Zaczerwienione czy nie? Dlaczego najczęściej boli gardło

Agnieszka Danowska
07.12.2011 , aktualizacja: 19.12.2011 12:27
A A A Drukuj
Ból gardła, obok uczucia łamania w kościach, gorączki i ogólnego osłabienia, to najpopularniejszy objaw przeziębienia.

Ból gardła, obok uczucia łamania w kościach, gorączki i ogólnego osłabienia, to najpopularniejszy objaw przeziębienia. (Fot. Shutterstock)

Ból gardła można zarówno oznaczać zwykłe przeziębienie, jak i groźną chorobę, wymagającą konsultacji lekarskiej. Poznaj przyczyny i właściwe metody leczenia tej dolegliwości
Ból gardła, obok uczucia łamania w kościach, gorączki i ogólnego osłabienia, to najpopularniejszy objaw przeziębienia. Skąd to się bierze? Wirusy atakujące organizm przenikają do tkanek błon śluzowych, namnażają się tam, niszczą tamtejsze komórki nabłonkowe i odsłaniają głębiej położone warstwy. Te, na co dzień chronione, są podrażnione i odczuwamy ból. Ten proces objawia się najczęściej zaczerwienieniem widocznym gołym okiem. Infekcje są najpopularniejszym powodem bólu gardła. Popularne zapalenie gardła ma właśnie podłoże wirusowe lub bakteryjne (angina).

Najskuteczniejszą walką z taką przypadłością, jest leżenie w łóżku i odpoczywanie. Dlaczego? Wirus walczy wtedy z silniejszym organizmem (nie narażamy się na kontakt z innymi chorymi, na zmiany temperatury, na zmęczenie po całym dniu pracy). Niestety, dziś tylko nieliczni mogą z "byle powodu", jak traktuje się ból gardła, pozostać w domu. Bez względu na decyzję, trzeba zacząć się leczyć. Dobierz lekarstwa na odpowiednie przypadłości - obserwuj, czy oprócz bólu masz jeszcze kaszel, katar, czy chrypkę. Ulgę w bólu przyniosą tabletki do ssania - nie trudno wybrać coś odpowiadającego smakowi. Nie muszą być miętowe, mogą być delikatniejsze, albo mocniejsze - chyba każdy ma "ulubione" pastylki na ból gardła. Są też płukanki i spray'e do gardła, nawet bardziej skuteczne od tabletek.

Warto sięgnąć także po domowe sposoby walki z bólem gardła. Nieoceniony będzie tu syrop z cebuli, który nie tylko łagodzi ból gardła, ale także skutecznie radzi sobie z kaszlem. To dlatego, że z pokrojonej i zasypanej cukrem wydziela się siarka, mająca działanie bakteriobójcze. Cebula, poza niedoborami witaminy C, może uzupełniać w organizmie człowieka niedobory witamin A, B1, B2, PP, a także wielu mikroelementów, przede wszystkim cynku.

Częstym błędem przy leczeniu bólu gardła jest picie gorącej herbaty z malinami, jedzenie rosołu, czy ogólnie - traktowanie gardła posiłkami o wysokiej temperaturze. Jeśli pomyślimy, że w gardle mamy coś na kształt podrażnienia czy rany, to szybciej zrozumiemy, że nie ma sensu pić ani jeść niczego gorącego. Tak samo, jak skaleczenie, wkładamy pod zimną wodę lub przykładamy lód, tak i zaczerwienione gardło powinniśmy leczyć chłodem, a nie podrażniać gorącym. I nie jest to żadna rewolucja - po zabiegu usunięcia migdałków, podaje się chorym lody.

Pomogą też płukanki - można skorzystać z roztworów dostępnych w aptece lub z kolejnych domowych sposobów. Może być to rumianek, mięta albo soda oczyszczona. Są też tacy, którzy płuczą gardło sokiem z buraków.

Można też wybrać inhalacje - do miski należy nalać wrzącej wody i dodać np. soli lub majeranku. Przysunąć głowę do parującej wody i nakryć się ręcznikiem. Jeśli mimo stosowania różnych metod, ból nie ustaje, a wręcz nasila się, koniecznie wybierz się do lekarza.

Ale ból gardła może mieć też inne podłoża. Jakie?

Poranny ból gardła

Bardzo wiele osób skarży się na bóle gardła zaraz po przebudzeniu. Najczęściej ma to związek z suchym powietrzem w pomieszczeniu, w którym śpimy. Wysuszone przez całą noc śluzówki dają o sobie znać, ale ból mija wraz z wypiciem kilku łyków płynu. Najzdrowiej jest powitać dzień szklanką wody z miodem i cytryną, nastawioną wieczorem - miód traci cenne właściwości po obróbce termicznej, dlatego warto dodać go do letniej wody i pozwolić powoli się roztopić. Cytryna to oczywiście dawka witaminy C.

Natomiast by nie budzić się z drażniącym bólem gardła, warto zadbać o optymalną wilgotność w sypialni, czyli 40-60 proc. Nawet proste, domowe stacje meteo, a niekiedy i zegary mają miernik wilgotności powietrza, więc jej określenie nie będzie trudne. By poprawić wilgotność powietrza w domu, przyda się nawilżacz powietrza, do którego dodatkowo można dolać kilka kropel olejku eterycznego, np. sosnowego, ułatwiającego oddychanie. Jeśli nie możesz zainwestować w nawilżacz - przed snem połóż na kaloryferze wilgotny ręcznik.

Za poranny ból gardła może odpowiadać także krzywa przegroda nosowa, która uniemożliwia swobodne oddychanie. Dziś można ją skutecznie i, co ważne, bezpłatnie wyprostować w większości szpitali posiadających oddział laryngologiczny - zabieg jest refundowany.

Przyczyną porannego bólu gardła może być też chrapanie - najczęstsza dolegliwość występującą w czasie snu. Chrapiemy na skutek drgania wiotkiej części podniebienia i języczka. Podczas snu rozluźniają się mięśnie podniebienia miękkiego, a przy ułożeniu ciała na plecach język cofa się, usta otwierają i dochodzi do zwężenia kanału nosogardła i gardła. W Polsce na problem chrapania uskarża się aż 13 milionów Polaków! Tymczasem można je skutecznie leczyć. Nowoczesna diagnostyka chrapania obejmuje przede wszystkim tomografię komputerową dróg oddechowych. Dokładna analiza na podstawie obrazu z tomografu umożliwia lekarzom dobór odpowiedniej metody leczenia. Najpopularniejszą jest technika radiowa (RF), która sprawdza się w aż 90 proc. podjętych terapii.

By sprawdzić, dlaczego budzimy się z bólem gardła, mimo odpowiedniej wilgotności w mieszkaniu, powinniśmy skonsultować się z otolaryngologiem.

Zapalenie zatok

Chociaż ból gardła nie towarzyszy zapaleniu zatok w pierwszym stadium, to w przypadku ostrego, nawracającego, aż w końcu przewlekłego zapalenia zatok może pojawić się ból gardła. To dlatego, że w cięższych stadiach tej choroby, atakowany jest, oprócz zatok, migdał gardłowy. Przyczyną bólu gardła jest przewlekły proces zapalny w zatokach i stale spływająca wydzielina z nosa do gardła. W leczeniu różnych stadiów zapalenia zatok pomaga tomografia komputerowa zatok, na którą kieruje laryngolog lub otolaryngolog. Uzupełnieniem diagnostyki jest aspiracja płynu z zatoki drogą punkcji zatok i badanie RTG.

Refluks

Ból gardła nie musi mieć wcale podłoża laryngologicznego. Często wynika z refluksu, czyli cofania się treści pokarmowych do przełyku. Znajduje się w niej nie tylko pokarm, ale również kwas solny i enzymy trawienne. Ścianki żołądka są odporne na agresywne działanie silnych kwasów, ale śluzówka wyściełająca przełyk - nie. Ból gardła spowodowany refluksem objawia się suchym i piekącym gardłem. Zdiagnozować ten ból pomoże gastroskopia - pamiętaj, to już nie jest to samo, bolesne badanie, co kilka lat temu. Dzięki nowoczesnym sondom i znieczuleniu, nie ma się czego bać. Dzięki specjalistycznemu badaniu można ocenić zmiany w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego. Dokładna diagnostyka pozwala wykluczyć istnienie niebezpiecznych powikłań refluksu. Jednym z nich może być tzw. przełyk Barreta. Mówimy o nim, gdy rozwijający się w przełyku stan zapalny doprowadza do powstawania blizn i zastąpienia normalnego nabłonka płaskiego, nabłonkiem cylindrycznym. Badanie umożliwi sprawdzenie, czy kwaśna, cofająca się treść, nie podrażnia błon gardła i nie powoduje maleńkich nadżerek, wywołujących ból gardła. Uwaga! Przełyk Barreta jest stanem przedrakowym nowotworu gardła - nie wolno go lekceważyć, a pacjent skarżący się na bóle gardła z powodu refluksu powinien niezwłocznie zgłosić się do gastroenterologa.

Rak gardła

Przewlekły ból gardła może, choć oczywiście nie musi, oznaczać raka tego narządu. Nowotwór gardła w 2008 roku dotknął 645 Polaków. Często rak gardła w początkowym stadium, nie różni się niczym od "tradycyjnych" infekcji przeziębieniowych. Same infekcje nie są przyczyną nowotworu, ale mogą zmylić pacjenta i lekarzy w diagnozie nowotworu. Charakterystyczny jest natomiast ból po jednej stronie gardła. Inne objawy to przewlekły kaszel, chrypka, trudności w przełykaniu, ból ucha, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych. Szczególnie narażeni na raka gardła są oczywiście palacze. Raka gardła diagnozuje się podczas badania histopatologicznego wycinka. Lekarze apelują, by zgłosić się do specjalisty, gdy ból gardła utrzymuje się powyżej trzech tygodni. Najpierw należy wybrać się do otolaryngologa, który ewentualne skieruje na pobranie wycinka i skontaktuje z onkologiem.

Zobacz także
  • 19
  • 6
  • Zaczerwienione czy nie? Dlaczego najczęściej bo... oslinda 07.02.13, 23:08

    Jeśli chodzi o płukanki to mi w stanie zapalnym już nie za bardzo pomagają. Jak gardło zaczyna boleć, to jescze czuję ulge, potem już stosuję płukanie naprzemiennie z lekami - oczywiscie w »

Kiedy się przeziębię:

53%
Idę do pracy, przeziębienie to nie choroba! (468)

39%
Przygotowuję mleko z miodem i wskakuję pod koc (347)

  5%
Biegnę natychmiast do lekarza (45)

  3%
Biorę dzień wolny i nadrabiam zaległości towarzyskie (23)

Liczba oddanych głosów: 883