Co to są cysty?

odpowiada lek. med. Marek Ślusarski, specjalista endokrynolog i ginekolog położnik
19.12.2000 , aktualizacja: 23.08.2012 10:24
A A A Drukuj
Cysta (inna nazwa to torbiel) to otorbiona przestrzeń w organizmie wypełniona najczęściej płynem, rzadziej - substancją o półpłynnej lub litej konsystencji.
Dołącz do nas na Facebooku!

Torbiele są pojedyncze lub występują grupami. Mają różną wielkość, często różnią się zawartością i mogą być poprzedzielane przegrodami. Torbiele mogą pojawić się w dowolnym miejscu na ciele - na skórze, albo w przestrzeniach między tkankami, albo w konkretnych narządach.

Cysta jest wytworem patologicznym. U kobiet cysty pojawiają się często w narządzie rodnym. Stosunkowo rzadko występują na wargach sromowych. Zdarza się, że tworzą się w przedsionku pochwy, a dokładniej w odpowiedzialnym za jego zwilżanie gruczole Bartholina. Torbiel jest wówczas skutkiem stanu zapalnego gruczołu. Cysty mogą się również tworzyć w ścianie pochwy, na szyjce macicy (zwłaszcza gdy goi się nadżerka), wewnątrz samej szyjki, w mięśniu macicy i w okolicach jajowodów. Najczęściej torbiele tworzą się w jajnikach, jednak tylko w 10-15 proc. takich przypadków mają one charakter nowotworowy. W pozostałych przypadkach torbiele pojawiające się czy to w jajnikach, czy to w innym miejscu mają postać łagodnych zmian. Nie wymagają one natychmiastowej interwencji, lecz jedynie obserwacji i ewentualnie leczenia. Torbiele, które formują się na jajnikach, mogą zaburzać lub upośledzać ich czynność, powodując np. nieprawidłowe krwawienia miesięczne. Specyficzną formą są tzw. torbiele czekoladowe, które tworzą się w jajnikach kobiety chorej na endometriozę. Wzrastając z każdym cyklem miesięcznym, torbiele te mogą nawet całkowicie zniszczyć jajniki i spowodować bezpłodność kobiety. Problemy z zajściem w ciążę mogą być również następstwem cyst na jajowodach.

Cysty na sromie czy w pochwie, na przykład w gruczole Bartholina, stosunkowo łatwo usunąć. Nacina się je, drenuje i podaje pacjentce antybiotyk. Znacznie trudniej jest pozbyć się cyst w ścianie pochwy - jeśli zachodzi taka potrzeba, usuwa się je wówczas razem z fragmentem ściany. Torbiele na szyjce macicy można usuwać metodą koagulacji, czyli wypalając je za pomocą elektrody.

Cysty powstają także w piersiach. Czasem jest to efekt włóknienia tkanki biustu, czasem - zaburzeń hormonalnych. Cysty mogą się pojawić jako następstwo stanu zapalnego piersi, np. wtedy gdy kobieta zbyt szybko przestała karmić lub gdy nastąpiło zahamowanie laktacji.

Torbiele w piersiach mają często charakter łagodnych zmian, które nie wymagają interwencji chirurgicznej. Cysty mogą boleć, nawet wówczas, gdy w piersiach nie ma zmian nowotworowych.

O tym, czy zmiany są łagodne czy nowotworowe, można się przekonać robiąc badanie ultrasonograficzne piersi lub mammografię. Zdarza się jednak, że mimo podejrzeń o raka obraz USG lub mammografii wcale nie wykazuje zmian nowotworowych. W takich przypadkach lekarz zleca zwykle biopsję. Polega ona na tym, że cystę nakłuwa się i pobiera wypełniający ją płyn do badania.

Jeśli zmiany w piersiach są łagodne, cysty można leczyć hormonami. Można też podawać leki, które zmniejszają w organizmie kobiety poziom hormonu prolaktyny, odpowiedzialnej za rozrost tkanki gruczołowej piersi. Wśród leków tych są m.in. analogi GnRH - syntetycznie wytwarzane substancje, które są podobne do jednego z hormonów wytwarzanych w mózgu, ale działają od niego dłużej. Stosuje się też leczenie miejscowe - kobieta wciera w piersi specjalny żel z progesteronem.

Cysty można też likwidować, wyciągając strzykawką całą ich zawartość. Czasem cystę usuwa się z piersi chirurgicznie. Jednak w każdym z tych przypadków istnieje prawdopodobieństwo, że cysta się odnowi.

Dane tu przedstawione mają jedynie wartość informacyjną i nie mogą zastąpić indywidualnej porady lekarskiej.



Czytaj także:

Torbiel włosowa

Badania torbieli

Torbiele czynnościowe jajników

Torbielowatość nerek

Toczeń

  • 5
  • 1
Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Zapytaj eksperta

dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

Gastrolog radzi

Emilia Gnybek-Ciosek

Skuteczne odchudzanie

Agnieszka Iwaszkiewicz

Życie rodzinne

Katarzyna Albrecht-Stanisławska

Zdrowie małego dziecka

Michał Lew-Starowicz

Problemy seksualne

Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

Zdrowa dieta

Zadaj pytanie ekspertowi