Zwolnienia i zasiłki na chore dziecko

Katarzyna Pawłowska-Salińska, konsultacja: Aneta Borys, specjalista ds. kadrowo-płacowych z kancelarii Finansowo-Księgowej Expert sp. z o. o.
12.12.2010 , aktualizacja: 14.12.2010 17:11
A A A Drukuj
Chore dziecko to stres. I poczucie bezsilności, zwłaszcza że leczenie wymaga pieniędzy, a zajęty opieką rodzic
Przy lekkiej chorobie

Na mocy kodeksu pracy każdemu rodzicowi przysługują dwa dni wolne w roku na dzieci (tylko jednemu z rodziców - drugi musi się ich zrzec). Jednak w przypadku grypy, ospy wietrznej, zapalenia płuc, rotawirusa czy trzydniówki

to nam nie pomoże. Wtedy zarówno mama, jak i tata mają prawo do płatnego zwolnienia z pracy. Pieniądze, które dostaną w czasie choroby dziecka, to tzw. zasiłek opiekuńczy.

Zasiłek opiekuńczy podobnie jak chorobowy wynosi 80 proc. wynagrodzenia. Prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje i matce, i ojcu dziecka. Jednak na zwolnienie i zasiłek może pójść tylko jedno z nich. I to pod warunkiem, że w domu nie ma innych osób, które mogłyby się zająć dzieckiem. W razie kontroli urzędnik z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) sprawdzi, czy w domu nie siedzi np. bezrobotny mąż albo babcia na emeryturze. Chyba że dziecko nie ukończyło jeszcze dwóch lat - wtedy jedno z rodziców ma prawo do zwolnienia i zasiłku niezależnie od tego, kto jeszcze może zająć się dzieckiem.

Jeśli dziecko ma mniej niż 14 lat, rodzicowi przysługuje 60 dni zwolnienia i zasiłku w roku kalendarzowym. Jeśli jest starsze - tylko 14 dni. Zasiłek dostaniemy również na dziecko przysposobione albo przyjęte na wychowanie.

Zasiłek przysługuje wszystkim osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym, zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie, czyli np. pracownikom, osobom wykonującym pracę nakładczą (potocznie - chałupnictwo, forma

zatrudnienia pośrednia między umową o pracę a umową o dzieło), zatrudnionym na podstawie umowy agencyjnej (tak pracują np. agenci ubezpieczeniowi) lub umowy-zlecenia. Zasiłek opiekuńczy na chore dziecko należy się też osobom prowadzącym własną działalność - pod warunkiem że opłacają dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Niestety, nie dostaniemy go w czasie urlopu macierzyńskiego, bezpłatnego lub wychowawczego ani wtedy, gdy pracujemy na umowę o dzieło.

Jak wystąpić o zwolnienie i zasiłek? Musimy zanieść pracodawcy zwolnienie od lekarza na specjalnym druku ZUS ZLA oraz uzupełnić i oddać pracodawcy druk Z-15 (wniosek potrzebny do uzyskania zasiłku opiekuńczego). Jest na to tydzień. Wcześniej w ciągu dwóch dni, od kiedy nie pojawiliśmy się w pracy, trzeba zawiadomić szefa o naszym zwolnieniu - przez telefon, e-mailowo lub osobiście.

Gdy choroba jest przewlekła

Co jednak zrobić, gdy okazuje się, że dziecko nie zdrowieje? 60 dni minęło, a my dalej jeździmy po lekarzach. Opieka nad chorym dzieckiem zwykle pochłania całą dobę. A pracodawca czeka.

Mamy dwa wyjścia.

  • Podanie o urlop bezpłatny. W tym wypadku pracodawca tak łatwo nas nie zwolni - może to zrobić dopiero po trzech miesiącach, i to tylko w ramach zwolnień grupowych albo dyscyplinarnie. Są jednak minusy takiego rozwiązania: w czasie tego urlopu nie otrzymuje się wynagrodzenia, pracodawca nie opłaca nam składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. I co ważne - nie ma tu znaczenia długość trwania urlopu, cały urlop jest okresem zawieszenia ubezpieczenia. Po 30 dniach urlopu bezpłatnego ustaje nam prawo do świadczeń zdrowotnych. Możemy wtedy skorzystać z ubezpieczenia jako członek rodziny (jeśli współmałżonek jest ubezpieczony) lub podpisać umowę z NFZ o dobrowolnym

    ubezpieczeniu. Czasu trwania urlopu bezpłatnego nie wlicza się do stażu pracy, od którego zależą m.in.: długość okresu wypowiedzenia, wymiar urlopu wypoczynkowego, wysokość odprawy pieniężnej przy zwolnieniach grupowych itp. Żaden przepis nie ogranicza czasu urlopu bezpłatnego, ale pamiętajmy, że pracodawca ma prawo odmówić udzielenia go.

  • Dodatkowy urlop wychowawczy z tytułu chorego dziecka. To rozwiązanie jest lepsze, bo przez cały czas trwania tego urlopu rodzic ma opłacane składki na ubezpieczenie zdrowotne, a czas urlopu wlicza się mu do stażu pracy. W pewnych warunkach (o tym niżej) pozwala nawet uzyskać zasiłek wychowawczy.


  • Taki urlop należy się rodzicowi, który ma przewlekle chore lub niepełnosprawne dziecko wymagające jego osobistej opieki. Jest to dodatkowy urlop wychowawczy, czyli przysługuje nam niezależnie od tego, czy byliśmy już na "zwykłym" wychowawczym. Możemy wykorzystać do trzech lat tego urlopu. Jednak tylko dopóki dziecko nie skończy 18 lat.

    O ile spełniamy kryterium dochodowe, przez całe trzy lata urlopu przysługuje nam zasiłek wychowawczy (czyli dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego). Nasz przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 583 zł (gdy dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności) albo 504 zł (gdy go nie ma). Zasiłek wychowawczy wynosi 400zł miesięcznie niezależnie od liczby dzieci.O tym, jak się o niego starać, piszemy niżej, przy okazji dodatków do zasiłku rodzinnego.

    Jak wystąpić o dodatkowy urlop wychowawczy?

    Wniosek o urlop rodzic składa sam u pracodawcy najpóźniej na dwa tygodnie przed terminem rozpoczęcia urlopu. Do wniosku należy dołączyć pisemne oświadczenie drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o tym, że nie zamierza skorzystać z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku, oraz orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności dziecka.

    Czym różnią się te orzeczenia? Są uzależnione od wieku dziecka. Do 16. roku życia przysługuje dokument zwany "orzeczeniem o niepełnosprawności" (bez określania stopnia), jeśli dziecko w poważny sposób nie jest sprawne fizycznie albo psychicznie. Powody mogą być różne -wada wrodzona, długotrwała choroba (np. cukrzyca) lub uszkodzenia organizmu. Orzeczenie dostanie dziecko, które potrzebuje opieki w dużo większym stopniu niż jego rówieśnicy. Do tego przewidywany czas trwania tej niepełnosprawności musi być dłuższy niż rok.

    Takie orzeczenie dostają nie tylko dzieci wyraźnie niepełnosprawne. Należy się ono także np. dziecku choremu na cukrzycę i wymagającemu długiej hospitalizacji. Orzeczenie o niepełnosprawności dostanie również dziecko ze zdiagnozowanym zespołem Aspergera.

    • 2
    Brak komentarzy

    Zapytaj eksperta

    dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

    Gastrolog radzi

    Emilia Gnybek-Ciosek

    Skuteczne odchudzanie

    Agnieszka Iwaszkiewicz

    Życie rodzinne

    Katarzyna Albrecht-Stanisławska

    Zdrowie małego dziecka

    Michał Lew-Starowicz

    Problemy seksualne

    Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

    Zdrowa dieta

    Zadaj pytanie ekspertowi