NERWICA WEGETATYWNA - lęk wędrujący po ciele

Kłucie serca, drętwienie kończyn, problemy żołądkowe - odczuwasz dolegliwości ze strony ciała, ale badania lekarskie nie wykazują choroby? Lekarze odsyłają cię do psychologa. Prawdopodobnie cierpisz na zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną, zwane też nerwicą wegetatywną. Czyli właściwie co?
"Mam taki problem. Objawy to ból w klatce piersiowej, przeszywające kłucie. Czasem utrzymujące się przez godzinę lub dwie mrowienie na dłoniach, gardle, a nawet całej szyi i klatki piersiowej, kołatanie serca. Bywa, że nagle zalewa mnie fala ciepła i pot" - pisze użytkownik "Donek11" na forum "gazeta.pl". "Miałem badania serca (ekg, ekg wysiłkowe, ukg, holter, kręgosłup, tarczyca i kilka drobniejszych). Nic nie stwierdzono. Nie wiem już, co mam robić, bo jest coraz gorzej. Co drugą noc nie śpię" - dodaje i pyta, czy da się to wyleczyć. Tyle że właściwie co, jeśli nie chorobę ciała?

Nerwica wegetatywna - czym jest i jakie daje objawy?

"Zaburzenia psychosomatyczne w swoim przebiegu wyglądają jak choroba somatyczna, ale często okazuje się, że jesteśmy zdrowi fizycznie lub nasilenie dolegliwości, które odczuwamy jest nieproporcjonalne do stwierdzonej prze lekarza choroby. Problem tkwi w psychice" - mówi dr Karolina Korzętkowska, psycholog kliniczny z Centrum Psychoterapii Ben Med. w Warszawie. "Osoba odczuwa np. silny ucisk wewnątrz klatki piersiowej, jakby zaciskającą się obręcz na sercu. Idzie do kardiologa, który zleca różne badania ale one nie potwierdzają choroby." - tłumaczy. "Może zacząć się też od jakiegoś realnego, niezbyt poważnego problemu zdrowotnego, np. stanu zapalnego, który wywołuje ból . Jednak po przeprowadzonym leczeniu, ból czy inny objaw nie mija" - wskazuje.

Dolegliwości mogą dotyczyć układu pokarmowego, sercowo - naczyniowego, moczowego (np. zbyt częste oddawanie moczu), płciowego (np. zbyt obfite wydzieliny), skóry, a także obejmować różnorodne bóle czy drętwienia bez uzasadniającej je przyczyny zdrowotnej. Lekarze odsyłają do psychologa czy psychiatry. Czasem na odchodne mówią, że to nerwica i że objawy wynikają z lęku."Tyle że ta osoba zazwyczaj nie doświadcza lęku, tylko sam objaw z ciała. Zadaje sobie pytanie "gdzie ten lęk, skoro ona go nie czuję?"- zauważa dr Katarzyna Iwanicka, psychoterapeutka z Centrum Psychoterapii Ben Med. "On jest na jakimś poziomie, do którego ta osoba nie ma dostępu. Nie kontaktuje się z nim na poziomie emocji, lęk wędruje po ciele" - mówi. Jak to wygląda w praktyce?

Nieuświadomiony lęk wywołuje objaw w ciele. Objaw w ciele powoduje myśli lękotwórcze (czuję kłucie serca - myślę, że to pewnie zawał). W ich wyniku poziom lęku jeszcze bardziej rośnie, dolegliwości z ciała nasilają się itd. Cierpiące na to zaburzenie osoby boją się, że dolegliwości cielesne zagrażają ich życiu bądź zdrowiu, mimo że lekarze wielokrotnie informują, że tak nie jest. Wciąż robią kolejne badania, zgłaszają się na kolejne konsultacje. Często czują się niezrozumiane czy lekceważone. Skąd biorą się ich przypadłości?

Przyczyny nerwicy wegetatywnej: nieumiejętność rozpoznawania emocji

"Freud mawiał, że widoczny symptom jest częścią wzoru matematycznego, który terapeuta z pacjentem muszą rozwiązać, aby dotrzeć do tego, co kryje pod niewiadomą. W klasycznym rozumieniu do jakiegoś urazowego, często wczesnodziecięcego doświadczenia" - wyjaśnia dr Iwanicka. "U źródeł nerwicy leży zazwyczaj szereg różnych przyczyn, poczynając od tych genetycznych: temperamentu, większej wrażliwości układy nerwowego na bodźce. Wpływ mają również predyspozycje rodzinne" - zaznacza. "Ważne jest to, na ile jako dzieci dostajemy wsparcie w rozumieniu swoich emocji. Mały człowiek uczy się poznawania i nazywania swoich emocji od rodziców. Czuje, że coś się z nim dzieje, ale nie zawsze wie co. Potrzebuje dorosłego, który odzwierciedli różne stany" - tłumaczy psychoterapeutka. Jeśli nie nauczy się identyfikować swoich emocji, często nie będzie tego potrafić później jako dorosły.



"To idzie w parze z dolegliwościami natury psychosomatycznej" - zauważa dr Korzętkowska. "Części osób łatwiej odczuwać ból brzucha czy serca niż doświadczyć trudnych emocji. Np. mają kłopot z wyrażaniem złości wobec bliskich. Łatwiej mi w momentach konfliktowych dostawać ataku migreny" - mówi. Mogło być np. tak, że w moim domu rodzinnym nie pozwalano mi złościć się, więc nauczyłem się tłumić gniew. (Czytaj więcej: Złość - o czym mówi i jak ją rozładować? ).

Pod lękiem najczęściej kryje się cała paleta różnych nieakceptowanych uczuć, których z jakiś względów osoba nie jest w stanie przyjąć."Im mniej uświadamiamy sobie prawdziwe emocje, tym więcej lęku przeżywamy. Gdy zaczynamy kontaktować się z szerszą ich gamą, lęk maleje" - wyjaśnia dr Korzętkowska. Co ciekawe, dotarcie do prawdziwego źródła lęku może być czymś, czego taka osoba unika. "Na terapii często dociera do obszarów, z którymi czasami przez całe życie nie chciała się konfrontować" - mówi.

"Ryzyko doświadczenia zaburzeń lękowych wzrasta, jeśli osoba doświadczyła traumatycznych wydarzeń w dzieciństwie, np. utraty rodziców, nadużyć seksualnych, przemocy międzyrówieśniczej czy kryzysu okołorozwodowego w rodzinie" - wylicza dr Iwanicka. "Mechanizmem spustowym może być jakaś trudna sytuacja w życiu dorosłym, która przekracza nasze zdolności radzenia sobie. Często jednak aktywizuje ona coś wcześniejszego" - dodaje. "Coś, co się dzieje w dorosłym życiu może uruchomić stary program, np. sprostanie ocenie, oczekiwaniom" - zaznacza dr Korzętkowska. "Narastaniu lęku sprzyjają wszelkie zmiany, nieprzewidywalności, momenty, kiedy trzeba podjąć trudną decyzję przy dużej ambiwalencji, przełomy w życiu. Choćby nawet wchodzenie w dorosłość, kiedy z jednej strony człowiek chce autonomii, a z drugiej się jej boi" - zauważa.

Leczenie nerwicy wegetatywnej: farmakoterapia nie wystarczy

"Nerwica to choroba przewlekła. Nie grypa, że dzisiaj ją mam, a za tydzień już nie. Jeżeli od 10 lat mam nasilone objawy nerwicowe, to też jakiś czas musi minąć, żebym sobie z tym poradzić. Trudno wtedy w pół roku całkowicie przemeblować siebie" - tłumaczy dr Katarzyna Iwanicka. "W zaburzeniach lękowych terapią z wyboru (dedykowaną - przyp. red.) jest terapia poznawczo-behawioralna" - mówi dr Korzętkowska. Z drugiej strony, nurt psychoterapii najlepiej dobrać do indywidualnych potrzeb - zaznaczają psychoterapeutki (Czytaj więcej: Podejścia w psychoterapii - jak wybrać i czego się spodziewać?). Ważna jest również psychoedukacja i nauka lepszego radzenia sobie z napięciem (czytaj także: Lęk - jak sobie z nim radzić? ).

"Warto przestrzec, żeby nie polegać tylko na farmakoterapii. Farmakoterapia może być wspomagająca, żeby zdjąć z człowieka uciążliwe objawy, jeśli są silne i bardzo dezorganizują zachowanie. Na zasadzie, że być może jeśli wezmę leki, to łatwiej mi będzie przyglądać się różnym aspektom mojego funkcjonowania z terapeutą. Jednak jeśli zostanę tylko przy lekach, to trochę jakbym brał lek przeciwbólowy, a nie patrzył, ani na to co mnie boli, ani tak naprawdę dlaczego" - wyjaśnia dr Iwanicka. Farmakoterapia nie usuwa przyczyn nerwicy wegetatywnej. W przypadku dłuższego leczenia lekami uspokajającymi, koniecznie trzeba zważać również na ryzyko pojawienia się uzależnienia - dotyczy to zwłaszcza benzodiazepin.

dr n. med. Katarzyna Iwanicka: psychoterapeuta, certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień. Pracuje w Centrum Psychoterapii BEN MED.

dr n. med. Karolina Korzętkowska: psycholog kliniczny. Pracuje w Centrum Psychoterapii BEN MED. oraz w Klinice Psychiatrii w Mazowieckim Specjalistycznym Centrum Zdrowia im. prof. Jana Mazurkiewicza w Pruszkowie i Poradni Zdrowia Psychicznego Warszawa - Białołęka.

Autorka artykułu: Małgorzata Skorupa - psycholog, psychoterapeutka, redaktorka serwisu Zdrowie.gazeta.pl, konsultantka Telefonu Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym przy Instytucie Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Warszawie. Autorka wielu publikacji z zakresu psychologii oraz rozwoju osobistego.

Czytaj także:

Nerwica - gdy lęk przejmuje kontrolę nad życiem

Nerwica natręctw - na kołowrotku obsesji i kompulsji

Lęk - jak sobie z nim radzić?

PTSD - zespół stresu pourazowego

Depresja w czasach kultu sukcesu. Pozwól sobie na smutek, nie ma drogi na skróty

Depresja - czy to już depresja czy po prostu gorszy nastrój?

Zaburzenia maniakalno - depresyjne - życie na emocjonalnej huśtawce

Zaburzenia adaptacyjne - gdy trudno się przystosować do zmieniającego się świata

Poczucie winy - kiedyś zrobiłem coś, czego dziś bym nie zrobił

Więcej o:
Komentarze (3)
NERWICA WEGETATYWNA - lęk wędrujący po ciele
Zaloguj się
  • Oceniono 11 razy 9

    Witam lecze sie na te dolegliwości od 3 lat zażywam leki zapisane od psychiatry na efekty czekałem ponad 3 miesiace teraz już funkcjonuję normalnie zażywam citabax dwa razy dziennie i wieczorem miensagen i jest naprawdę dobrze patrząc na to ze miałem takie lęki że przez rok nie opuszczałem domu teraz w końcu żyje jak normalny człowiek to nie jest wstyd iść do psychiatry mi naprawdę pomógł

  • hrabin1

    Oceniono 10 razy 6

    są leki przeciw lękowe, które nie działają doraźnie, tylko w dłuższej perspektywie i tutaj nie zachodzi efekt uzależnienia. skutki uboczne, po dobraniu optymalnego leku, też nie występują zbyt często... to zazwyczaj leki, które hamują wychwyt zwrotny serotoniny. po osiągnięciu efektu leczniczego, co trwa niestety nawet do pół roku, można sobie samemu psychoanalizę stosować, bo im człowiek spokojniejszy tym bardziej świadomy swoich przeżyć i emocji..
    albo skorzystać (lepsze rozwiązanie zazwyczaj) z pomocy specjalisty, bo nawet z lekami nadinterpretacje się zdarzają i niewłaściwa ocena też. dobry punkt odniesienia zawsze w cenie.
    mam pytanie dotyczące badań nad białkiem 18 kD, może autorka artykułu się orientuje co się z tym dzieje, bo w sieci niewiele na ten temat...? to receptor wyłączający objawy paniki, bardzo skutecznie i bez efektów ubocznych czyli inaczej niż przy benzodiazepinach. w 2009 roku (nie pamiętam dokładnie) były w Niemczech robione badania na szczurach i na ludziach...chyba nawet w tej kolejności... pozdrawiam

  • katherinebvb99

    Oceniono 5 razy 5

    Czy nerwica wegetatywna może być również przyczyną lęku społecznego?

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX