ABC zdrowia w podróży

Wyjazd do krajów egzotycznych i tropikalnych wymaga odpowiedniego przygotowania. Poza granicami Europy jesteśmy dużo bardziej narażeni na choroby zakaźne oraz pasożytnicze. Co trzeba ze sobą zabrać, jakie badania wykonać, aby nie popsuć sobie pobytu? Wszystkie niezbędne odpowiedzi znajdziesz poniżej.
Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Planując wyjazd musimy pamiętać nie tylko o porządnie spakowanej walizce czy odpowiednich dokumentach. To za mało by zapewnić sobie bezpieczne i niezapomniane wakacje.

Szczepienie to podstawa!

Pierwszym i najważniejszym punktem powinna być wizyta u lekarza medycyny podróży (w Polsce funkcjonuje już ok. 230 takich gabinetów). Dwa miesiące przed planowanym wyjazdem trzeba dobrać i wykonać szczepienia ochronne, ustalić optymalną dawkę leków przeciwmalarycznych (jeśli kierunkiem podróży jest kraj, gdzie występuje malaria) oraz zapoznać się z zasadami higieny tropikalnej.

Muszą o tym pamiętać podróżujący z grup ryzyka. Pacjenci z chorobami przewlekłymi ( nadciśnienie tętnicze , cukrzyca, choroby nerek, choroby przewodu pokarmowego, immunosupresja), osoby w podeszłym wieku, dzieci, kobiety w ciąży powinni bezwzględnie udać się do specjalisty.

Wśród zalecanych szczepień ochronnych są:

- żółta gorączka - aktualnie jedyne wymagane szczepienie w ruchu międzynarodowym

- dur brzuszny, wirusowe zapalenie wątroby typu A oraz B

- meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

- tężec , błonica, krztusiec

- świnka, różyczka, odra, wścieklizna

W większości są to szczepienia zalecane również w warunkach polskich, dlatego należy poinformować lekarza o wykonanych już szczepieniach.

Przed wyjazdem warto zrobić jeszcze kilka podstawowych badań jak morfologia oraz badanie ogólne moczu. To ostatnie jest ważne u kobiet w ciąży oraz osób starszych. Zmiany w gospodarce wodno-elektrolitowej często nie dają objawów, a niestety w czasie wyjazdu niespodziewanie mogą się uaktywnić. Jeśli zaszczepiliśmy się na wirusowe zapalenie wątroby, warto ocenić "sprawność" przeciwciał przeciwko temu wirusowi, czyli HBs . Warto także zbadać poziom cukru we krwi. W razie wykrycia cukrzycy obok zaopatrzenia się we właściwe leki trzeba zabrać ze sobą również glukometr.

Dla osób zażywających doustne antykoagulanty, konieczne jest oznaczenie wskaźnika protrombinowego (INR). Więcej o wskaźniku przeczytasz tutaj.

Uważaj na pasożyty!

Szczepienia chronią jedynie przed chorobami bakteryjnymi lub wirusowymi. Na pasożyty wywołujące m. in. malarię, leiszmaniozę, schistosomatozę, robaczycę przewodu pokarmowego trzeba uważać samemu. Jak to zrobić? Przede wszystkim należy pić wyłącznie wodę przegotowaną lub mineralną (woda butelkowana, puszkowana) i używać jej do mycia zębów. Należy unikać kostek lodu (nie mamy pewności skąd pochodzi woda, która trafiła do naszego napoju), surowego jedzenia, sałatek, lodów, majonezu, jajek czy masła. Ręce należy myć przed każdym posiłkiem i jeśli to możliwe mokre ręce lepiej wytrzeć w chusteczkę niż materiałowy ręcznik. Nim skosztujemy jakiegoś egzotycznego owocu trzeba pamiętać by dokładnie go umyć (najbezpieczniej będzie go obrać). Uważać trzeba także na lokalne przysmaki. Jeśli warunki, w których są przygotowywane pozostawiają wiele do życzenia - zrezygnuj z ich próbowania!

Strój to nie wszystko

W bagaży nie może zabraknąć odpowiedniego stroju tj. długich spodni, długich rękawów oraz pełnych butów. Koniecznie trzeba zaopatrzyć się w moskitierę oraz środki odstraszające owady. To znacznie zwiększa nasze szanse na spotkanie z nimi i uniknięcie nieprzyjemnych konsekwencji. Kąpiel poza hotelowym basenem czy chodzenie na boso również nie jest wskazane. Przypadkowe, szczególnie bez zabezpieczenia, kontakty seksualne czy tatuaż wykonany w miejscowym salonie mogą pociągać za sobą ciągnące się długo po powrocie problemy zdrowotne. Zaleca się również unikanie kontaktu z dzikimi zwierzętami - nigdy nie ma stuprocentowej pewności że nic im nie dolega lub nie są nosicielami groźnej choroby.

Na jakie choroby jesteśmy najczęściej narażeni?

Do najczęstszych chorób należą:

- malaria: Ameryka Środkowa i Południowa, Afryka Subsaharyjska, Azja Południowo-Wschodnia

- leiszmanioza skórna, skórno-śluzówkowa i trzewna: strefa klimatu międzyzwrotnikowego oraz na obszarach basenu Morza Śródziemnego: Hiszpania, Portugalia, Grecja, Włochy, Turcja, Chorwacja, Serbia, Czarnogóra, Afryka Saharyjska

- robaczyce przewodu pokarmowego, HIV , wirusowe zapalenie wątroby typu B i C: Afryka, Azja, Ameryka Środkowa i Południowa, Basen Morza Śródziemnego i Bliski Wschód

- dur brzuszny: Afryka, Azja Południowa, Ameryka Środkowa i Południowa oraz Bliski Wschód

- biegunka podróżnych : Egipt, Nepal, Indie, Meksyk.

Przed wyjazdem warto również śledzić doniesienia z kraju lub rejonu świata, do którego planujemy podróż, by uniknąć zagrożeń związanych z epidemiami, np. ostatniej epidemii gorączki krwotocznej Ebola w Afryce.

Mało kto zdaje sobie sprawę, że choroba może się uaktywnić po kilku miesiącach, a nawet latach po powrocie. Dlatego, kontrolna wizyta u lekarza jest konieczna także po urlopie, a w przypadku gdy dokucza nam biegunka, wysypka, gorączka, bóle stawów i mięśni nie należy jej odkładać.

Apteczka podróżnika

Kolejnym krokiem profilaktycznym jest skompletowanie apteczki podróżnej. Oprócz leków przeciwmalarycznych - nie wolno kupować ich na miejscu, zdarza się substancja czynna stanowi zaledwie 1/3 ich składu lub nie ma jej w nich wcale - w apteczce powinny znaleźć się:

- materiały opatrunkowe (opaska elastyczna 4 m x10 cm (2 szt.), bandaż opatrunkowy 4 m x 5 cm (1 szt.) i 4 m x 10 cm (1 szt.)

- gaza wyjałowiona (1 opak.), prestoplast, plastry sterylne z opatrunkiem - po 1 opak.

- areozole na kontuzje, urazy i stłuczenia , woda utleniona (1 opak.)

leki zapobiegające chorobie lokomocyjnej, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwbiegunkowe, przeciwbakteryjne, rozkurczowe

- środki przeciw komarom, leki przeciwuczuleniowe - najlepiej zabrać ze sobą wapno oraz maść łagodzącą ugryzienia owadów, oparzenia słoneczne oraz reakcje alergiczne organizmu

- krem ochronny oraz okulary przeciwsłoneczne

Medyczny raport podróży

Dodatkowe informacje o tym jak się przygotować do wyjazdu można uzyskać na stronie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Podróży. Tam, znajdziemy Medyczny Raport Podróży (http://www.raport.medtrop.pl/). Zaznaczając część świata, w którą się udajemy dostaniemy informacje m.in. na temat zagrożeń zdrowotnych - chorób zakaźnych i pasożytniczych, postępowania przedmedycznego w przypadkach ukąszeń przez zwierzęta jadowite i niebezpieczne, problemów zdrowotnych związanych z chorobą wysokogórską. Informacje zostały opracowane przez lekarzy specjalistów medycyny tropikalnej i medycyny podróży. Są one na bieżąco aktualizowane.

Raport zawiera również szczegółowy plan wymaganych i zalecanych szczepień ochronnych, opisy najczęściej zagrażających chorób egzotycznych, zasady higieny tropikalnej, wyposażenie apteczki podróżnej oraz adresy Gabinetów Medycyny Podróży w kraju, zlokalizowanych najbliżej miejsca zamieszkania, a także kontakty i adresy lekarzy medycyny podróży w rejonach świata, które planujemy odwiedzić. Koszt pobrania raportu to 30 zł.

Więcej o: