Tętniak mózgu : można się jakoś przed nim uchronić?

Eliza Dolecka
16.11.2011 , aktualizacja: 17.11.2011 11:03
A A A Drukuj
Ból głowy może być spowodowany infekcją, zmęczeniem czy brakiem snu. Jednak wyjątkowo silny może świadczyć o pęknięciu zabójczego tętniaka

Ból głowy może być spowodowany infekcją, zmęczeniem czy brakiem snu. Jednak wyjątkowo silny może świadczyć o pęknięciu zabójczego tętniaka (Shutterstock)

- spożywania innych niż kawa napojów z kofeiną (4%).

Lekarze, powołując się na powyższe badania, odradzają osobom z grupy ryzyka rezygnację z aktywności fizycznej, gdyż ta ma zbawienny wpływ na organizm i ryzyko powikłań związanych z brakiem ruchu jest zdecydowanie większe, niż zagrożenie ze strony tętniaków. Polecają walkę ze stresem (więcej o stresie) i ograniczenie wszelkich napojów z kofeiną.

Niektórych zagrożeń wyeliminować się nie da, o tym przede wszystkim mówią badania. Zdenerwowanie Hanki Mostowiak podczas wypadku samochodowego mogło spowodować pęknięcie tętniaka, nawet, jeśli uderzyła "tylko w pudełka". Zarzuty wobec scenarzystów co do miałkości fabuły i niewiarygodnego przebiegu wydarzeń tym razem nie są słuszne. Tak bywa i w realnym życiu. A swoją drogą dobrze, że takie wątki pojawiają się w popularnych serialach. Zainteresowanie tętniakiem mózgu i jego konsekwencjami wzrosło wśród internautów gigantycznie. Niekoniecznie w żartobliwym kontekście.

Na wszelki wypadek?

Byłoby fantastycznie, gdyby każdy z nas, tak na wszelki wypadek, mógł skontrolować, czy nie ma tętniaka mózgu. Niestety, dziś nie ma takiej możliwości. Wszystkie dostępne metody diagnostyczne pozwalające ocenić tętniaka naczyń mózgowych są inwazyjne, obciążone sporym ryzykiem wywołania poważnych problemów zdrowotnych. Nie robi się więc ich "tak sobie".

Najdoskonalszą, ale zarazem najbardziej inwazyjną metodą, jest angiografia naczyń mózgowych. Polega na podaniu kontrastu do naczyń mózgowych z małego nakłucia przez tętnicę udową. Kontrast wypełniający naczynia i światło ewentualnego tętniaka jest obrazowany przy pomocy promieni rentgenowskich. Badanie nie jest powszechnie dostępne.

Bardziej dostępne, a zarazem mniej inwazyjne, są angiografia tomografii komputerowej (angio-TK) oraz angiografia rezonansu magnetycznego (angio-MR). Nadal jednak są to metody obciążone pewnym ryzykiem, zalecane w uzasadnionych przypadkach.

Niejasne sygnały?

Jeśli cierpisz z powodu częstego, nawet bardzo nasilonego bólu głowy, nie zakładaj zaraz najgorszego. Owszem, bóle głowy mogą towarzyszyć tętniakowi, ale nie jest to objaw dla niego typowy (czytaj o czym naprawdę świadczy ból głowy) .

Niewielki tętniak to cichy agresor. Duże tętniaki mózgu, uciskając któryś z nerwów wychodzących z mózgu, mogą cię ostrzegać. Charakterystycznym objawem jest opadająca powieka i osłabienie mięśni poruszających gałkami ocznymi. Czasem obserwowane są "ubytki" w polu widzenia lub szybko pogarszający się wzrok. Takie objawy powinny cię skłonić do jak najszybszej konsultacji u neurologa.

Aż u 80 proc. chorych nie obserwowano żadnych objawów poprzedzających pęknięcie tętniaka. Te są charakterystyczne, ale i tak wielu chorych nie wzywa na czas pomocy.

Nagły, bardzo silny ból głowy (określany czasem jako : "ból jakby po uderzeniu młotem"), oporny na klasyczne leki przeciwbólowe, któremu towarzyszy sztywność karku, to sygnał, że mogło dojść do krwawienia podpajęczynówkowego. Nie musi być spowodowane tętniakiem, ale i tak zawsze zagraża życiu, więc nie wahaj się wezwać pogotowia.

Po pęknięciu tętniaka często dochodzi do utraty przytomności. Obserwuje się też wymioty, światłowstręt, czasem porażenia części ciała, zaburzenia równowagi. Te objawy nie muszą jednak wystąpić natychmiast: czasem dochodzą dopiero wtedy, gdy w wyniku krwawienia dojdzie do uszkodzenia części mózgu.

Przy niewielkim krwawieniu ból może nawet szybko ustąpić. Niech to nie uśpi waszej czujności. Krwawienie mogło ustąpić, ale następne bywa zabójcze, a jego skutki pojawić się nawet za parę dni. Sprawę takiego wyjątkowego bólu zawsze należy wyjaśnić z lekarzem.

Około 15-30% prawdziwych pęknięć tętniaków poprzedza ostrzegawczy wyciek. Niestety, jego objawy bywają bagatelizowane.

Jeśli się zdarzy

Chociaż rokowania nie są dobre, można z tego wyjść. Kluczowe jest szybkie rozpoczęcie leczenia i właściwa terapia. Jeśli tętniak jeszcze nie pękł, a jest bardzo mały, ma wrzecionowaty kształt, lekarze czasem decydują, by go nie ruszać. To jednak rzadkie przypadki. Tętniak zawsze jest nieprzewidywalny. Bywa, że pęka i taki wielkości 3mm. Krwawienie niesie za sobą ryzyko ciężkich powikłań, więc nie ma na co czekać. Wprawdzie w wyniku leczenia może dojść do udaru mózgu, ale zwykle ryzyko pęknięcia jest większe.

Neurochirurg może przeprowadzić: klasyczne leczenie operacyjne, tj. zaklipsowanie tętniaka drogą kraniotomii (przecina się kawałek kości czaszki, dociera do tętniaka i zakłada na niego klips ze specjalnego metalu) lub embolizację tętniaków (specjalista nakłuwa tętnicę na udzie, wprowadza wzdłuż tętnic specjalne cewniki aż do naczyń mózgu i wypełnia się wnętrze tętniaka od środka specjalnym materiałem, w formie spiral, powodujących powstanie zakrzepu). Obie operacje zawsze niosą ryzyko powikłań, które jest nieco mniejsze po embolizacji.

Po zabiegu wielu pacjentów wraca do domu już po kilkunastu dniach. Jeśli pacjent nie kwalifikuje się do operacji, leczenie zachowawcze polega przede wszystkim na pozostawaniu w pozycji leżącej, nie wolno ruszać głową przez kilka tygodni.

Trzeba mieć świadomość, że w zależności od przebiegu choroby i powikłań, leczenie bywa przewlekłe, a chory niejednokrotnie wymaga intensywnej rehabilitacji.

Jak poskromić nadciśnienie tętnicze?

Ponad 9 milionów Polaków cierpi na to schorzenie. Zaledwie 26% chorych jest właściwie leczonych, najczęściej z własnej winy. Lekceważymy objawy, nie przestrzegamy zaleceń lekarzy, ufając ogólnikowej wiedzy. Jak jest z tobą? Sprawdź się!

1.Objawy nadciśnienia:

  • dolegliwości najczęściej wymieniane to wrażenie kołatania serca, bóle i zawroty głowy, duszności, pobudzenie, albo nadmierne zmęczenie. Trzeba jednak pamiętać, że może nie być żadnych niepokojących objawów, nawet przy nadciśnieniu ciężkim.
  • są bardzo charakterystyczne: osoba chora poci się, odczuwa uderzenia gorąca, drżą jej ręce.
  • różne, w zależności od płci. U mężczyzn przypominają zatrucie pokarmowe, u kobiet przeziębienie.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
ZOBACZ TAKŻE
  • 23
  • 7

Zapytaj eksperta

dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

Gastrolog radzi

Emilia Gnybek-Ciosek

Skuteczne odchudzanie

Agnieszka Iwaszkiewicz

Życie rodzinne

Katarzyna Albrecht-Stanisławska

Zdrowie małego dziecka

Michał Lew-Starowicz

Problemy seksualne

Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

Zdrowa dieta