Marskość wątroby

red.
16.09.2009 , aktualizacja: 11.07.2012 15:26
A A A Drukuj
Wątroba to jeden z ważniejszych organów. Odpowiada m.in. za metabolizm oraz oczyszczanie organizmu z toksyn

Wątroba to jeden z ważniejszych organów. Odpowiada m.in. za metabolizm oraz oczyszczanie organizmu z toksyn (Shutterstock)

Marskość wątroby to jedna z częściej występujących chorób wątroby. Mimo że uważana jest za konsekwencję nadmiernego spożywania alkoholu, to jej wystąpienie nie zawsze ma z nim związek.
Objawy

- utrata apetytu, wyczerpanie, chudnięcie, nudności

- osłabienie, zszarzała cera

- żółtaczka, świąd skóry

- zaczerwienienie skóry na dłoniach i stopach, pajączkowate rozszerzenia naczyń krwionośnych, drętwienie stóp i palców

- u mężczyzn: utrata męskiego owłosienia, zanik jąder , zaburzenia potencji, powiększenie sutków

- u kobiet: zaburzenia cyklu miesiączkowego
Uwaga! Dolegliwości pojawiają się często dopiero, gdy tkanka bliznowata zastąpi ponad 80 proc. miąższu wątroby, blokując przepływ krwi przez ten narząd i uniemożliwiając jego pracę. W miarę postępu choroby dochodzi do powikłań, które najczęściej bywają dopiero pierwszymi objawami możliwymi do zaobserwowania.

Przyczyny

Najczęstsze to przewlekły alkoholizm i zapalenia wątroby typu B i C. Wirusy WZW typu B i C wywołują stan zapalny i powoli (na przestrzeni kilkunastu lat) uszkadzają komórki wątroby. Rzadszymi przyczynami marskości są m. in.: ciężkie zatrucia, przewlekła niewydolność krążenia, w WZW typu D, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, ahemochromatoza, a choroba Wilsona, galaktozemia, zakażenie pasożytami (np. schistosomą). Marskość może też być wynikiem wrodzonego (u noworodków) albo pozapalnego (u dorosłych) zarośnięcia przewodów żółciowych.

Przebieg choroby

Z czasem dochodzi też do zwężenia odgałęzień żyły wrotnej doprowadzającej krew z substancjami odżywczymi z przewodu pokarmowego do wątroby.

Ryzyko zachorowania

Dramatycznie wzrasta u osób stale nadużywających alkoholu. Z marskością wątroby musi się liczyć co trzeci mężczyzna wypijający przez 20 lat 100 g alkoholu dziennie (4 butelki piwa, 1 butelka wina lub 1 szklanka wódki). U kobiet granica szkodliwości wynosi 40 g alkoholu dziennie.

Powikłania

Obrzęki nóg i wodobrzusze (gromadzenie płynu w jamie brzusznej) to skutek ciężkich, poważnych zaburzeń krążenia trzewnego i przesunięcia płynów do przestrzeni pozanaczyniowej. Istotną rolę odgrywa również spadek produkcji albumin. Spadek wytwarzania czynników krzepnięcia powoduje łatwe siniaczenie się, przedłużone krwawienia ze zranień oraz np. krwawienia z nosa i z dziąseł, pojawiające się pozornie bez przyczyny. Niezdolność do przerabiania bilirubiny (barwników żółciowych) przyczynia się do wywołania żółtaczki, której nierzadko towarzyszy silny i uporczywy świąd skóry. Utrudnienie przepływu krwi i wywołany tym wzrost ciśnienia w żyle wrotnej (doprowadzającej krew z jelit) powoduje poszerzenie naczyń żołądka, przełyku i pojawienie się płynu w jamie brzusznej. Tworzą się żylaki przełyku, które mogą pękać, prowadząc do krwotoku, a nierzadko do nagłego zgonu.

Uszkodzona wątroba nie potrafi usuwać z krwi toksyn i produktów przemiany materii. Krążą w niej i docierają do mózgu, zatruwając go powoli. Wywołują tzw. encefalopatię wątrobową - zmiany osobowości (rozkojarzenie, zapominalstwo, kłopoty z koncentracją), śpiączkę, a nawet śmierć. Brak właściwego przetwarzania leków zwiększa ich siłę działania, ale zarazem i toksyczność. Zły metabolizm hormonów sprawia, że u mężczyzn z marskością dochodzi do objawów feminizacji. Marska wątroba zwiększa też ryzyko zakażeń (np. bakteriami przechodzącymi z jelit do jamy brzusznej) oraz niewydolności nerek

Diagnostyka

Podczas badania jamy brzusznej wątroba jest twarda, o nierównej powierzchni. Chory ma obrzęki, zażółconą skórę i białka oczu. Zaleca się badania krwi , moczu, USG, CT, radiogram lub laparoskopię. Niekiedy dla ostatecznego potwierdzenia wykonuje się biopsję wątroby.

Leczenie

Sposób leczenia zależy od przyczyny, np. w marskości poalkoholowej zaleca- na jest całkowita abstynencja, w marskości pozapalnej stosuje się leki przeciwwirusowe (np. interferon przy WZW typu C i B) lub sterydy (przy zapaleniu autoimmunologicznym). W przypadku wodobrzusza zalecane są środki moczopędne i dieta bezsolna, przy zaburzeniach neurologicznych - niskobiałkowa, zaś przy zakażeniach - antybiotyki. Żylaki przełyku zamyka się endoskopowo, przepisuje się leki zwalniające czynność serca, a także środki przeczyszczające, by usunąć z jelit bakterie i toksyny.

Obumarłe komórki wątrobowe są stracone na zawsze, ale do przeżycia wystarcza 10-15 proc. funkcjonującego miąższu. W przypadku całkowitego zniszczenia wątroby konieczny jest przeszczep. Dawcą może być także osoba żyjąca, która oddaje tylko część swojej wątroby. W 80-90 proc. przypadków przeszczep się udaje, jednak jeśli przyczyną było zapalenie wątroby, istnieje poważne niebezpieczeństwo, że zaatakuje także nowy narząd.



Dołącz do nas na Facebooku!

Zobacz także

Zapytaj eksperta

dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

Gastrolog radzi

Emilia Gnybek-Ciosek

Skuteczne odchudzanie

Agnieszka Iwaszkiewicz

Życie rodzinne

Katarzyna Albrecht-Stanisławska

Zdrowie małego dziecka

Michał Lew-Starowicz

Problemy seksualne

Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

Zdrowa dieta