Swędzenie odbytu i okolic - wstydliwy problem, który ma wiele przyczyn

20.10.2015 16:00
Im więcej siedzisz, tym większe ryzyko, że siedzenie nie będzie komfortowe...

Im więcej siedzisz, tym większe ryzyko, że siedzenie nie będzie komfortowe... (Fot. Shutterstock)

Świąd odbytu kojarzony jest przede wszystkim z zapaleniem hemoroidów u dorosłych lub zarażeniem owsikami u dzieci. Tymczasem sprawa jest bardziej złożona. Powodów jest wiele, w tym pozornie odległe schorzenia, jak cukrzyca, ale i nieprawidłowe zachowania higieniczne - drażniące detergenty, tkaniny. Niechętnie z takim problemem idziemy do lekarza, jednak z pewnością trzeba to zrobić, gdy kłopot jest przewlekły, nasila się, etc. Swędzenie może być jedynie objawem choroby zagrażającej ogólnemu zdrowiu, a nawet życiu, a zarazem drobnym problemem, który szybko rozwiążesz z pomocą specjalisty.
Wilgoć, resztki stolca, wysoka temperatura, zagięcia skóry - okolice odbytu to wręcz wymarzone miejsce do ataku bakterii chorobotwórczych i grzybów. Problemy z regularnymi wypróżnieniami (zaparcia, luźne stolce) także sprzyjają swędzeniu odbytu, a przyczyn takich dolegliwości jest sporo. W trosce o zdrowie odbytu trzeba nie tylko umiejętnie dbać o higienę, ale także prawidłowo się odżywiać (np. dostarczać odpowiednią ilość błonnika i bakterii probiotycznych), ograniczać stresy (zaburzających pracę jelit), a nawet kontrolować poziom cukru we krwi.

Swędzenie odbytu i okolic: zrób przewiew

Ocieranie, przegrzewanie, drażnienie... Osoby prowadzące siedzący tryb życia są najbardziej narażone na kłopoty. Jeśli wybierają bieliznę zbyt ciasną, wykonaną ze sztucznych tkanin, nieprzepuszczających powietrza, a nawet piorą ją w "ostrych" proszkach czy pozornie łagodzących "pachnidłach", problemy mogą się nasilać. Najlepszym rozwiązaniem częste mycie? Zasadniczo tak, ale...

Zwykłe mydła mogą wywołać alergię, nadmiernie wysuszać skórę, a nawet drobne podrażnienia to idealne miejsca do odczuwania świądu, pieczenia, nawet bólu. Mikrouszkodzenia powoduje też pocieranie skóry - podczas oczyszczania papierem toaletowym czy osuszania okolic odbytu po myciu. Wielu osobom, które mają problem z podrażnieniami po wypróżnieniu, pomaga zamiana papieru na wilgotne, łagodne chusteczki do pupy dla dzieci lub specjalny mokry papier. Są nasączone łagodnymi, bezpiecznymi dla tych okolic substancjami nawilżającymi. Pozwalają dokładniej oczyścić okolice odbytu. Po każdym wypróżnieniu, również rano i wieczorem, tak czy owak trzeba się podmyć bieżącą wodą, a skórę delikatnie osuszać, nie pocierać.

Zapomnij o gąbkach do mycia- nie dość, że drażnią skórę, to jeszcze są siedliskiem niechcianych mikroorganizmów. Nie używaj pudrów, talków, maści steroidowych (chyba, że zaleci je lekarz). Lepiej zrobi ci osuszanie tych okolic powietrzem - poleż sobie parę minut z rozłożonymi nogami, bez majtek - poczujesz ulgę. Przy nasilonym swędzeniu odbytu(bywa tak uciążliwe, że aż trudno wytrzymać), pomoże także chłodny kompres.

Swędzenie odbytu i okolic: hemoroidy to nie choroba...

Jeśli stolec jest zbyt twardy, zbity, wypróżnienie wymaga sporego wysiłku i z czasem powoduje przykre dolegliwości. Powstające żylaki odbytu sprawiają, że nie tylko odczuwasz ból i swędzenie, ale nawet pojawia się krew. Same hemoroidy to nie nazwa choroby, jak się powszechnie sądzi. To prawidłowe struktury - uwypuklenia złożone z połączeń tętnic i żył, odpowiedzialne za "uszczelnienie" kanału odbytu.

U osób, które cierpią na przewlekłe zaparcia, za mało piją, prowadzą siedzący tryb życia, hemoroidy mogą nienaturalnie się powiększyć. Rozciąga się błona śluzowa, a okolice odbytu stają się obrzęknięte i bolesne, tworzące się guzki podkrwawiają. Na wczesnym etapie zmiana stylu życia i leki dostępne bez recepty (czopki, maści) mogą pomóc, złagodzić dolegliwości.

Z czasem jednak skuteczne są tylko metody leczenia inwazyjne. Bolesne guzy wypadają na zewnątrz, krwawienie bywa bardzo nasilone, ból nie do zniesienia przez cały czas.

Nawet drobne, nawracające krwawienie z odbytu trzeba wyjaśnić ze specjalistą proktologiem (specjalista od schorzeń jelita grubego i odbytnicy), ewentualnie gastrologiem. Tak może objawiać się nowotwór jelit i trzeba go wykluczyć.

Nie lekceważ także zmienionego rytmu wypróżnień, śluzu w stolcu oraz przewlekłych zaparć. Samodzielne leczenie za pomocą ziół przeczyszczających może jedynie nasilić problem, bo jelita pod ich wpływem jeszcze bardziej się rozleniwią.

Więcej na temat "Swędzenie odbytu i okolic":

Krew w stolcu - zawsze niepokojący objaw

Wszystko o hemoroidach

Bristolska skala twardości stolca

Swędzenie odbytu i okolic: owsiki u dorosłych?

Swędzenie okolic odbytu, ale i cewki moczowej, u dzieci niemal automatycznie kojarzymy z owsikami. Słusznie, owsiki ludzkie (Enterobius vermicularis) u niemal każdego przedszkolaka są rozpoznawane przynajmniej raz. Jeśli masz dzieci lub systematyczny kontakt z nim, także jesteś narażony na zarażenie. Jeśli w domu choruje jedna osoba, najprawdopodobniej w krótkim czasie zarazi się cała rodzina. Jaja owsików są lekkie, odporne na wysychanie, dosłownie unoszą się w powietrzu. Samica owsika w jeden wieczór w okolicach odbytu może złożyć 1000 jaj. Te zachowują inwazyjność przez 3-4 tygodnie.

Problem jest tak powszechny, że w niektórych krajach rutynowo odrobacza się ludzi dwa razy w roku. U nas jest problem, by przekonać rodziców, a czasem nawet lekarzy, do profilaktycznego przyjmowania leków przez wszystkie dzieci w przedszkolu, w którym pasożyty się pojawiły. Jeśli podejrzewasz owsiki u dziecka, porozmawiaj z pediatrą nie tylko o diagnostyce i leczeniu, ale także o zasadach higieny (np. odkażenia mieszkania) i profilaktycznym leczeniu całej rodziny.

Owsiki, poza nieprzyjemnym świądem, mogą wywołać: zapalenie wyrostka robaczkowego, przewlekłe zapalenie jelita grubego, u dziewczynek i kobiet: infekcję pochwy, macicy, jajowodów.



Swędzenie odbytu i okolic: dźwigacze i kierowcy

Męczą cię zaparcia? Odczuwasz nie tylko swędzenie, ale i rozpieranie, jakby w jelicie grubym utknęła ci piłka? Siedzenie sprawia ból, nieraz promieniujący do pleców, nogi? Możliwe, że cierpisz na zespół dźwigaczy odbytu, częsty problem kierowców i kobiet, między 20., a 45. rokiem życia. Sprzyjają mu także urazy i zabiegi w okolicy miednicy, krocza. Chociaż nadmierny skurcz mięśnia dźwigacza odbytu nie stanowi zagrożenia dla życia, może je skutecznie obrzydzić. Leczenie nie jest łatwe. Poza lekami przeciwbólowymi i masażami stosuje się np. stymulację elektrogalwaniczną mięśni dźwigaczy odbytu - zabieg bezwzględnie wymaga nadzoru proktologa.

Nie czekaj, aż dolegliwości same ustąpią, pokonaj wstyd i udaj się do specjalisty. To niezbędne, by wykluczyć inne, groźniejsze przyczyny podobnych objawów (np. nieswoiste zapalenie jelit, choroba nowotworowa, ropień). Lekarz, nim postawi diagnozę, wykona badanie per rectum i zapewne zleci badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego, manometrię odbytu .

Swędzenie odbytu i okolic: pokaż się lekarzowi

"Tam" trudno zajrzeć, a nawet gdyby, samodzielnie trudno ocenić, co jest przyczyną dolegliwości. W przypadku grzybicy czy zakażenia bakteryjnego (np. paciorkowcami) stosuje się inne kierunkowe leki. Tylko specjalista może rozpoznać szczelinę odbytu , przetokę, zatokę włosową czy liszaje lub półpaśca. Fakt - okolice odbytu to nie jest typowe miejsce dla tych dwóch ostatnich schorzeń, ale to się zdarza i wymaga właściwego leczenia. Zatoka włosowa czasem wymaga interwencji chirurga, szczelinę ostrzykuje się toksyną botulinową. To nie muszą być miłe metody, jednak ulga jest nie do przecenienia - na samą myśl o niej, łatwiej zapomnieć o skrępowaniu i zdecydować się na leczenie.

Problemy odległe

Często, nim lekarz pierwszego kontaktu, zdecyduje się na bardziej inwazyjną diagnostykę świądu, zaleca kontrolę cukru we krwi. W Polsce mamy epidemię cukrzycy, a ta podstępna choroba niejednokrotnie nie daje wyraźnych, czytelnych objawów, póki nie jest zaawansowana. Bywa, że sygnałem jest "nieuzasadniony" świąd odbytu.

Kobiety przechodzące menopauzę także uskarżają się na swędzenie w okolicach odbytu (częściej sromu). W ich przypadku zwykle skutecznym sposobem leczenia jest hormonalna terapia zastępcza.

Pełna diagnostyka za tobą i wciąż brak konkretnego uzasadnienia dolegliwości? Czasem uporczywe swędzenie/drapanie to objaw problemów o podłożu emocjonalnym/psychicznym. Warto o nich porozmawiać z psychiatrą, ewentualnie psychoterapeutą.

Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Czytaj także:

Wygląd stolca - źródło cennych informacji

Psychoterapeuta - na pewno wiesz, jak będzie cię leczył?

O czym świadczy kolor kału?



Zobacz także
  • Wszyscy się pocą lub miewają nieświeży oddech, ale nadpotliwość czy halitoza mogą skutecznie zrujnować życie towarzyskie 6 dolegliwości i problemów ze zdrowiem, o których wstydzimy się mówić nawet lekarzowi
  • Czasem, niestety, nie potrzeba poduszki, by dźwięk lub zapach gazów wydobywających się z jelit zaskoczyły nas oraz otoczenie Gazy w jelitach - skąd ten brzydki zapach?
  • Menopauza wcale nie musi oznaczać końca witalności czy seksualności. Menopauza- nie przestałaś być kobietą
Komentarze (27)
Swędzenie odbytu i okolic - wstydliwy problem, który ma wiele przyczyn
Zaloguj się
  • student_zebrak

    Oceniono 24 razy 18

    artykul oswiatowy, a materialu ilustracyjnego brak.

  • saqigar

    Oceniono 29 razy 17

    Swietny temat na glowna. Lepiej bylo wrzucic temat: "Swędzenie odbytu i okolic: zrób przewiew"

  • arahat1

    Oceniono 25 razy 11

    poleż sobie parę minut z rozłożonymi nogami, bez majtek - poczujesz ulgę...uwaga: .w poblizu nie moze byc faceta czy kobitki..bo takie lezenie to niezbezpieczenstwo ze dojdzie do...

  • morhile

    Oceniono 15 razy 9

    I znowu na zdjęciu kobieta !
    Mężczyzna nie zgadza się aby nim afiszowano problemy chorobowe ?

  • aatomekzz

    Oceniono 31 razy 7

    Nareszcie jakiś życiowy materiał dotycząc przyziemnych, codziennych problemów zwykłych ludzi. Brawo! Jednak można napisać coś dla zwykłego obywatela. Polskojęzyczna prasa jest nastawiona na wyborcę PO, a tu takie miłe zaskoczenie - ktoś pochylił się nad żywotnymi problemami przeciętnego wyborcy PiS. I to gdzie, w Wyborczej! Brawo za obiektywizm i niezależność.

  • mietekkowalski

    Oceniono 33 razy 5

    Aż sami się prosicie o chamskie komentarze:)

  • Andrzej Bluma

    Oceniono 4 razy 4

    nic ciekawego się nie dowiedziałem a myślałem że internet to bedzie wszystko opisane .Leczenie tak ale jakie ja nie mogę sobie poradzić ze swędzeniem drapię aż krew leci i jakoś nie mogę nic znaleść Stosowałem CLOTRIMAZOLUM , MAXIBIOTIC. OPTICLEANER takie w aptece mi zaproponowali ale nic nie pomaga. Co mnie obchodzi jak opisują z czego to się wzieło mnie interesuje aby mnie nie swędziało. Pozdrawiam

  • lusjola

    Oceniono 5 razy 3

    A ja proszę o zwrócenie uwagi przy świądzie na CUKIER badanie powinno rozwiązać problem.A czystość przede wszystkim

  • majk1234

    Oceniono 3 razy 3

    Proszę Państwa, nie będę się rozpisywał bardzo dużo, jednak pragnę podkreślić że na świąd odbytu tzw Pruritus Ani cierpiałem około 5 - 6 lat. W tym czasie byłem u 5 różnych proktologów, ( w tym profesorów - z wizytami po 250 zł za 15 min ). Robiłem wszelakie badania od kału po manometrię odbytu. Diagnozy również były różne takie jak ; szczelina odbytu, hemoroidy,, uczulenie na pokarmy itd. Byłem tak zdesperowany ponieważ mój świąd był mega uporczywy że już chciałem jechać do kliniki w Ankarze celem wykonania procedury błekity metylowego ( osoby które cierpią na tę dolegliwość napewno wiedzą o czym mówię ) Przed wyjazdem wybrałem się jeszcze do Pani dermatolog i w moim mieście Rzeszowie. Przepisała mi parę leków w tym w tym Betnovate C w połąćzeniu z innmymi. Celowo nie będę kończył ponieważ chcę żeby każdy kto ma tę dolegliwość leczył się u tej Pani. Może i niektóre osoby potraktują to jako reklamę - proszę bardzo . Jestem niezmiernie wdzięczny tej Pani za pomoc w tej uciążliwej chorobie. Każdy kto chce się wyleczyć proszę o umówienie się na spotkanie z Panią dermatolog Marią Szuber w Rzeszowie w MediCore. Dodam tylko to, że jestem po 5 miesiącach od odstawienia leków i praktycznie nie mam świądu. Jeżeli czuję że się pojawia stosuję się do zaleceń. Lek o którym pisałem oczywiście zawiera steryd ja wcześniej również stosowałem steryd jednak ten w połączeniu z innymi lekami od tej Pani całkowicie wyeliminował mój świąd.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Więcej o chorobach: