Gdy kobieta nie może zostać mamą

Jeśli sądzisz, że uciążliwe badania oceniające płodność ciągną się przez wiele miesięcy, zazwyczaj nie udaje się znaleźć przyczyny problemów i jedyne, co w końcu może zaproponować lekarz, to in vitro, jesteś w błędzie.

Niepłodność to nie wyrok. Ocenia się, że nawet jedna na pięć kobiet planujących potomstwo miewa problemy z zajściem w ciążę, ale zdecydowana większość spośród nich w końcu osiąga sukces. Prawidłowa, nowoczesna diagnostyka oraz leczenie skutecznie pomagają rozwiązywać początkowe trudności.

Kiedy wybrać się do lekarza?

Zazwyczaj kobieta zachodzi w ciążę w ciągu roku od rozpoczęcia regularnego współżycia, bez stosowania jakichkolwiek metod antykoncepcyjnych. Jeśli czas nie działa na twoją korzyść (skończyłaś 30 lat i planujesz pierwszą ciążę, masz za sobą niepowodzenia położnicze, itp.), po tym okresie nie zwlekaj i odwiedź ginekologa specjalizującego się w leczeniu niepłodności.

W przypadku bardzo młodych kobiet wizytę można odłożyć jeszcze o rok. Wiele par zostaje rodzicami bez żadnej pomocy medycznej właśnie w drugim roku starań o dziecko.

Pamiętaj, że życie tworzy się w dwoje, więc do lekarza powinniście wybrać się wspólnie z partnerem. Jeśli twój mężczyznar przekonuje, żebyś najpierw przebadała się ty, a dopiero po wykluczeniu "babskich problemów" on pomyśli o diagnostyce, uświadom mu, że to fatalny pomysł. Specjaliści oceniają, że aż w przypadku 15% par przyczyn trudności z zajściem w ciążę jest kilka i nieraz są po stronie obojga partnerów. Częstym powodem nieskuteczności leczenia jest skoncentrowanie się na jednym problemie i szukanie nowego dopiero po braku efektów leczenia. A czas niebezpiecznie ucieka.

Męskie kłopoty to przyczyna niepłodności niemal połowy par, a z obserwacji specjalistów wynika, że te wskaźniki stale wyraźnie rosną. Ich źródło odkrywa się łatwo i szybko, coraz częściej z poszanowaniem dla intymności (np. nasienie można pobrać w domu), dlatego nawet najbardziej dumny samiec jakoś to przetrwa. Diagnostyka twoja i partnera powinna więc przebiegać równocześnie.

Gdzie szukać pomocy?

Możecie udać się do lekarza ginekologa w przychodni rejonowej, a on, w razie potrzeby, pokieruje was dalej. Diagnostyką i leczeniem niepłodności kobiecej zazwyczaj zajmuje się ginekolog oraz endokrynolog, czyli specjalista od zaburzeń hormonalnych, a u mężczyzn androlog (specjalista od schorzeń męskiego układu rozrodczego) lub urolog (lekarz chorób układu moczowo-płciowego).

Jeśli macie możliwość (w tym finansową) leczenia w profesjonalnej klinice niepłodności (np. nOvum, InviMed, INVICTA) warto z niej skorzystać. Wszystkich konsultantów, a także profesjonalne laboratorium analityczne, znajdziecie w jednym miejscu. Diagnostyka i leczenie będą prowadzone kompleksowo, a wy zaoszczędzicie sporo czasu. Gdy okaże się, że wasz problem jest banalny, skończy się zapewne na jednej, dwóch wizytach i niewielkich kosztach. W razie kłopotów poważniejszych jest szansa, że jeden znajomy, zaufany lekarz poprowadzi was przez wszystkie etapy leczenia, aż do szczęśliwego finału.

Warto zapytać o możliwość finansowania części badań i zabiegów przez NFZ, gdyż coraz więcej placówek prywatnych zawiera stosowne umowy z Funduszem.

Wiele cennych informacji, w tym o sprawdzonych ośrodkach leczenia niepłodności w najbliższej okolicy i opinie pacjentów, można znaleźć na stronach "Stowarzyszenia na Rzecz Leczenia Niepłodności i Wspierania Adopcji - Nasz Bocian": www.nasz-bocian.pl.

Pamiętaj, że w tak delikatnej kwestii, jak leczenie niepłodności, ważne jest zaufanie do lekarza, a nawet swoista "nić sympatii". Dlatego warto kierować się też reklamą szeptaną, a także pierwszym wrażeniem. Dobrze, gdy możesz lekarza polubić. W końcu, w pewnym sensie, macie razem sprowadzić na świat człowieka...

Co cię czeka, czyli diagnostyka kobiety

Specjaliści podkreślają: nie ma żadnego powodu, by badania oceniające twoją płodność trwały dłużej niż trzy miesiące. W tym czasie, jeśli masz do czynienia z profesjonalistami, naprawdę można już wszystko sprawdzić i zdecydować, co dalej. Najczęściej dobremu specjaliście wystarcza rozmowa z przyszłą matką, by mieć uzasadnione podejrzenia, gdzie tkwi problem. Nie zmienia to jednak faktu, że przeczucia to za mało. Konieczna jest pełna podstawowa diagnostyka.

U kobiety obejmuje ona: badanie ginekologiczne, badanie usg, badanie drożności jajowodów i laparoskopię, by sprawdzić, czy przyczyną nie są jakieś zrosty pozapalne, albo endometrioza. Jeżeli lekarz obserwuje w jamie macicy coś niepokojącego, np. polip, może zalecić hydrosonografię, czyli usg po podaniu soli fizjologicznej z użyciem cewnika inseminacyjnego. Badanie jest tanie i bezbolesne.

Ważnym elementem diagnostyki jest ustalenie, czy u kobiety w ogóle występuje owulacja i jaka jest jej jakość. Istotne są popularne testy owulacyjne, ale równie ważnym wskaźnikiem jest ocena śluzu szyjkowego. W tym celu przeprowadza się nie tylko seryjne usg, ale przede wszystkim badania hormonalne, pozwalające ocenić czynność tarczycy, obraz androgenny, funkcje nadnerczy i działania na linii przysadka- jajnik.

Konieczne są badania bakteriologiczne. To częsta przyczyna niepłodności, a jednak wciąż w Polsce lekceważona. Trzeba sprawdzić, czy w kanale szyjki macicy nie ma chlamydii i należących do ich grupy bakterii ureaplasma urealyticum oraz mycoplasma hominis. Zwykły posiew nie wystarczy: konieczne są specjalne testy pośrednie, pozwalające także ocenić lekooporność mikrobów.

Bardzo rzadko te wszystkie badania nie dają odpowiedzi co do przyczyn niepłodności. Jeśli i twój partner wydaje się być zdrowy, lekarze czasem zalecają jeszcze badania genetyczne i immunologiczne. Problemy takie zdarzają się sporadycznie, dostęp do badań jest utrudniony, a koszty dość wysokie, dlatego warto pomyśleć o nich na samym końcu.

Najczęstsze przyczyny kobiecej niepłodności

Często już badanie usg i analiza krwi pomagają odkryć przyczynę problemów z płodnością. Nawet za 30-35% przypadków niepłodności żeńskiej odpowiada niedrożność jajowodów, a kolejne 25% spowodowane jest zaburzeniami hormonalnymi.