OPARZENIA SΜNECZNE - pierwsza pomoc

Oczywi軼ie, najlepiej by這by rozs康nie korzysta ze s這鎍a i nie potrzebowa informacji, jak 豉godzi dolegliwo軼i po przedawkowaniu promieniowania ultrafioletowego... Tyle teoria. Jak ju si sta這, dobrze wiedzie, co robi, by sprawy nie pogorszy.
Igranie ze s這鎍em w ka盥ym wieku, ale szczeg鏊nie w przypadku dzieci i os鏏 starszych, mo瞠 sko鎍zy si pobytem w szpitalu, a nawet jeszcze gorzej. Pomijaj帷 skutki odleg貫, w tym czerniaka, zaraz po nadmiernej ekspozycji na s這鎍e, 篡cie bywa zagro穎ne. Mity? Bajki? Trudno sobie wyobrazi kogo, kto si na s這鎍u niemal zw璕li. Fakt. Powa積e niebezpiecze雟two nie jest jednak zwi您ane jedynie ze stopniem uszkodzenia sk鏎y.

Do陰cz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Oparzenia s這neczne: problem闚 co najmniej kilka

W og鏊e nie musisz spali si na s這鎍u, by dopad ci zagra瘸j帷y 篡ciu udar cieplny/s這neczny (wszystko na ten temat) i odwodnienie. Rozleg貫mu zaczerwienieniu sk鏎y, zw豉szcza gdy jej ci庵這嗆 zosta豉 przerwana (np. p瘯aj帷e b帳le z p造nem), mo瞠 towarzyszy spadek ci郾ienia krwi i temperatury cia豉 (b康 gor帷zka), zamroczenie lub pobudzenie oraz drgawki. Sk鏎a to naturalna bariera ochronna narz康闚 wewn皻rznych. Bez sprawnej os這ny mo瞠 doj嗆 do zaka瞠 tkanki podsk鏎nej, a nawet sepsy, bo zaka瞠nie mo瞠 si bezkarnie rozwija.

Same poparzenia pierwszego i drugiego stopnia najcz窷ciej nie wywo逝j objaw闚 og鏊nych. Kiedy jednak s rozleg貫, jak to jest przy poparzeniach s這necznych, mo瞠 doj嗆 do wstrz御u. W przypadku zmian obejmuj帷ych powy瞠j 15 proc. powierzchni cia豉 i co najmniej drugiego stopnia- pobyt w szpitalu jest wskazany bezwzgl璠nie. Poparzenia ponad 1/3 powierzchni cia豉 s ju r闚noznaczne z bezpo鈔ednim zagro瞠niem 篡cia.

Ka盥a osoba, kt鏎a przebywa豉 na s這鎍u, niezale積ie od rozmiaru i stopnia oparzenia, je郵i czuje si wyj徠kowo 幢e (cierpi na silne b鏊e i zawroty g這wy, ma zlewne poty, jest os豉biona, senna zdezorientowana, wymiotuje, ma trudno軼i z oddychaniem, gor帷zkuje, etc.) lub jej samopoczucie wyra幡ie si pogarsza w czasie, wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Je郵i jeste na wakacjach, nie wiesz, gdzie szuka lekarza, dzwo na pogotowie. Dy簑rny wst瘼nie oceni powag sytuacji i pokieruje dalej.

Oparzenia s這neczne: wa積e stopnie

O post瘼owaniu z oparzeniem, je郵i nie ma innych objaw闚, poza zmienion sk鏎 i b鏊em, decyduje jego stopie. Zanim zrobisz cokolwiek samodzielnie, trzeba go oceni.

Oparzenia pierwszego stopnia to powierzchowne zmiany zewn皻rznej warstwy sk鏎y. Jest ona silnie zarumieniona, mo瞠 by obrz瘯ni皻a, ale nie wyst瘼uj na niej 瘸dne p瘯ni璚ia czy p璚herze.

Oparzenia drugiego stopnia charakteryzuj si przede wszystkim du膨 bolesno軼i oraz obecno軼i na sk鏎ze p璚herzy, wype軟ionych przezroczyst tre軼i. Samo zaczerwienie sk鏎y jest cz瘰to mniej intensywne ni w oparzeniach pierwszego stopnia.

Wy窺ze stopnie nie s raczej skutkiem opalania, ale przypominamy dla porz康ku:

Oparzenia trzeciego stopnia dotycz wszystkich warstw sk鏎y, 陰cznie z naczyniami krwiono郾ymi oraz zako鎍zeniami nerwowymi. Sk鏎a mo瞠 by koloru sinego, ciemnego (z powodu wylew闚 krwi i strup闚) lub bia貫go (efekt ograniczonego ukrwienia). Z powodu dysfunkcji nerw闚 b鏊 bywa mniejszy ni przy s豉bszym poparzeniu.

Oparzenia czwartego stopnia to bardzo g喚bokie rany, si璕aj帷e do g喚bszych warstw tkanek (narz康闚 wewn皻rznych, ko軼i, mi窷ni). Obserwuje si zw璕lenie oparzonej powierzchni cia豉, utrat naczy krwiono郾ych i zako鎍ze nerwowych.

Regu豉 d這ni i pi徠ek

Znaczenie ma tak瞠 rozleg這嗆 poparzenia. Samodzielnie trudno to ocenia, dlatego jest kilka zasad, kt鏎e obliczenia u豉twiaj. Ratownicy i lekarze pos逝guj si specjalnymi tabelami uwzgl璠niaj帷ymi budow cia豉 pacjenta, wzrost, mas, p貫 i wiek. Precyzja jest niezb璠na cho熲y przy doborze specjalistycznego leczenia, oceny rokowania, itd. Instrukcja pierwszej pomocy musi by prosta, do zastosowania nawet na pustkowiu. Ma by pomocna przy przekazywaniu informacji przez telefon zespo這wi ratowniczemu. Tak w豉郾ie jest. W przypadku doros造ch wystarcza regu豉 d這ni.

Zak豉da ona, 瞠 wielko嗆 naszej d這ni odpowiada 1 proc. powierzchni cia豉. Ile d這ni zmie軼i si na poparzonej powierzchni, tyle procent cia豉 jest poparzone. Regu豉 sprawdza si przede wszystkim przy niewielkich poparzeniach.

Za dok豉dniejsz, mo磧iw do zastosowania i u dzieci, uchodzi regu豉 dziewi徠ek Wallace'a. Wed逝g niej 9 proc. powierzchni cia豉 osoby poparzonej stanowi kolejno: g這wa, klatka piersiowa, brzuch, r璚e (obie: 18 proc.). Plecy i ka盥 z n鏬 liczymy podw鎩nie (po 18 proc.).

Jest jeszcze regu豉 pi徠ek, pozwalaj帷a oceni stan niemowl璚ia (do uko鎍zenia pierwszego roku 篡cia). Ka盥e oparzenie u takiego malucha wymaga wizyty u pediatry. Regu豉 ma tylko u豉twi komunikacj podczas wzywania pomocy. Maluchy maj inn budow, symetri, proporcje dlatego: g這wa, prz鏚 cia豉 (klatka piersiowa + brzuch) i plecy zajmuj po 20 proc. og鏊nej powierzchni. Ka盥a z ko鎍zyn to 10 proc. powierzchni cia豉.

Oparzenia lekkie: uszkodzone mniej ni 15 proc. powierzchni cia豉, stopie pierwszy i drugi oraz 5 proc. powierzchni i stopie trzeci.

Oparzenia 鈔ednio ci篹kie: to 15-30 proc. powierzchni sk鏎y zaj皻e przez oparzenia pierwszego i drugiego stopnia oraz 5-15 proc. zaj璚ia sk鏎y przez oparzenia stopnia trzeciego.

Oparzenia ci篹kie: powy瞠j 30 proc. sk鏎y zaj皻ej przez oparzenia pierwszego i drugiego stopnia, a tak瞠 powy瞠j 15 proc. powierzchni cia豉 zaj皻e przez oparzenia trzeciego stopnia.

Poparzenia: co mo瞠sz zrobi samodzielnie?

Przy poparzeniach lekkich, pierwszego stopnia, czyli gdy nie ma 瘸dnych p璚herzy na sk鏎ze, mo瞠sz leczy si samodzielnie. Najlepiej sprawdza si ch這dna woda. L鏚 odradzamy, bo w kontakcie z rozpalon sk鏎, mo瞠 wywo豉 siln reakcj b鏊ow, nawet szok termiczny. Ostro積ie z prysznicem: Zbyt silny strumie wody mo瞠 spowodowa mechaniczne podra積ienie. Raczej ch這dne ok豉dy, delikatne polewanie. Mo積a wspomaga si lekami z apteki: w piance, w aereozolu. Nie zaszkodzi te raczej metoda bab: ma郵anka. Wprawdzie zdania co do jej mocy s podzielone (jedni chwal proteiny, inni zapewniaj, 瞠 jedyny efekt to sch這dzenie), ale ulg przynosi.

Sporo pij: nawodnienie ca貫go organizmu to sprawa kluczowa. Niech to jednak nie b璠zie piwo, ani 瘸den inny nap鎩 alkoholowy. Znowu woda okazuje si niezawodna.

Przy oparzeniach drugiego stopnia: b帳li, p璚herzy i potem strup闚 nie przebijamy i raczej unikamy stosowania na chore miejsca czegokolwiek innego ni woda (ostro積ie). Przerwanie ci庵這軼i sk鏎y i zabrudzenie rany czymkolwiek, nawet pozornie niewinnym kefirem, grozi zaka瞠niem. Oparze nigdy nie zaklejamy, nie owijamy banda瞠m - sk鏎a musi oddycha, rana mog豉by si przyklei.

W przypadku jakichkolwiek dolegliwo軼i i lekkie oparzenia konsultujemy z lekarzem, zw豉szcza kwesti u篡cia 鈔odk闚 leczniczych. Je郵i na sk鏎ze s rany, strupy - powinno si to zrobi zawsze. Przy oparzeniach rozleg造ch i ci篹kich konieczna jest hospitalizacja. Pacjent otrzymuje przede wszystkim leki u鄉ierzaj帷e b鏊, kropl闚ki z elektrolitami oraz antybiotyki, maj帷e zapobiega zaka瞠niom ran.

Osoby oparzonej, z objawami udaru, nigdy nie zostawiamy samej, dop鏦i nie obejrzy jej lekarz czy ratownik. Pogorszenie stanu mo瞠 by gwa速owne i to, co przed chwil wygl康a這 "tylko" na rozleg貫 poparzenie, mo瞠 np. doprowadzi do zatrzymania kr捫enia.

A potem...

Na ostateczne skutki nadmiernego opalania, nawet jednorazowego lekkiego oparzenia, czekaj 40 lat. Czasem tyle potrzeba, by s這neczny epizod zaowocowa rakiem sk鏎y. Wi璚ej na ten temat: Wci捫 umiera za du穎 ludzi -czerniak w natarciu (wywiad z prof. Piotrem Rutkowskim)

Czytaj tak瞠:
Jeste wod, a co o niej wiesz?

Zaskakuj帷a lista produkt闚, kt鏎ymi mo積a si zatru

Jak przetrwa w upa? Praktyczny poradnik



Wi璚ej o:
Komentarze (3)
OPARZENIA SΜNECZNE - pierwsza pomoc
Zaloguj si

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX