Dieta bezglutenowa: tabela produktów bezpiecznych i szkodliwych

Anna Marczewska, eska
23.03.2013 , aktualizacja: 12.06.2014 10:32
A A A Drukuj
Ryż i kukurydza oraz robiona z nich mąka to produkty naturalnie bezglutenowe

Ryż i kukurydza oraz robiona z nich mąka to produkty naturalnie bezglutenowe (Shutterstock)

W diecie bezglutenowej zabronione jest spożywanie produktów zawierających pszenicę, żyto, jęczmień oraz, w polskich warunkach, owies, a także pszenżyto i orkisz oraz wszelkich wyrobów z ich dodatkiem. Trzeba zarazem pamiętać, że nawet niewielka domieszka białka tych zbóż może być niebezpieczna dla osoby wymagającej bezwzględnej diety bezglutenowej, np. z powodu choroby trzewnej.
Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Produktami naturalnie bezglutenowymi są: kukurydza, ryż, ziemniaki, soja, proso, gryka, tapioka, amarantus, maniok, soczewica, fasola, sago, sorgo, teff i wszystkie ich przetwory, orzechy, a także mięso, owoce i warzywa. Za bezglutenowe uznaje się również produkty przetworzone, w których zawartość glutenu nie przekracza 20 ppm (20 mg na 1 kg) - 41/2009 WE, i można je oznaczać międzynarodowym symbolem "przekreślonego kłosa".

Wciąż trwa dyskusja co do konieczności wyeliminowania owsa z diety bezglutenowej. Uważa się, że białko zawarte w owsie (awenina) nie powoduje reakcji immunologicznej typowej dla celiakii w stopniu takim, jak białka pszenicy, żyta czy jęczmienia. W niektórych krajach (np. Finlandia) dopuszcza się jego niewielkie spożycie, polski owies jest jednak silnie zanieczyszczony innymi zbożami i dlatego, niezależnie od wyników badań z innych krajów, zaleca się całkowitą jego eliminację z diety.

Trudno przygotować prosty wykaz produktów, który jasno określi, co można jeść, a czego nie. Z badań Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej na zawartość glutenu wynika, że produkty naturalnie bezglutenowe mogą być zanieczyszczone na wszystkich etapach produkcji, począwszy od samosiejek zbóż glutenowych na polu, przez młyny mielące również inne, glutenowe kasze czy mąki, aż po wspólne linie produkcyjne.

Dodatkowo, w różnych celach technologicznych, dość powszechnie stosuje się w produkcji żywności preparaty glutenu (np. wędliny). Dlatego w tabelce poniżej pojawiła się kolumna pod nazwą "mogą zawierać gluten", dla produktów, które nie zawsze są bezglutenowe i na które należy szczególnie uważać.



Wykaz produktów, które nie zawierają glutenu, mogących go zawierać oraz zawierających gluten











Grupa produktówNie zawierają glutenuMogą zawierać glutenZawierają gluten
Produkty zbożoweryż biały i brązowy, kukurydza, gryka, proso, amarantus, quinoa, mąki i kasze ze zbóż naturalnie bezglutenowych (np. kasza jaglana z prosa, gryczana), płatki ryżowe, skrobia kukurydziana, ryżowa i z tapioki, gotowe mieszanki mączne bezglutenowe, pieczywo i makarony z mąk bezglutenowych wykonane samodzielnie oraz kupne oznakowane znakiem „przekreślonego kłosa”, kaszki dla dzieci ryżowe i kukurydziane, chrupki kukurydziane, popcorn, owies bezglutenowy (z zastrzeżeniami), bułka tarta bezglutenowapłatki śniadaniowe kukurydziane mogą zawierać słód jęczmienny, mąka kukurydziana, ryżowa, gryczana dostępne w sprzedaży ogólnej mogą być zanieczyszczone glutenempszenica (i jej dawne odmiany: orkisz, kamut), pszenżyto, jęczmień, żyto, owies, mąka pszenna, żytnia, jęczmienna, płatki pszenne, jęczmienne, żytnie, owsiane, kasza manna, kuskus, kasza jęczmienna (pęczak, mazurska, perłowa), musli, kasze owsiane, kaszki błyskawiczne zbożowe i mleczno - zbożowe, makaron pszenny, makaron żytni, pierogi, pyzy, kopytka, naleśniki, pieczywo - każde - jeśli nie jest oznaczone jako bezglutenowe (chleb biały i razowy, bułki, bagietki, maca, pumpernikiel, pieczywo chrupkie, precle), pieczywo cukiernicze suche (herbatniki, ciastka, wafle, biszkopty, pierniczki, sucharki, paluszki itp.), ciasta, ciastka, drożdżówki, pizza, bułka do hamburgera, bułka tarta
Mięso, ryby, jajaświeże nieprzetworzone mięso, ryby, jajawędliny (także te wysokogatunkowe typu szynka), zwłaszcza tzw. wędliny wysokowydajne, konserwy rybne i mięsne, wędliny podrobowe (kaszanka, pasztetowa, pasztet), wyroby garmażeryjne mięsne (parówki, kotlety mielone, pulpety, hamburgery)panierki do mięs i ryb oraz potrawy panierowane
Mleko i produkty mlecznemleko świeże, mleko w kartonie, mleko zagęszczane, mleko w proszku, kefir, maślanka, jogurt naturalny, nieprzetworzony ser biały, żółtyjogurty owocowe, maślanki smakowe, napoje czekoladowe, produkty mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu, serki topione, śmietana (zagęstnik), tanie sery żółte (tzw. wyroby seropodobne); gotowe sery białe do serników (niektórzy producenci dodają błonnik pszenny)napoje mleczne z dodatkiem słodu jęczmiennego, sery z niebieską pleśnią
Tłuszczemasło, smalec, margaryna, olej roślinny, oliwa z oliwekmajonezy, gotowe sosy (dresingi)-
Warzywa i przetwory z warzywwszystkie warzywa (świeże, mrożone, konserwowane bez dodatków), strączkowe (groch, fasola, soczewica), ziemniaki, skrobia ziemniaczanasałatki z majonezem i dresingami o nieznanym składzie, przeciery pomidorowe, niektóre fasole w puszkach, placki ziemniaczane, produkty wegetariańskie typu kotlety sojowe, pasztety sojowe, majonezy sojowewarzywa smażone panierowane
Owocewszystkie owoce (świeże, mrożone, konserwowane)owoce posypywane mąką, żeby zapobiec sklejaniu, wsady owocowe-
Cukier, słodycze, deserycukier, dżem, miód, landrynki, ciasta i ciastka upieczone z dozwolonych produktów, kisiele i budynie domowe z mąki ziemniaczanej, ciasta i ciastka oznakowane znakiem „przekreślonego kłosa”guma do żucia, żelki, nadziewane cukierki, batony, gotowe budynie, lody, czekolada i czekoladki, chipsyciasta i ciastka upieczone z niedozwolonych mąk lub z niedozwolonym proszkiem do pieczenia, słód jęczmienny
Napojeherbata, kawa naturalna, soki owocowe, wody mineralne, kompoty, napary z ziół, czyste alkoholeniektóre kawy rozpuszczalne, zwłaszcza aromatyzowane, napoje owocowo-warzywne, alkohole z dodatkami smakowymikawa zbożowa, kakao owsiane, napoje słodzone słodem jęczmiennym, piwo
Przyprawysól, pieprz, zioła, jednorodne przyprawy, ocet winny, ocet jabłkowyjarzynki typu vegeta, mieszanki przypraw (np. curry), musztardy, keczupy, sosy w proszku gotowe dipy i dresingi, sosy sojowe-
Zupyzupy domowe z dozwolonych produktówzupy w proszku (instant), kostki bulionowezupy zaprawiane mąką, zupy z makaronem, z lanym ciastem
Inneproszek do pieczenia bezglutenowy, soda spożywcza, komunikanty niskoglutenowepreparaty do odchudzania, niektóre leki i preparaty wielowitaminowe, niektóre aromatyzwykły proszek do pieczenia, hydrolizowane białko roślinne, komunikanty z mąki pszennej


By minimalizować ryzyko nieświadomego spożywania glutenu, stosując się do kilku zasad. Przede wszystkim starajmy się wybierać artykuły oznaczone symbolem "przekreślonego kłosa" produkowane przez firmy, które w wiarygodny i czytelny sposób (etykiety, informacje na stronie firmowej) deklarują, że ich wyroby są bezglutenowe. Po drugie decydujmy się na produkty, które (po przeczytaniu informacji na etykiecie) wydają nam się bezpieczne, gdyż nie zawierają żadnych "podejrzanych" składników. Po trzecie produkty naturalnie bezglutenowe (typu mąka kukurydziana, mąka sojowa), które jednak mogą być zanieczyszczone w procesie przetwarzania, starajmy się kupować u specjalistycznych producentów żywności bezglutenowej, którzy pilnują by te produkty były bezpieczne.

* Anna Marczewska reprezentuje Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej

Więcej informacji o diecie, producentach żywności bezglutenowej i nowych produktach na stronie: www.celiakia.pl

Zobacz także
  • 35
  • 32
Komentarze (2)
Zaloguj się
  • Oceniono 10 razy 10

    Czy ktoś byłby zainteresowany regularnym zaopatrywaniem się w produkty bezglutenowe ,ekologiczne i bez żadnych konserwantów ? Były by to produkty takie jak chlebek na zakwasie (oczywiście bezglutenowym i bez drożdży) i ciasteczka lub przekąski? Towar byłby produkowany na miejscu we własnym domu , pakowany na miejscu i wysyłany prosto do producenta tuz po upieczeniu lub usmażeniu (w zależności od produktu). Wiadomo że odległość do producenta ma tu duże znaczenie i bez sensu było by wysyłać produkt który zanim dotarł by do konsumenta , po prostu by się popsuł lub spleśniał(ze względu na brak konserwantów) dlatego informuje ze mieszkam w województwie Świętokrzyskim .Zainteresowanych proszę o kliknięcie w Lubię to albo kontakt. Muszę wiedzieć czy dużo osób w moich stronach choruje na Celiakie i czy mają oni swoje punkty zaopatrywania się w taką żywność. Szczere pozdrowienia

  • Oceniono 5 razy -1

    ppm - z ang. PARTS PER MILION.
    Czyli 20 ppm określa, że w produkcie może być maksymalnie 20 cząsteczek związku na 1 milion cząsteczek ostatecznego produktu. Nie wprowadzajcie ludzi w błąd!

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Zapytaj eksperta

dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

Gastrolog radzi

Emilia Gnybek-Ciosek

Skuteczne odchudzanie

Agnieszka Iwaszkiewicz

Życie rodzinne

Katarzyna Albrecht-Stanisławska

Zdrowie małego dziecka

Michał Lew-Starowicz

Problemy seksualne

Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

Zdrowa dieta