Zapłodnienie in vitro

Sztuczne zapłodnienie to dla wielu par jedyna lub ostatnia szansa na dziecko. Wokół metody in vitro, czyli zapłodnienia poza ustrojem matki, "w szkle", narosło wiele kontrowersji. Dlatego wyjaśniamy dokładnie, na czym ona polega.

Od podania pierwszego leku do sprawdzenia, czy kobieta zaszła w ciążę, upływa najkrócej 28 dni, najdłużej - półtora miesiąca. Często przed rozpoczęciem stymulacji, w cyklu poprzedzającym ją, kobieta musi przyjmować tabletki antykoncepcyjne.

Stymulacja hormonalna

Trwa 12-14 dni. W niektórych przypadkach pacjentkom blokuje się farmakologicznie wydzielanie ich własnych hormonów przysadki mózgowej - lek podaje się pod koniec cyklu poprzedzającego stymulację, co przedłuża procedurę o mniej więcej 10 dni. Kobieta przyjmuje środki z hormonami przysadki (gonadotropinami), co ma doprowadzić do produkcji więcej niż jednego pęcherzyka jajnikowego (nawet do kilkunastu). Towarzyszy temu ponadfizjologiczne stężenie hormonów płciowych. Podaje się zastrzyki podskórnie w brzuch, codziennie. Może je podać pielęgniarka, ale nowoczesne środki farmakologiczne są produkowane z aplikatorami, dlatego kobieta może je wstrzykiwać samodzielnie (podobnie jak osoby z cukrzycą zastrzyki z insuliny). Zastrzyki są mało bolesne.

W tym czasie lekarz sprawdza, jak organizm pacjentki reaguje na podawane leki. Za pomocą USG mierzy średnicę powstałych w jajnikach pęcherzyków, w których są komórki jajowe oraz konfrontuje to z wynikiem badań hormonalnych. Pod koniec stymulacji lekarz podaje pacjentce w zastrzyku lek hormonalny (hCG), który kończy stymulację i utrwala jej efekt, powodując dojrzałość komórki jajowej umożliwiającą zapłodnienie. Skutki uboczne stymulacji: bóle podbrzusza, bóle głowy, nudności.

Punkcja - pobranie komórek jajowych

Najczęściej dwa tygodnie od rozpoczęcia stymulacji, w 36 godzin po podaniu hCG. Zabieg trwa 15-30 minut. Można go wykonać ambulatoryjnie. Polega na wprowadzeniu przez pochwę igły i pod kontrolą USG nakłuciu pęcherzyków w jajnikach, żeby pobrać z nich komórki jajowe. Punkcję wykonuje się w dożylnym znieczuleniu ogólnym, bezwzględnie w asyście anestezjologa. Najpoważniejsze z powikłań, które są możliwe, wynikają ze znieczulenia albo krwawienia. Dlatego po punkcji przez kilka godzin trzeba pozostać na obserwacji.

Pobranie nasienia

Odbywa się tego samego dnia, co punkcja u kobiety. Można przynieść nasienie z domu albo oddać je w ośrodku.

Transfer zarodków

2-3 lub 5 dni po punkcji. Cewnikiem wprowadza się do jamy macicy zarodki; zabieg nie boli, uczucie jest porównywalne do dyskomfortu przy pobraniu próbki do cytologii.

Ponowne podanie hormonów

Kobieta przyjmuje je do dwóch tygodni - leki (tabletki lub globulki) z progesteronem (hormonem odpowiedzialnym za podtrzymanie ciąży).

Badania

Wykonuje się: oznaczenie poziomu hormonów - estradiolu, niekiedy LH i progesteronu - a także USG jajników (średnio trzy razy).

Test ciążowy z krwi

Wykonuje się go 12-14 dni po transferze. Uwaga! Zbyt wcześnie wykonane badanie daje bardzo często wyniki fałszywie dodatnie, zafałszowane przez lek (hCG) kończący stymulację. Wtedy wynik może być pozytywny, kobieta świętuje sukces, a po kilku dniach może przyjść rozczarowanie, że niestety ciąża się nie utrzymała.

Dodatkowe badanie USG

Jeśli test ciążowy był pozytywny, po kolejnych dwóch tygodniach potwierdza się go ultrasonograficznie. Wtedy już mamy pewność, że zaczęła się fizjologiczna ciąża i można wrócić pod opiekę swojego ginekologa.

Ważne pytania