Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - głównie problem młodych mężczyzn

Może zaatakować już piętnastolatka, chociaż najczęściej daje o sobie znać tuż przed czterdziestką. Powoduje niespecyficzne objawy, kojarzone głównie z niezdrowym trybem życia, stąd bywa późno rozpoznawany i leczony. Konsekwencją opóźnień bywa nieodwracalne kalectwo. Można to zmienić? Co warto wiedzieć o ZZSK, najczęstszej chorobie zapalnej stawów?
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) jest przewlekłą, zapalną chorobą reumatyczną o podłożu autoimmunologicznym. W grupie chorób o nazwie spondyloartropatie (SpA), czyli zapalnych chorób stawów, jest schorzeniem najczęściej spotykanym. Prowadzi do stopniowego zarastania i kostnienia szczelin pomiędzy kręgami kręgosłupa, a w konsekwencji do ich trwałego unieruchomienia. Mężczyźni chorują trzy razy częściej niż kobiety.

ZZSK zalicza się do spondyloartropatii osiowych, ponieważ w chorobie tej dominują dolegliwości ze strony odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Spondyloartropatia może mieć łagodniejszy przebieg w postaci obwodowej, w której przeważają objawy zapalenia stawów kończyn górnych i dolnych, zapalenia palców oraz zapalenia przyczepów ścięgnistych (połączenia mięśnia z kośćcem).

Dołącz do serwisu Zdrowie na Facebooku!



To normalne?

ZZSK początkowo objawia się tępym bólem w okolicy krzyża, który często jest bagatelizowany, a jego przyczyn chorzy doszukują się w przeciążeniu kręgosłupa bądź przeciwnie - w siedzącym trybie życia. Charakterystycznym symptomem, który powinien zaniepokoić osobę z bólami pleców są dolegliwości nasilające się po odpoczynku. Rano chory odczuwa silne usztywnienie kręgosłupa utrzymujące się ok. pół godziny lub dłużej. Sztywność zmniejsza się po ćwiczeniach, a narasta w okresie bezruchu. We wczesnej fazie choroby mogą również wystąpić zapalenia innych stawów, podwyższona temperatura ciała, spadek wagi, zmęczenie oraz brak apetytu. Charakterystycznym objawem tej choroby jest również ból pięt, który występuje u 40% chorych.

Niezdiagnozowane i nieleczone, sporadyczne dolegliwości z czasem zmieniają się w stały ból i sztywność, która obejmuje stopniowo cały kręgosłup, a następnie klatkę piersiową oraz duże stawy. Każdy krąg kręgosłupa łączy się ze sobą przez zrosty kostne. Chory nie może się w wyprostować, przez co przyjmuje pozycję pochyloną do przodu. Postępująca choroba zmienia postawę w charakterystyczny kształt "kija bambusowego".

Zdjęcia rentgenowskie wykrywają dopiero późne stadium choroby z trwałymi zmianami w kręgosłupie. Deformacji nie da się jednak cofnąć, dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka tego schorzenia.

Skąd problem?

Podłoże choroby nie jest do końca znane. Wiadomo jednak, że czynniki genetyczne takie, jak obecność HLA-B27,odgrywają istotną rolę w rozwoju zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. U krewnych pierwszego stopnia pacjentów z ZZSK, chorobę tę stwierdza się nawet dwudziestokrotnie częściej w porównaniu do ogólnej populacji. Ze względu na nieodwracalne skutki nieleczonej choroby, ważna jest wczesna diagnostyka, w której kluczową rolę odgrywają badania genetyczne.

Wszystkie choroby z grupy spondyloartropatii (m.in. ZZSK, MIZS, ŁZS i inne) mogą dawać podobne objawy, dlatego w celu zdiagnozowania schorzenia stosuje się kryteria klasyfikacyjne ASAS (Assessment in Ankylosing Spondylitis) z 2010 roku. Przy przewlekłym (powyżej 3 miesięcy) bólu odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa u pacjenta poniżej 45 roku życia rekomenduje się wykonanie badania HLA-B27. Przy pozytywnym wyniku tego testu i stwierdzeniu u pacjenta przynajmniej dwóch innych objawów typowych dla spondyloartropatii, reumatolog może rozpoznać osiową postać tej choroby.

Od RTG do rezonansu

Inną możliwością wczesnej diagnostyki ZZSK jest wykonanie rezonansu magnetycznego (MR), który może wykazać obecność aktywnych stanów zapalnych. Obie metody: badanie genetyczne HLA-B27 oraz badanie obrazowe MR, umożliwiają wykrycie choroby we wczesnym stadium.

Standardy diagnostyczne obowiązujące dla ZZSK przed wprowadzeniem kryteriów ASAS, opierały się przede wszystkim na potwierdzeniu zapalenia stawów biodrowo-krzyżowych w badaniu rentgenowskim. Zmiany takie można wykazać w zdjęciach RTG dopiero gdy staną się już nieodwracalnymi deformacjami zwyrodnieniowymi stawów, tj. po około 7 latach od wystąpienia pierwszych dolegliwości. Obowiązujące obecnie kryteria pozwalają na nieporównywalnie szybszą diagnostykę ZZSK oraz wczesne wdrożenie odpowiedniej terapii farmakologicznej i rehabilitacji ruchowej. Dają szansę na zatrzymanie postępu choroby we wczesnym stadium, gwarantując pacjentom sprawność fizyczną i lepszą jakość życia.

Schody w leczeniu

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa leczy się głównie farmakologicznie pod ścisłą kontrolą specjalisty reumatologa. W ramach programów terapeutycznych skierowanych do pacjentów z ZZSK dostępne jest również leczenie biologiczne, refundowane przez NFZ. Terapie biologiczne w ZZSK, ale i innych chorobach autoimmunologicznych dają nadzieję pacjentom i według badań klinicznych przynoszą znakomite rezultaty, gdy są stosowane odpowiednio wcześnie. ( Zobacz efekty leczenia łuszczycy terapią biologiczną).. Niestety, nie są powszechnie dostępne. Postępowanie kwalifikacyjne do takich programów wymaga spełnienia wielu kryteriów i wykonania szeregu testów laboratoryjnych. Jednym z obowiązkowych badań przy ZZSK jest oznaczenie HLA-B27.

Autor: dr n. med. Dorota Musiał jest dyrektorem ds. badań i rozwoju w laboratorium genetycznym EUROIMMUN DNA

Zobacz także:

Badania genetyczne, a rak jelita grubego

Zakrzepica, a genetyka

Nietolerancja laktozy uwarunkowana genetycznie?

Więcej o:
Komentarze (13)
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - głównie problem młodych mężczyzn
Zaloguj się
  • arkusza

    Oceniono 16 razy 14

    Wygląda na to że będe musiał iść do reumatologa... Teraz przynajmniej wiem dlaczego poranna gimnastyka powoli przestaje pomagać :(

  • Eme Eme

    Oceniono 10 razy 8

    rezonans magnetyczny Częstochowa czekanie 2-3 msc albo zapłata mafii 500 pln kiedy w Polsce będzie się można normalnie godnie szybko diagnozować jak na zachodzie albo w tylko w polskich telenowelach szpitalnych

  • agcerz

    Oceniono 13 razy 7

    Niestety, i kobiety na to cierpią :-(. Polecam fizjoterapię, daje ulgę.

  • zal.p.l

    Oceniono 14 razy 6

    Autorka zapomniala dodac o kosztach leczenia biologicznego. One sprawiają ze leczenie jest NIEDOSTEPNE dla oosb z poza miast wojewódzkich. Pojedyncze przypadki na tle całej masy chorych wyglądają komicznie. Skoro jest to choroba nieuleczalna i na stale wyrzucająca poza zbior osob pracujących, a tym samym osob placących składki, az dziw ze nie stawia się jej na pierwszym miejscu. No ale wszyscy wiemy ze np. proba refundacji operacji plastycznych jest "taka wazna".

  • ada.kawa

    Oceniono 29 razy 5

    Dzięki jodze i ćwiczeniom siłowym wyleczyłam skolioze. W wielu 20 lat łopatki, kręgoslup, cale cialo mialam skrzywione o 30 procent. Cwicze trzy razy w tygodniu. Trzeba mieć motywację. A jestem teraz zdrowa jak źrebak.

  • diabelskipomiot

    Oceniono 12 razy 2

    Akurat w przypadku takich bólów warto te miejsca rozgrzewać, czy to przez okłady czy z wykorzystaniem nawet kremów rozgrzewających (dip hot itd.). Tkanki rozluźnione nie będą tak się dawać we znaki.

  • diabelskipomiot

    Oceniono 1 raz 1

    Ja przy skrajnym bólu smaruję plecy dip hotem, żeby je rozgrzać, ale generalnie to już staram się pamiętać, żeby raz na jakiś czas wstać od komputera, zrobić parę skłonów. Niestety, choroba zawodowa...

  • lunaticasek

    0

    Na wszystkie dolegliwości związane ze stawami (bóle, zapalenia stawów) nieoceniona jest magnetoterapia. Zatrzymuje ona procesy destrukcyjne w stawach, pobudza regeneracje chrząstek stawowych, a przede wszystkim działa przeciwzapalnie. Magnetoterapię wykorzystuje np. takie urządzenie jak Rezonmed.

  • micmarci

    Oceniono 3 razy -1

    Ja to wyleczyłem.
    a) przy stole i przy biuerku siedzę na dmuchanej piłce do pilatesu
    b) raz na kwartał masaż rozluźniający, choc od trzech lat tylko control
    c) rozciąganie, rozciąganie, itp.
    d) ćwiczenia siłowe: to nie błąd!!! - superpoprawnie wykonany martwy ciąg z trzymaną sztangą podchwytem, ok. 50 kg, cała siła przez mocne naciskanie stopami na podłoże; ściąganie i przyciąganie drążka wyciągu górnego na ściągniętych łopatkach z zachowaniem krzywizn i głęboki przysiad ze sztangą trzymaną z przodu. moje BMI to ok 26, nadgarstki jak u noworodka, praca wybitnie siedząca.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX