Kamienie żółciowe

Rozmawia: Beata Prasałek
08.07.2010 , aktualizacja: 25.06.2010 15:18
A A A Drukuj

Fot. JOHN BAVOSI JOHN BAVOSI

Gdy mocno dokuczają, trzeba usunąć wypełniony nimi pęcherzyk żółciowy. Czasem wystarczy jedno małe nacięcie przy pępku - mówi prof. Wiesław Tarnowski, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej i Przewodu Pokarmowego Szpitala Klinicznego im. W. Orłowskiego w Warszawie.
"Poradnik Domowy": Panie profesorze, czy to prawda, że na kamicę żółciową częściej chorują kobiety niż mężczyźni?

Prof. Wiesław Tarnowski: To prawda. Kobiety chorują trzy razy częściej. Bardzo często kamienie żółciowe stwierdza się u osoby, która spełnia kryteria tzw. 4 x F (od angielskiego: female, forty, fat, fertile), czyli: kobieta, czterdziestoletnia, otyła, która kilkakrotnie rodziła. Nie dotyczy to jednak wszystkich chorych na kamicę żółciową.

A dlaczego w pęcherzyku żółciowym, zwanym potocznie woreczkiem żółciowym, tworzą się kamienie?

Jeszcze do końca tego nie wiemy. Wiemy natomiast, co sprzyja tej chorobie i znamy mechanizm tworzenia się kamieni żółciowych.

Co więc sprzyja kamicy żółciowej?

Najczęściej: nadmierne stężenie cholesterolu we krwi, otyłość, wiek (młodzi ludzie bardzo rzadko mają kamienie żółciowe), dieta bogata w tłuszcze zwierzęce, niektóre choroby, np. cukrzyca. Kamienie żółciowe tworzą się również u osób, które gwałtownie chudną, m.in. po radykalnych kuracjach odchudzających lub po operacji bariatrycznej, czyli np. zmniejszaniu żołądka. Do kamicy można także mieć predyspozycje rodzinne.

W jaki sposób tworzą się kamienie?

W pęcherzyku żółciowym magazynowane są zapasy żółci wytwarzanej przez wątrobę. Jest ona niezbędna do trawienia tłuszczów, które są w różnych produktach żywnościowych. Żółć w pęcherzyku ma formę płynną, czasem jednak z niewiadomego powodu traci tę właściwość i zaczyna się krystalizować. Sole kwasu żółciowego skupiają się wówczas wokół złuszczonych fragmentów nabłonka przewodu żółciowego i tworzą coraz większe bryłki, czyli właśnie kamienie.

Czy wszystkie kamienie są takie same?

Jedne są cholesterolowe, zaś inne uwapnione. Te pierwsze są duże - zwykle w woreczku jest jeden taki kamień, a te drugie są mniejsze i może ich być naprawdę dużo. Częściej mamy do czynienia z kamieniami uwapnionymi.

Czy kamienie żółciowe zawsze trzeba usuwać operacyjnie?

Nie zawsze. Operację przeprowadza się tylko wtedy, kiedy kamienie są powodem przykrych dolegliwości - np. bardzo bolesnej kolki żółciowej - i wówczas, gdy nie można się ich pozbyć, stosując farmakoterapię. Kamienie cholesterolowe często udaje się rozpuścić odpowiednimi lekami.

Jeśli kamieni nie da się rozpuścić i dają się nam we znaki, potrzebna jest operacja. Usuwa się same kamienie czy cały pęcherzyk żółciowy?

Cały pęcherzyk, zostawiając przewód żółciowy, żeby żółć miała którędy płynąć z wątroby do dwunastnicy.

Żeby wyciąć pęcherzyk żółciowy, trzeba rozcinać brzuch?

Kiedyś tak było. Dzisiaj częściej lekarze wykorzystują do operacji technikę laparoskopową.

Czy taki zabieg jest bezpieczny?

Tak. A ponadto pozwala pacjentowi szybko wrócić do pracy i normalnego życia, ponieważ cztery maleńkie cięcia na brzuchu szybciej się goją niż duża rana po klasycznej operacji.

Podobno robi się już nawet takie zabiegi, które wymagają wyłącznie jednego małego nacięcia...

Rzeczywiście można usunąć pęcherzyk żółciowy, wykonując jedno na-cięcie tuż przy pępku. Ten sposób operowania dopiero zaczynamy wykorzystywać. Technika jest dość trudna dla lekarza i wymaga od niego sporego doświadczenia, ponieważ przez małe nacięcie wchodzi on wszystkimi narzędziami i mniejsze jest pole operacyjne, które widzi. Lekarz wprowadza narzędzia do brzucha równolegle i może sam sobie przeszkadzać.

Zobacz także
  • 20
  • 10

Zapytaj eksperta

dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

Gastrolog radzi

Emilia Gnybek-Ciosek

Skuteczne odchudzanie

Agnieszka Iwaszkiewicz

Życie rodzinne

Katarzyna Albrecht-Stanisławska

Zdrowie małego dziecka

Michał Lew-Starowicz

Problemy seksualne

Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

Zdrowa dieta