Jaskra pierwotna

Jaskra zaliczana jest do najczęściej występujących chorób oczu. Jej wczesne rozpoznanie pozwala zapobiec zmianom i trwałemu uszkodzeniu wzroku. W Polsce cierpi na nią ponad 200 tysięcy osób.
Jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku. Nieleczona doprowadza do nieodwracalnego uszkodzenia (zaniku) nerwu wzrokowego, ale wczesne jej rozpoznanie może uchronić przed ślepotą.



Objawy

Różne, w zależności od typu jaskry:

Jaskra z otwartym kątem przesączania przebiega skrycie, bezboleśnie, częściej występuje u mężczyzn:

- mroczki w polu widzenia;

- gorsze widzenie.

Jaskra z prawidłowym ciśnieniem wewnątrzgałkowym:

- mroczki w polu widzenia;

- gorsze widzenie.

Jaskra z zamykającym się kątem przesączania (częściej występuje u kobiet):

- bardzo silny ból oka i oczodołu, promieniujący do szczęki, czoła i skroni;

- bólowi towarzyszą wymioty, a nawet podwyższona temperatura ciała;

- łzawienie; światłowstręt;

- widzenie tęczowych kół wokół źródeł światła, np. żarówki lub świecy;

- pogorszenie widzenia;

- charakterystyczny kształt źrenicy, która jest szeroka, pionowo owalna i nie reaguje na światło.

Przyczyny

Do końca niewyjaśnione. Wysokie ciśnienie śródgałkowe, prowadzi do destrukcji nerwu wzrokowego, co w konsekwencji może spowodować utratę wzroku. Uszkodzenie nerwu wzrokowego czasem rozwija się także przy normalnym ciśnieniu śródgałkowym.

Ryzyko zachorowania

Najważniejszy jest czynnik dziedziczny. Zwiększa się ono także u osób powyżej 40. r.ż. (ryzyko choroby wzrasta wraz z wiekiem), cierpiących na niskie ciśnienie krwi, niedokrwistość, miażdżycę , cukrzycę, krótkowzroczność.

Diagnostyka

Podstawowe badania okulistyczne: ocena dna oka, pola widzenia (perymetria), pomiar ciśnienia śródgałkowego, ocena kąta przesączania (gonioskopia).

Najnowszą metodą diagnostyczną jest laserowa tomografia siatkówkowa (HRT) oraz skaringowa polarymetria laserowa (GDx). W rozpoznawaniu jaskry powinni pomagać lekarze pierwszego kontaktu.

Leczenie

W jaskrze z otwartym kątem przesączania i z prawidłowym ciśnieniem wewnątrzgałkowym - leczenie rozpoczyna się od tzw. betablokerów - kropli, które działają także na układ naczyniowo-sercowy. W jaskrze z zamykającym się kątem przesączania - stosuje się przede wszystkim leki zwężające źrenice i zmniejszające ciśnienie wewnątrzgałkowe. Istniejące już uszkodzenia nerwu wzrokowego są nieodwracalne. Można jednak spowolnić tempo zmian. W tym celu stosuje się leki (krople do oczu) - obniżają ciśnienie wewnątrz gałki ocznej, poprzez zmniejszanie wytwarzania cieczy wodnistej w oku. Jeżeli zalecane leki nie pomagają, można zastosować zabieg laserowy, tzw. trabekuloplastykę. Laseroterapia obniży ciśnienie na okres 2-5 lat, odsuwając konieczność operacji.

Leczenie operacyjne przeprowadza się wówczas, gdy innymi metodami nie udało się wystarczająco obniżyć ciśnienia. Podczas operacji tworzy się sztuczną drogę odpływu płynu.

Profilaktyka

Choroba rozwija się przez długi czas i nie daje charakterystycznych objawów, dlatego jedynym sposobem jej wykrycia są regularne badania (m.in. badanie dna oka , ocena pola widzenia, pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego) powinny być przeprowadzane 1-2 razy do roku, szczególnie w przypadku podwyższonego ryzyka wystąpienia choroby.

Więcej o: