Kwasy tłuszczowe omega-6 - rola, znaczenie i źródła

Kwasy tłuszczowe omega-6 należą do tzw. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Oznacza to, że związki tego typu nie są syntezowane w organizmie ludzkim w sposób naturalny i powinny być dostarczane wraz z pożywieniem. Kwasy tłuszczowe omega-6 występują w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego (np. orzechy, awokado, sezam), a ich niedobór może skutkować obniżeniem odporności czy rozwojem chorób układu krążenia. Czym dokładniej są kwasy tłuszczowe omega-6, jaką pełnią rolę oraz dlaczego są tak ważne?

Kwasy tłuszczowe omega-6 - charakterystyka

Nazwa kwasów tłuszczowych omega-6 wywodzi się z budowy chemicznej tych związków, w których ostatnie wiązanie podwójne znajduje się przy szóstym od końca atomie węgla (analogicznie jest w wypadku kwasów tłuszczowych omega-3 oraz omega-9). W literaturze spotkać się można także z nazwami: kwasy tłuszczowe n-6 oraz ω-6. Do przykładowych kwasów tłuszczowych omega-6 zaliczyć można:

  • kwas linolowy (LA),
  • kwas gammalinolenowy (GLA),
  • kwas arachidonowy (ARA, AA).

Kwas arachidonowy w największej ilości znajduje się w błonach komórkowych, gdzie jego procentowa zawartość na tle wszystkich kwasów tłuszczowych waha się między 5 a 15%. Kwasy tłuszczowe omega-6 (głównie kwas arachidonowy) zostają w organizmie ludzkim poddane różnym procesom biochemicznym, w których przekształcają się w inne związki (np. lipoksyn) wykazujące wiele cennych właściwości prozdrowotnych.

Kwasy tłuszczowe omgea-6 - rola w organizmie

Rola kwasów tłuszczowych omega-6 jest nieoceniona, a ich niedobór w codziennej diecie może mieć fatalne skutki dla zdrowia. Związki te wykazują działanie przeciwzapalne i immunomodulujące, które zapobiega tworzeniu się w naczyniach krwionośnych blaszek miażdżycowych. Dodatkowo, kwasy omega-6 w znacznym stopniu zmniejszają ryzyko wystąpienia zawału serca i udaru mózgu, co podyktowane jest zmniejszaniem stopnia agregacji płytek krwi. Wykazano także, że regularne spożywanie produktów spożywczych bogatych w kwasy omega-6 skutecznie obniża poziom złego cholesterolu we krwi.

Ważną cechą zdrowotną kwasów tłuszczowych omega-6 jest ich wpływ na choroby autoimmunologiczne, takie jak: stwardnienie rozsiane, toczeń oraz reumatoidalne zapalenie stawów. Związki te wspierają także prawidłowy rozwój ośrodkowego układu nerwowego w okresie płodowym oraz regulują i usprawniają przekazywanie impulsów nerwowych, co bezpośrednio przekłada się na pracę układu nerwowego.

Kwasy tłuszczowe omega-6 nie pozostają także bez wpływu na pracę układu trawiennego, pracę serca, mózgu oraz nerek. Są także ważnym sojusznikiem w walce z wieloma chorobami, takimi jak:

Prozdrowotne właściwości kwasów tłuszczowych omega-6 obserwowane są jedynie w przypadku, gdy ich ilość w diecie nie przekracza pewnych wskazanych norm. Zbyt duże ich stężenie w organizmie może przyczyniać się do zaburzeń hormonalnych i odpornościowych, zaburzeń w pracy układu sercowo-naczyniowego, a także może przyspieszyć zmiany miażdżycowe.

Kwasy omega - właściwe proporcje kluczowe dla zdrowia

Kwasy tłuszczowe omega-6 - objawy niedoboru

Głównymi objawami, które świadczyć mogą o niedoborze kwasów tłuszczowych omega-6 są przede wszystkim zauważalne zmiany skórne, takie jak rumień, rogowacenie i marszczenie się skóry czy zmniejszanie jej odporności mechanicznej na uszkodzenia. Wydłużony jest także czas gojenia się ran. Niedobór kwasów tłuszczowych omega-6 skutkuje także znacznym spadkiem odporności organizmu, co może wiązać się z częstszymi infekcjami wirusowymi lub bakteryjnymi. Badania wykazały, że zbyt małe ilości tych związków w codziennej diecie mogą skutkować nadciśnieniem tętniczym oraz różnymi chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Kwasy tłuszczowe omega-6 a nowotwory

Dieta obfitująca w kwasy tłuszczowe omega-6 przy jednoczesnym niedostatku kwasów tłuszczowych omega-3 może przyczyniać się do gwałtownego rozwoju raka piersi u kobiet po menopauzie. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku raka prostaty u mężczyzn.

Kwasy tłuszczowe omega-6 - źródła

Do najlepszych źródeł kwasów tłuszczowych omega-6 zaliczy można wiele produktów spożywczych produkowanych na bazie surowców roślinnych. Jest to między innymi:

Warto pamiętać, że cenne właściwości zdrowotne olejów wymienionych w powyższej liście są tracone, jeżeli poddaje się je działaniu wysokich temperatur.

Więcej o: