Na tropie skłonności samobójczych

Blisko 40 proc. młodych ludzi, którzy wielokrotnie próbowali popełnić samobójstwo przyznaje, że po raz pierwszy zdarzyło im się to przed rozpoczęciem szkoły średniej - wynika z badań, które publikuje pismo "Journal of Adolescent Health". Czy skłonności samobójcze rzeczywiście ujawniają się wcześnie?

Zdaniem prowadzącego badania prof. Jamesa Mazzy z University of Washington (USA), oznacza to, że wszelkie programy interwencyjne dotyczące zdrowia psychicznego powinny zaczynać się już w szkole podstawowej i gimnazjum.

Prof. Mazza razem z kolegami przeanalizował historię prób samobójczych w grupie prawie 900 młodych ludzi w wieku 18-19 lat biorących udział w wieloletnim badaniu na temat zdrowia młodzieży. Około 9 proc. uczestników przyznało, że podejmowało próby samobójcze w przeszłości.

Okazało się, że liczba prób samobójczych rosła gwałtownie wśród 12-latków i osiągała maksimum między 13. a 15. rokiem życia. Młodzież, która wielokrotnie próbowała targnąć się na własne życie, robiła to po raz pierwszy w znacznie młodszym wieku - bo nawet ok. 9. roku życia - niż rówieśnicy, którzy mieli za sobą jedną próbę samobójczą.

Depresyjni

Badacze zaobserwowali też, że młodzi ludzie, którzy podejmowali w przeszłości próby samobójcze mieli silniejsze objawy depresji niż ich rówieśnicy. Co więcej, w roku, w którym dana osoba po raz pierwszy targnęła się na własne życie objawy depresji były znacznie silniejsze niż w latach wcześniejszych.

Według prof. Mazzy, często nie mamy zaufania do tego, czy młodzi ludzie prawidłowo oceniają swój stan psychiczny. Najnowsza praca wskazuje jednak, że identyfikując dzieci i nastolatki bardziej narażone na problemy ze zdrowiem psychicznym, w tym zachowania samobójcze, powinno się bardziej polegać na ich samoocenie.

Pytać, nie pytać?

Obecnie psycholodzy, jeśli tylko pojawia się jakieś przypuszczenie, że dana osoba, także dziecko, może mieć myśli samobójcze, dokładnie pyta, o to co rzeczywiście dzieje się w głowie cierpiącego. Specjaliści twierdzą, że nie należy się bać bezpośrednich pytań, nawet jeśli dotyczą one tak drażliwej kwestii jak samobójstwo.

"Czy kiedykolwiek myślałeś o tym, żeby odebrać sobie życie (jeśli tak, to kiedy)", "Czy planowałeś w jaki sposób to zrobić?" - to według ekspertów niektóre pytania, które powinny paść w takich okolicznościach. Wiele osób obawia się, że może w ten sposób "natchnąć" cierpiącego do zrobienia sobie krzywdy. Klinicyści uważają natomiast, że może to zapobiec ewentualnej tragedii, a odpowiedzi dają wiedzę i pozwalają ochronić przed podjęciem niewłaściwych decyzji.

Psycholodzy zaznaczają, że dzieci, które w rzeczywistości nie miały myśli samobójczych zazwyczaj szybko udzielają przeczącej odpowiedzi, reagując zdziwieniem, nie rozumieją jak mogłyby chcieć zrobić coś takiego. W przypadku osób zagrożonych samobójstwem trzeba działać delikatnie, ale przede wszystkim zrobić wszystko, aby zapewnić im bezpieczeństwo. Można zawczasu uzgodnić, co dokładnie zrobi dana osoba, gdy będzie chciała targnąć się na swoje życie: do kogo się zwróci, zadzwoni, poprosi o pomoc. W ten sposób nie pozostawia się jej samej z problemem, dostarczamy gotowych rozwiązań na wypadek pojawienia się kryzysowej sytuacji.

Zobacz także:

Prozac: tabletki szczęścia - niebezpieczne czy dobroczynne?

Psychoterapeuta: naprawdę wiesz, jak będzie cię leczył?

Żałoba - jak ją przeżyć?