Gluten - co to takiego? Przeczytaj, zanim spanikujesz

21.11.2016 12:17
Gluten to białko roślinne, które występuje naturalnie w pszenicy, jęczmieniu i życie

Gluten to białko roślinne, które występuje naturalnie w pszenicy, jęczmieniu i życie (CC BY 2.0 / Tim VanReenen / Flickr.com)

Zanim wytoczysz wojnę glutenowi, upewnij się, czy rzeczywiście masz się czego bać. Co to jest gluten i komu szkodzi? Które produkty zawierają gluten, a które są bezglutenowe?

Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Gluten: co to takiego?

Gluten to białko roślinne, które występuje w nasionach pszenicy, żyta i jęczmienia. Gluten może pojawić się również w owsie poprzez zanieczyszczenie tego zboża innymi ziarnami. Gluten zbudowany jest z dwóch typów białek, gliadyny i gluteniny. W połączeniu z wodą gluten nadaje ciastu elastyczność, wypieki są dzięki niemu pulchne i stosunkowo długo zachowują świeżość.

Gluten: komu szkodzi?

W ostatnich latach gluten stał się wrogiem publicznym numer jeden. Sklepy i restauracje zaroiły się od produktów bezglutenowych, a wrogowie glutenu konsekwentnie budują jego czarny PR. Produkty bezglutenowe są, rzecz jasna, o wiele droższe od zwykłych - strach przed glutenem to skuteczne narzędzie marketingowe.

W istocie gluten szkodliwy jest tylko dla kilku procent społeczeństwa - szacuje się, że problem dotyczy od 3 do 6% z nas. 1% cierpi na celiakię, czyli trwałą nietolerancję glutenu. Inne dolegliwości związane z glutenem to alergia na gluten i nadwrażliwość na gluten. Aby potwierdzić lub wykluczyć którąś z chorób, należy udać się do gastrologa i zrobić niezbędne badania. Nie można na własną rękę ocenić, czy ma się celiakię, czy nie.

> Zobacz także: Alergia pokarmowa - przyczyny, objawy i leczenie. Które pokarmy uczulają najczęściej?

Celiakia to trwała choroba genetyczna, w wyniku której organizm nieprawidłowo reaguje na gluten. W niektórych przypadkach celiakia rozwija się w ukryciu, w innych chory cierpi na biegunkę, bóle brzucha, zaparcia, zmiany skórne. Gluten powoduje zanikanie kosmków jelita cienkiego, które odpowiadają za wchłanianie składników odżywczych. Celiakii nie da się wyleczyć i nie da się z niej wyrosnąć. Jedynym wyjściem jest stosowanie do końca życia diety bezglutenowej - wtedy kosmki jelitowe mają szansę, by odrosnąć. Celiakia to nie to samo co alergia na gluten, z której zwykle się wyrasta.

Gluten jest pożywny, zdrowe osoby przyswajają go z łatwością. Wszystko wskazuje na to, że zdecydowanej większości z nas niczym nie grozi. Wieść gminna niesie, że gluten powoduje otyłość - to nieprawda. Zbędne kilogramy wynikają zwykle z nierozsądnej diety i braku ruchu.

Gluten: w czym się kryje?

Niektóre produkty zawierają gluten zawsze, co do innych możemy być niemalże pewni - jeśli nie mają glutenu, na pewno będzie to wyraźnie podkreślone na opakowaniu. Produkty bezglutenowe oznaczone są zielonym przekreślonym kłosem zboża. Najpopularniejsze produkty z glutenem to:

  • pszenica i jej odmiany,
  • pszenżyto,
  • jęczmień,
  • żyto,
  • owies (sam w sobie nie ma glutenu, jednak w większości przypadków jest zanieczyszczony przez inne, glutenowe ziarna),
  • mąki pszenne, żytnie, jęczmienne,
  • płatki pszenne, jęczmienne, żytnie, owsiane,
  • kuskus, kasz manna, jęczmienna i owsiana,
  • makaron pszenny i żytni,
  • pieczywo,
  • pierogi, kopytka, pyzy,
  • naleśniki,
  • herbatniki, biszkopty, sucharki, wafle itp.,
  • ciasta i ciastka,
  • pizza,
  • bułka tarta.

Gluten dodaje się też do wielu innych produktów: wędlin, konserw, jogurtów, nabiału, sosów, sałatek, słodyczy, przypraw, chińskich zupek, smakowych alkoholi, aromatów, suplementów diety... Jednym słowem - jeśli chcemy uważać na gluten i mamy ku temu powody, musimy uważnie czytać wszystkie etykiety.

Gluten: gdzie go nie ma?

Przetworzone produkty bezglutenowe to takie, które mają go mniej niż 20 miligramów na kilogram. Na półkach w sklepie oznaczone są symbolem przekreślonego kłosa. Pokarmy, w których gluten nie występuje naturalnie, to:

  • mięso,
  • owoce,
  • warzywa,
  • ziemniaki,
  • fasola,
  • soczewica,
  • ryż,
  • kukurydza,
  • soja,
  • proso,
  • gryka,
  • amarantus,
  • maniok,
  • tapioka,
  • sorgo,
  • orzechy.

To także może cię zainteresować:

Zboża i produkty zbożowe z glutenem - które są najzdrowsze?

> Choroba Dühringa - skórna postać celiakii

> Chleb bezglutenowy - kiedy należy włączyć go do diety?

Moda na dietę bezglutenową to ściema. Poznaj 6 popularnych mitów o glutenie, na które nie ma dowodów


 

 

Co wiesz o żołądku?
1/10Pojemność przeciętnego żołądka pozwala na solidne obżarstwo. Wynosi bowiem:
Zobacz także
Komentarze (2)
Gluten - co to takiego? Przeczytaj, zanim spanikujesz
Zaloguj się
  • anaksymenes8787

    0

    dla niektórych przejście na dietę bezglutenową jest niewyobrażalne (patrz: pierogi), ale naprawdę się opłaca, ja czuję się na niej o wiele lepiej. na początku jednak miałem pod górkę w kwestii tego, co mogę jeść, więc zacząłem czytać artykuły, np w czasopiśmie Food Forum, gdzie opisano wszystkie dostępne na rynku zboża bezglutenowe. jak się okazuje, nie ma ich wcale tak mało, dlatego nie warto się zniechęcać

  • Magda Berenika

    0

    Jeżeli ktokolwiek myśli, że ma problem z glutenem, koniecznie powinien wykonać badania w kierunku celiakii! To naprawdę nie są żarty... Można się ostro przejechać na tak głupiej sprawie. Ja chorowałam przez praktycznie całe życie, aż do momentu, kiedy koleżanka mnie uświadomiła, że to może być poważny problem... Na początku myślałam, że problem przedstawiał się tak: "zjem za dużo glutenu = będę miała problem, zjem troszeczkę = nic się nie stanie". I faktycznie, tak się dzieje kiedy jesteśmy wrażliwi na gluten. Gorzej jeżeli mamy celiakię. Wtedy każda nawet mikrodawka glutenu sprawia, że nasze jelita są dosłownie niszczone! Nasze kosmki jelitowe zanikają i przestajemy przyjmować substancje odżywcze z pożywienia. To prowadzi do niedoborów, które przekładają się później na suchą skórę, osteoporozę, anemie, niepłodność i mnóstwo innych okropnych chorób. Z tego co wiem najgorszą konsekwencją życia z nieleczoną celiakią są zmiany nowotworowe w jelicie cienkim, czyli wiadomo co... Warto zrobić sobie jeden szybki test naszego DNA na celiakię i wiedzieć, czy zagrażają nam prawdziwe, bardzo ciężkie konsekwencje... Chciałabym być "tylko" wrażliwa na gluten... Chętnie porozmawiam ze wszystkimi osobami borykającymi się lub zastanawiającymi się nad tym czy chorują na celiakię. Długo w tym siedzę i chętnie pomogę :) Do czasu aż przestanę nudzić się w domu :P Możecie napisać do mnie na buka.politechnika@gmail.com :)

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o zdrowym jedzeniu: