Kolor kału - o czym świadczy?

Eliza Dolecka
27.06.2013 , aktualizacja: 27.06.2013 15:30
A A A Drukuj
Zwracaj uwagę na kolor stolca: wiele mówi o twoim zdrowiu

Zwracaj uwagę na kolor stolca: wiele mówi o twoim zdrowiu (Shutterstock)

Wyraźna zmiana zabarwienia stolca może oznaczać problemy zdrowotne, ale nie musi. Czasem to wyłącznie skutek diety czy przyjmowanych leków
Zasadniczo kolorystyczna norma dla stolca jest dość szeroka (od umiarkowanie jasnych do bardzo ciemnych brązów), a my nie mamy problemów z oceną sytuacji, szczególnie, gdy kał jest papkowaty (ani za luźny, ani zbyt twardy), nie zawiera też widocznych domieszek, a jego kolor odzwierciedla po częsci to, co ostatnio jedliśmy. Kiedy jednak stolec jest wyraźnie odbarwiony, znacznie ciemniejszy niż zwykle, zielonkawy czy czerwony, włącza się nam lampka alarmowa. Słusznie. Taka sytuacja zawsze wymaga wyjaśnienia i znalezienia winowajcy, szczególnie, gdy problem utrzymuje się dłużej lub powraca.

Dołącz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Stolec nienaturalnie jasny

Kał zwykle szarawy, przypominający glinę, oznacza problemy z wątrobą, a dokładniej jakieś nieprawidłowości związane z wydalaniem żółci. Często odbarwienie kału jest połączone z nienaturalnym kolorem moczu (robi się wyraźnie ciemniejszy). Może też, chociaż wcale nie musi, wystąpić zażółcenie cery czy swędzenie skóry na dużej powierzchni.

Cholestaza (czyli nieprawidłowy odpływ żółci) może oznaczać wirusowe zapalenie wątroby (więcej na ten temat). Przyczyną bywa też kamica żółciowa i marskość wątroby. Rzadko właśnie tak objawia się zakażenie pasożytami.

Pamiętaj, że sprawcą mogą być leki zawierające wodorotlenek glinu, a nawet baryt, środek cieniujący, stosowany podczas badań kontrastowych (wówczas stolec bywa całkiem biały). Zwykle jednak lekarz nie zapomina uprzedzić o takich skutkach ubocznych leczenia czy diagnostyki, a nawet uprzedza, po jakim czasie miną.

Jeśli podejrzewasz cholestazę, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Proste badania laboratoryjne (np. AspAT, AlAT) zwykle pozwalają wstępnie ocenić sytuację. Jeśli z twoim układem pokarmowym rzeczywiście dzieje się coś niepokojącego, internista skieruje cię do gastrologa.

Więcej na ten temat: Wątroba, genialna sprzątaczka

Żółty stolec

Zazwyczaj u osób, którym nic nie dolega, jest skutkiem spożywania zbyt wielu produktów zawierających barwnik karoten. Zwykle szybko mija. Zarazem ekspresowe "przelatywanie" produktów przez układ pokarmowy (pozwalające "przetrwać" barwnikom) warto przy okazji omówić z lekarzem pierwszego kontaktu. Po jednej marchewce nie ma powodu do takich objawów.

Kiedy żółty stolec zarazem wyjątkowo cuchnie, wydaje się być pokryty tłuszczem, sprawę trzeba wyjaśnić szybko. Przyczyną mogą być zaburzenia wchłaniania tłuszczów, czyli problem z trzustką. Poza stanami zapalnymi czy nowotworowymi tego narządu takie objawy towarzyszą też celiakii lub mukowiscydozie.

Celiakia, czyli nietolerancja glutenu, wcale nie musi dawać wyraźnych objawów we wczesnym dzieciństwie. Często jest rozpoznawana dopiero u osób dorosłych, na podstawie biopsji jelita cienkiego, wykonanej z powodu niespecyficznych objawów (niedożywienie, kolki, nadmierne gazy, a nawet zaburzenia zachowania).

Mukowiscydoza mogłaby być rozpoznawana jest we wczesnym dzieciństwie (a coraz częściej, szczęśliwie, już u noworodków, dzięki badaniom przesiewowym), ze względu na wyjątkowo poważne dolegliwości ze strony układu pokarmowego (np. przewlekłe biegunki), jak i oddechowego (zapalenia oskrzeli, zatok, objawy zbliżone do astmy). Bywa jednak, że pediatra skupia się na objawach i schorzeniach, będących jedynie skutkiem tej choroby. W przypadku wątpliwości można wykonać proste, wiarygodne badanie (98% skuteczność diagnostyczna), umożliwiające wykluczenie mukowiscydozy: tzw. test potowy, chlorki w pocie. Niestety, wciąż nie jest stosowane standardowo i powszechnie dostępne.

Żółty stolec, podobnie jak szary, towarzyszy także chorobom wątroby i może mieć związek z nieprawidłowym wydzielaniem żółci.

Nagła, żółta biegunka, świadczy często o infekcji bakteryjnej jelita.

Chorobami układu pokarmowego zajmuje się gastrolog, do którego kieruje lekarz pierwszego kontaktu.

Więcej o żółtych warzywach i owocach

Wszystko o trzustce

Stolec czarny, smolisty

Jeśli aktualnie przyjmujesz preparaty żelaza (np. z powodu niedokrwistości), nie ma się czym martwić: to ten pierwiastek sprawia, że kolor kału się zmienił. Po leczeniu wszystko wróci do normy. Podobne skutki może wywołać stosowanie węgla lekarskiego lub leków zawierających związki bizmutu.

ZOBACZ TAKŻE
  • 26
  • 12
Komentarze (8)
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Zapytaj eksperta

dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

Gastrolog radzi

Emilia Gnybek-Ciosek

Skuteczne odchudzanie

Agnieszka Iwaszkiewicz

Życie rodzinne

Katarzyna Albrecht-Stanisławska

Zdrowie małego dziecka

Michał Lew-Starowicz

Problemy seksualne

Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

Zdrowa dieta