Astma - leczenie farmakologiczne

Leczenie farmakologiczne astmy powinno odbywać się etapami, w miarę pojawiającej się konieczności i zgodnie z zaleceniem lekarza. W początkowej fazie można przyjmować niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak kromony, nedokromil i kromoglikan sodu, niezbędne przy leczeniu ogólnym dzięki temu, że zapobiegają atakom astmy i pozbawione są skutków ubocznych.
Artykuł jest częścią publikacji pochodzącej z nowej serii Biblioteki Gazety Wyborczej pt.: Wielka Encyklopedia Medyczna, którą nabyć można w Kulturalnym Sklepie lub w każdą środę w kiosku

Jeśli objawy astmatyczne nie ustępują, można stosować, początkowo w małych dawkach, steroidy wziewne i jeśli objawy nasilają się, stopniowo zwiększać dawkę leku. Leki te, nie bez skutków ubocznych, powinny być przepisywane tylko wówczas, gdy kromony nie są w stanie zniwelować objawów. W przypadku stanów ciężkich można przejść do terapii steroidami doustnymi. Jeśli chodzi o przyjmowanie leków rozkurczających oskrzela, ich stosowanie powinno być przedmiotem regularnej samokontroli ze strony pacjentów. Leki te, mimo że przynoszą natychmiastową ulgę, przy długotrwałym stosowaniu mogą powodować poważne uszkodzenia płuc.

Leki przeznaczone do leczenia astmy oskrzelowej

Mają działanie rozszerzające oskrzela, niwelują skurcz oskrzelowy powodujący charakterystyczne dla astmy trudności z oddychaniem. Niektóre działają przeciwzapalnie. Do leków przeciwastmatycznych należą:

1) niektóre ksantyny (tzw. teofiliny, np. teofilina, aminofilina);

2) liczne leki beta-mimetyczne o działaniu krótkotrwałym (np. salbutamol) lub długotrwałym (salmeterol, formoterol);

3) steroidy (np. beklometazon, hydrokortyzon), łagodzące i utrzymujące pod kontrolą stan zapalny leżący u podstaw choroby;

4) leki antycholinergiczne (ipratropium);

5) leki przeciwalergiczne (kromoglikan dwusodowy, nedokromil), zalecane w zapobieganiu atakom alergicznym;

6) leki antyleukotrienowe, nowa kategoria substancji działających na markery zapalenia.

W lekkich i nieprzewlekłych postaciach astmy stosowane są specyficzne leki beta-mimetyczne w sprayu o krótko- lub długotrwałym działaniu (te drugie wyłącznie w astmie o średnim nasileniu lub w okresach zaostrzeń, np. sezonowych). W bardziej zaawansowanej astmie stosuje się steroidy w sprayu; mogą one być łączone z lekami wymienionymi wcześniej w umiarkowanie nasilonych postaciach choroby. Ksantyny stanowią trzecią grupę, a steroidy do użytku ogólnoustrojowego (podawane doustnie lub iniekcyjnie) czwarty, podawane w postaciach ciężkich, np. leki antyleukotrienowe, zarezerwowane są dla astmy niereagującej na klasyczne leczenie lub stosowane razem z nim. Ksantyny powinny być podawane ostrożnie osobom cierpiącym na choroby serca bądź chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy. Leki beta-mimetyczne nie są zalecane przy ciężkich chorobach serca, nadczynności tarczycy, cukrzycy, chorobach połączonych z drgawkami, jaskrze, przeroście prostaty.