Uwaga zgaga!

Nie powinnam jeść smażonego, bo mam zgagę. Zjadłam kawałek tortu z kremem i mam zgagę - usprawiedliwiamy się, lekceważąc tę przypadłość. Tymczasem bywa ona objawem refluksu żołądkowo-przełykowego, który trzeba leczyć.
Najczęściej pojawia się w ciągu godziny po jedzeniu. Zazwyczaj przyczyną zgagi jest osłabienie mięśnia zwieracza przełyku znajdującego się w miejscu łączenia się przełyku z żołądkiem. Normalnie mięsień ten rozkurcza się, gdy połykamy jedzenie i kurczy, gdy pokarm dostanie się już do żołądka. Bywa, że zwieracz wiotczeje i wówczas przełyk nie jest szczelnie izolowany od żołądka. Treść żołądkowa, wymieszana z sokiem trawiennym, którego składnikiem jest kwas solny, zarzucana jest do przełyku i wywołuje ból i zgagę. Jest to tzw. refluks żołądkowo-przełykowy.

Zawał albo zgaga

Gdy cierpimy na refluks żołądkowo-przełykowy, zwykle mamy dość typowe symptomy. Najczęściej zaczyna się od piekącego bólu odczuwanego wysoko w nadbrzuszu, tuż za mostkiem. Taki ból można nawet pomylić z bólem towarzyszącym za- wałowi serca. Jednak przy refluksie charakterystycznym objawem jest również pojawienie się w jamie ustnej, jakby z tyłu gardła, gorącego, kwaśnego lub wyranie słonego płynu. Czasami się nam odbija lub na wysoko- ci tzw. dołka pojawia się ostry ból. Często dokuczają też wzdęcia.

Gdy tabletka nie może

Jeśli zgaga dokucza nam rzadko, zwykle po przejedzeniu czy w chwili zdenerwowania, doraźnie można sobie pomóc, zażywając lek dostępny bez recepty, który zobojętnia kwaśne środowisko żołądka (np. Rennie, Rutacid, Manti). Takie proste działania nie zawsze jednak dają oczekiwany efekt i zgaga ciągle nawraca. Jeśli pojawia się co najmniej dwa razy w tygodniu, gdy nie możemy obejść się na co dzień bez środków alkalizujących, gdy ulewa się nam pokarm (zwłaszcza w nocy, gdy śpimy na płaskiej poduszce), gdy często miewamy chrypkę (szczególnie rano), gdy oprócz zgagi miewamy wzdęcia, nudności, wymioty, zaparcia i/lub biegunki, bóle zamostkowe, gdy połykanie sprawia nam trudności i powoduje ból, powinniśmy jak najszybciej udać się do lekarza. Takie dodatkowe objawy mogą bowiem zwiastować poważne schorzenia - oprócz choroby refluksowej, kamicy pęcherzyka żółciowego, zespołu jelita drażliwego czy cukrzycy, także np. chorobę wrzodową, raka żołądka albo raka jelita grubego.

Talon na naprawę

Żeby przekonać się, czy to "tylko" zgaga po przejedzeniu, czy objaw jakiej choroby, lekarz musi przeprowadzić bardzo dokładny wywiad z pacjentem. Potem może zlecić np. gastroskopię, USG jamy brzusznej, badanie per rectum (palcem przez odbyt) lub kolonoskopię. Gdy oka-że się, że zgaga to objaw refluksu żołądkowo-przełykowego (tak jest w większości przypadków), trzeba podjąć leczenie. Znaczna część chorych z refluksem kwalifikuje się do leczenia zachowawczego. Jednak jest ono długie, dość kosztowne i nie zawsze przynosi zamierzone efekty. Gastrolodzy są zdania, że jeśli dwukrotnie przeprowadzone w ciągu pół roku kuracje nie poprawiają stanu chorego i objawy szybko powracają, warto rozważyć konieczność wykonania zabiegu naprawczego.

Przełyk z mufką

Lekarz robi pięć małych nacięć na brzuchu. Przez te otworki wprowadza laparoskop, minikamerę oraz narzędzia chirurgiczne. Pole operacyjne obserwuje stale na monitorze w dużym powiększeniu, dzięki czemu łatwiej może dotrzeć do ukrytego głęboko zwieracza. Zadaniem operacji jest przywrócenie zwieraczowi sprawności i mocy. Naprawia się go, używając do tego... dna żołądka. Wokół dolnego odcinka przełyku owija się kawałek owego dna, z którego robi się jakby mufkę uszczelniającą. Może ona owijać cały przełyk (360 stopni) albo tylko jego część (np. 300 stopni, 270 stopni). Zanim lekarz przystąpi do zabiegu, już wie, jakiej wielkości powinna być niezbędna mufka. Gdy uszczelnienie zrobi zbyt mocne, pacjent nie będzie mógł przełykać, natomiast jeśli za słabe, to poprawa będzie mizerna.

Piecze z przejedzenia

Zgaga nie musi być związana z chorobą czy złą pracą układu pokarmowego. Bywa pokutą za zbyt obfite, tłuste posiłki. Wywołują ją również pewne leki przyjmowane na pusty żołądek (np. Aspiryna, Ibuprofen, niektóre antybiotyki) oraz nikotyna, która pobudza wydzielanie kwasu solnego. Co ciekawe - zgaga może się też pojawić po wypiciu herbatki z mięty pieprzowej, którą przecież traktujemy jako antidotum na problemy trawienne. Mięta działa bowiem rozkurczowo na dolny zwieracz przełyku, a wiadomo, że niedomknięty zwieracz to niemal pewne zarzucanie treści żołądka do przełyku i... zgaga.

Zrób to dla siebie

- Najczęściej wiesz, w jakich sytuacjach pojawia się zgaga i tych sytuacji unikaj.

- Zmień nawyki żywieniowe - jadaj małe porcje, ale częściej i dobrze przeżuwaj każdy kęs.

- Do minimum ogranicz picie alkoholu i kawy, które - podobnie do nikotyny - podrażniają śluzówkę żołądka i wzmagają produkcję soków trawiennych.

- Unikaj potraw tłustych, słodkich, pikantnych i smażonych.

- Pij między posiłkami, a nie w trakcie jedzenia.

- Ostatni posiłek jedz co najmniej 2-3 godziny przed pójściem spać.

- Po jedzeniu unikaj schylania się, ciężkiej fizycznej pracy, gimnastyki.

- Przez 2-3 godziny po jedzeniu nie kład się. Jeśli już musisz odpocząć na leżąco, lepiej połóż się na lewym boku i na nieco wyższej poduszce pod głową.

- Nie noś ciasnych ubrań, pasków i pasów modelujących sylwetkę.



Refluks? Zgaga? Zapytaj eksperta. Dr nauk med. Maciej Kierzkiewicz, gastroenterolog, odpowiada na wszystkie pytania

Więcej o:
Skomentuj:
Uwaga zgaga!
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX