codziennej diecie jest miedź. Odpowiada ona głównie za tworzenie i prawidłowe działanie czerwonych krwinek, a także za metabolizm tłuszczów. Co należy wiedzieć o miedzi, aby stanowiła ona zdrowy składnik diety? Jakie produkty spożywcze są bogate w miedź oraz jak rozpoznać niedobór i nadmiar tego pierwiastka?

Miedź - charakterystyka 

Miedź (Cu) jest pierwiastkiem chemicznym zaliczanym do metali przejściowych. Pierwotnie wydobywano ją na Cyprze, skąd wzięła się jej nazwa (Cyprum, a następnie Cuprum). Jest ona dosyć rzadko spotykanym składnikiem skorupy ziemskiej, co sprawia, że często określa się ją mianem metalu strategicznego. Ciekawostką jest jednak to, że Polska należy do jednych z największych producentów miedzi na świecie.

Z biologicznego punktu widzenia, metal ten odgrywa wiele istotnych funkcji. Między innymi bierze udział w procesie fotosyntezy i oddychania. Pierwiastek ten zaliczany jest do mikroelementów wchodzących w skład wielu enzymów. Niedobór miedzi w organizmie może powodować niedokrwistość, gdyż to właśnie ona bierze czynny udział w procesie wchłaniania żelaza w przewodzie pokarmowym. Do głównych źródeł miedzi zalicza się wątrobę cielęcą, ziarna sezamu, drożdże piekarskie, ziarna słonecznika oraz pestki dyni.

Miedź - rola w organizmie

Już od dawna wiadomo jest, że rola miedzi w organizmie jest nieoceniona. Wymienić można przede wszystkim:

  • odgrywa kluczową rolę w powstawaniu czerwonych krwinek oraz w prawidłowej ich pracy. Wchodzi także w skład hemocyjaniny - barwnika krwi,
  • poprawia kondycję błony otaczającej komórki nerwowe, a także bierze czynny udział w przesyłaniu impulsów nerwowych,
  • wchodzi w skład enzymu wykazującego działanie przeciwutleniające. Pierwiastek ten chroni więc błony komórkowe przed szkodliwym działaniem wolnych rodników,
  • bierze udział w tworzeniu tkanki łącznej,
  • bierze udział w tworzeniu prostaglandyn - hormonów odpowiedzialnych za prawidłowa pracę serca oraz kontrolowanie ciśnienia krwi,
  • wzmacnia odporność organizmu,
  • hamuje rozwój bakterii.

Miedź - objawy niedoboru

Jednym z najgroźniejszych skutków długotrwałego niedoboru miedzi jest niedokrwistość spowodowana zmniejszoną wchłanialnością żelaza z układu pokarmowego. Jednak nieodpowiednia suplementacja tego składnika prowadzić może także do nadpobudliwości, problemów z zapamiętywaniem oraz skoncentrowaniem się, a także do zwiększenia kruchości kości.

Na niedobór miedzi szczególnie narażone są osoby znajdujące się na ścisłych dietach. Wchłanianie miedzi hamowane jest przez białka mleka oraz jaj, a także warzywa z rodziny kapustowatych (kapusta, cebula, gorczyca). Produkty spożywcze zawierające duże ilości cynku, fluoru czy kadmu także mogą przyczyniać się do mniejszej wchłanialności miedzi.

Miedź - objawy nadmiaru

Ze względu na niedużą ilość tego pierwiastka w produktach spożywczych spożywanych na co dzień, przedawkowanie miedzi jest raczej rzadkością. Do głównych objawów świadczących o nadmiarze tego składnika w diecie zaliczyć można między innymi zaburzenia w pracy układu pokarmowego. Duża, jednorazowa dawka miedzi może przyczynić się do uszkodzenia wątroby. Do przedawkowania miedzi dochodzi najczęściej w wypadku picia "miękkiej" (niski stopień twardości lub niskie pH) wody kranowej, dostarczanej do mieszkania starymi rurami miedzianymi. Wchłanianie miedzi zwiększone jest w wypadkach, gdy dieta bogata jest w witaminę C, a także białko pochodzenia zwierzęcego.

Słonecznik poprawia nastrój i choć zawiera sporo kalorii... nie tuczy!

Miedź - normy spożycia

Według badań, najbardziej optymalna, dzienna dawka miedzi dla osoby dorosłej powinna zawierać się w przedziale od 2 do 3 mg. Górna granica, przy której nie odczuwa się negatywnych dla zdrowia skutków ubocznych wynosi blisko 10 mg.

Miedź - źródła

Do najlepszych źródeł miedzi zalicza się wątrobę cielęcą, płatki owsiane, orzechy, a także kakao i pestki dyni.

Zawartość miedzi w 100 gramach wybranych produktów spożywczych przedstawia się następująco:

  • ziarna sezamu - około 8 mg
  • ostrygi - od 1 do 8 mg
  • kakao - około 3,7 mg
  • nasiona słonecznika - około 1,9 mg
  • pestki dyni - około 1,6 mg
  • płatki owsiane - około 0,5 mg
  • drożdże piekarskie - 5 mg
  • suszone pomidory - 1,4 mg
  • śledź w oleju - około 0,25 mg
  • ryż biały - około 0,17 mg
  • makrela wędzona - 0,16 mg
  • czekolada gorzka - 0,16 mg
  • burak - 0,1 mg
Więcej o: