Menopauza- nie przestałaś być kobietą

Wielka Encyklopedia Zdrowia
29.03.2012 , aktualizacja: 31.03.2011 12:53
A A A Drukuj
Menopauza wcale nie musi oznaczać końca witalności czy seksualności.

Menopauza wcale nie musi oznaczać końca witalności czy seksualności. (Shutterstock)

Menopauza to okres w życiu kobiety, w którym ustają cykle miesiączkowe. Proces ten nie jest chorobą, gdyż są to naturalne zmiany zachodzące w organizmie kobiety. Menopauzę stwierdza się wtedy, gdy kobieta nie ma miesiączki przez 12 kolejnych miesięcy i gdy stan ten nie jest spowodowany innymi czynnikami (ciążą lub chorobą). Okres ten przypada zwykle pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.
Artykuł jest częścią publikacji pochodzącej z nowej serii Biblioteki Gazety Wyborczej pt.: Wielka Encyklopedia Medyczna, którą nabyć można w Kulturalnym Sklepie lub w każdą środę w kiosku

Menopauza to naturalny proces biologiczny, który zaczyna się, gdy jajniki (żeńskie organy płciowe, które podczas dni płodnych uwalniają komórkę jajową) zaczynają zmniejszać produkcję estrogenów i progesteronu - hormonów żeńskich regulujących owulację i cykl menstruacyjny.

Proces ten nie następuje nagle, ale rozwija się przez kilka lat, dlatego menopauza jest zwykle podzielona na dwie fazy: perimenopauzę (okres okołomenopauzalny) i postmenopauzę (okres pomenopauzalny).

Termin "perimenopauza" określa czas, kiedy stężenie hormonów stopniowo zaczyna się zmieniać. Mogą pojawić się wtedy pewne przekształcenia w cyklu miesiączkowym, choć jest on nadal obecny: na przykład cykl może być nieregularny lub krwawienia mogą być bardziej lub mniej obfite w porównaniu z poprzednimi latami. Perimenopauzie mogą towarzyszyć różne objawy, np. uderzenia gorąca. Okres ten może trwać kilka lat, zazwyczaj 4 lub 5, a nawet dłużej. Zazwyczaj jest to faza wstępna menopauzy.

Postmenopauza określa natomiast pierwsze lata wystąpienia rzeczywistej menopauzy, która rozpoczyna się od całkowitego zaniku cykli menstruacyjnych przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy. Na tym etapie produkcja hormonów przez jajniki znacznie się zmniejsza i nie jest uwalniana komórka jajowa. Wskutek tego nie istnieje już możliwość, by kobieta zaszła w ciążę.

Objawy

Każda kobieta doświadcza menopauzy w inny sposób. Wiek, w którym rozpoczyna się menopauza, może być bardzo różny. U niektórych kobiet jest to stopniowy proces, u innych cykle zanikają bardziej gwałtownie, nie są poprzedzone znakami ostrzegawczymi. U pewnych kobiet objawy towarzyszące temu okresowi mogą być bardzo dokuczliwe, u innych - ledwie zauważalne, a niektóre kobiety nie zgłaszają żadnych zaburzeń.

Objawy, które mogą wystąpić w okresie menopauzy, mają zarówno naturę fizyczną, jak i psychiczną.

Nieregularność cyklu

Pierwszym objawem może być wystąpienie nieregularności cyklu menstruacyjnego. U niektórych kobiet cykl nagle zanika, a u innych zmienia się stopniowo. Wówczas, zanim całkowicie ustanie, menstruacja staje się bardziej skąpa lub przeciwnie - bardziej obfita. Przeważnie, jeśli kobieta nie może przewidzieć daty menstruacji, może to być pierwsza oznaka, że zbliża się menopauza.

Ograniczona płodność

U kobiet, u których zbliża się menopauza, występuje zmniejszenie płodności, czyli możliwości zajścia w ciążę. Jest to związane z nieprawidłowościami i rzadszym występowaniem owulacji. Zajście w ciążę jest jednak możliwe do czasu, gdy krwawienia nie zatrzymają się całkowicie na przynajmniej rok.

Choroby układu moczowo-płciowego

Inne objawy menopauzy to zaburzenia układu moczowo-płciowego. W wyniku mniejszego stężenia żeńskich hormonów we krwi, zwłaszcza estrogenów, błony śluzowe pokrywające wnętrze pochwy i cewki moczowej (ostatnia część układu moczowego) stają się cieńsze, mniej elastyczne i mniej wilgotne na skutek niewystarczającej ilości wydzieliny, która w normalnych warunkach je nawilża. Może to powodować miejscowe pieczenie i swędzenie oraz prowadzić do zwiększenia ryzyka zakażeń pochwy i dróg moczowych. Występuje wtedy potrzeba częstszego oddawania moczu, większe parcie na pęcherz moczowy lub nietrzymanie moczu. Zmiany te mogą powodować również problemy w życiu seksualnym, a nawet ból (dyspareunia). Możliwe są także wahania libido.

Uderzenia gorąca

Dla wielu kobiet w trakcie menopauzy najbardziej charakterystycznym objawem są tzw. uderzenia gorąca. Zmniejszenie stężenia estrogenów przyczynia się do zmiany cyrkulacji krwi, powodując epizody szybkiego rozszerzania się naczyń krwionośnych. Prowadzi to do wzrostu temperatury skóry, powodując uczucie gorąca, które przemieszcza się od klatki piersiowej do ramion, szyi i głowy, czemu towarzyszy pocenie się. Niekiedy występują też dreszcze i osłabienie. Zazwyczaj pojawia się zaczerwienienie twarzy, mogą wystąpić czerwone plamy na klatce piersiowej, szyi i ramionach. W większości przypadków uderzenia gorąca trwają od 30 sekund do kilku minut, ale objawy mogą być odczuwane dłużej. Częstotliwość ich występowania, a także czas trwania zależą od organizmu konkretnej kobiety: u niektórych są rzadkie, u innych pojawiają się nawet co godzinę niezależnie od pory dnia. Dla niektórych kobiet uderzenia gorąca stają się częścią ich codziennego życia na przynajmniej rok, a nawet dłużej, podczas gdy inne kobiety nie doznają ich ani razu.

Zaburzenia snu

Zaburzenia snu w okresie menopauzy są zazwyczaj konsekwencją uderzeń gorąca i nocnego pocenia się, co może powodować częste budzenie się, uniemożliwiając w ten sposób spokojny sen.

Zaburzenia nastroju i funkcji poznawczych

Zaburzenia snu, wahania hormonalne oraz czynniki społeczno-rodzinne (np. przejście na emeryturę, opuszczenie rodziny przez dorosłe dzieci itp.) przynajmniej częściowo przyczyniają się do niektórych zaburzeń poznawczych i emocjonalnych, które występują w tym okresie życia kobiety. Należą do nich: drażliwość, depresja, zmęczenie, osłabienie zdolności koncentracji i zaburzenia pamięci.

ZOBACZ TAKŻE
  • 3
  • Menopauza w tym wieku? teaforme 30.03.11, 14:17

    Czy naprawde w krajach rozwinietych, niektore kobiety osiagaja menopauze tak szybko jak 45 lat? Bardziej slychac 55- 70 lat, a nawet czasami, choc rzadziej w okolicach 80tki! Ta Pani piszaca»

Zapytaj eksperta

dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

Gastrolog radzi

Emilia Gnybek-Ciosek

Skuteczne odchudzanie

Agnieszka Iwaszkiewicz

Życie rodzinne

Katarzyna Albrecht-Stanisławska

Zdrowie małego dziecka

Michał Lew-Starowicz

Problemy seksualne

Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

Zdrowa dieta