Ból w okolicy żuchwy i skroni: to nie musi być kłopot z zębami

Ból w okolicy żuchwy lub skroni bywa związany z problemem stomatologicznym, ale wcale nie musi. Czasem trudno odkryć jednoznaczną przyczynę. Ulgę niejednokrotnie przynosi terapia manualna

Ból w okolicy żuchwy lub skroni bywa związany z problemem stomatologicznym, ale wcale nie musi. Czasem trudno odkryć jednoznaczną przyczynę. Ulgę niejednokrotnie przynosi terapia manualna (Fot. Shuterstock)

Dolegliwości bólowe stawów skroniowo-żuchwowych często są mylone z problemami stomatologicznymi. Często towarzyszy im ból głowy, ucha czy szyi, stąd jeszcze łatwiej o pomyłkę. Podpowiadamy, jak wstępnie ocenić przyczynę, a po rozpoznaniu skutecznie leczyć.
Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Kiedy ból nasila się podczas jedzenia czy ruchu żuchwy, źródłem może być właśnie staw skroniowo-żuchwowy (SSŻ). Zarazem pacjenci, u których zdiagnozowano już powód dolegliwości, często bezskutecznie poszukują skutecznej pomocy. W przypadku przyczyny leżącej w uwarunkowaniach anatomiczno-okluzyjnych (np. nieprawidłowy zgryz) najczęściej pomóc może stomatolog. W razie potrzeby zaproponuje odpowiednie leczenie, np. korektę zgryzu, wstawienie implantów zębów czy stosowanie szyny relaksacyjnej zakładanej na noc. W przypadku zdiagnozowania zaburzeń funkcjonalnych: osteopata, czyli specjalista od terapii manualnej.

Co to jest staw skroniowo -żuchwowy?

Staw skroniowo-żuchwowy to parzysty staw łączący kość skroniową z kością żuchwową. Krążek stawowy, znajdujący się pomiędzy powierzchniami stawowymi, dzieli go na dwie części. Czynnościowo używane są obydwa stawy jednocześnie. Ruch w stawach skroniowo - żuchwowych zachodzi przy każdorazowym otwarciu ust, jednakże najbardziej obciążane są one podczas funkcji żucia. Głównymi mięśniami zawiadującymi SSŻ są: mięsień skroniowy, mięsień żwacz, mięsień skrzydłowy boczny oraz skrzydłowy przyśrodkowy.

Trzy główne przyczyny bólu oraz dysfunkcji w obrębie stawów skroniowo żuchwowych:

1. Nadmierne napięcie mięśni działających na staw skroniowo żuchwowy.

2. Uszkodzenia oraz złe funkcjonowanie krążków (dysków) stawowych.

3. Zmiany zwyrodnieniowe lub zapalne stawów skroniowo - żuchwowych (artroza, arthritis).

Kiedy mamy do czynienia z problemem mięśniowym, ból jest raczej tępy i rozlany i trudno jest nam określić dokładną lokalizację. Dolegliwości zwiększają się przy dotyku oraz przy aktywności (np. podczas jedzenia). Może dojść także do ograniczenia ruchomości żuchwy, a także zmiany jej ustawienia.

Problem z dyskiem stawowym objawia się charakterystycznym "klikiem" w stawie podczas otwierania lub/i zamykania ust. Wiąże się to z podwichnięciem dysku i jego samoistnym "nastawieniem" (tzw. redukcja). Kiedy dysk przemieszcza się nieprawidłowo bez redukcji, dochodzi do ograniczenia ruchomości, a nawet do całkowitego zablokowania stawu.

Zmiany zwyrodnieniowe w stawach skroniowo-żuchwowych dotyczą raczej ludzi w wieku podeszłym. Przy ruchu pojawiają się wtedy trzeszczenia i tarcia (krepitacje). Często dochodzi do ograniczenia ruchu związanego z przykurczem torebki stawu.

Zapalenie SSŻ (arthritis) może pojawić się w przebiegu chorób układowych atakujących stawy, np. reumatoidalnego zapalenia stawów czy tocznia rumieniowatego (SLE). Występują objawy stanu zapalnego: ból, zaczerwienie, nienaturalne ocieplenie, wysięk, a także ograniczenie funkcji stawu.

Ból w okolicy SSŻ może być również bólem przeniesionym z odcinka szyjnego kręgosłupa. Należy również wykluczyć inne patologie takie jak: choroby laryngologiczne, neuralgie (bóle związane z uciskiem na nerwy), zapalenie nerwu trójdzielnego, nowotwór i in. Stąd przy dolegliwościach w obrębie twarzy internista czy stomatolog może zalecić także wizytę u neurologa, ortopedy czy laryngologa. Bywa, że wskazana jest też konsultacja psychologiczna czy psychiatryczna, gdyż niemal każdy ból może mieć podłoże emocjonalne.



Ból w okolicy żuchwy i skroni: objawy towarzyszące

Dolegliwościom związanym ze SSŻ często towarzyszą inne dolegliwości, takie jak:

- ból ucha

- ból głowy

- ból i sztywność szyi

- szczękościsk

- szumy uszne

- ból zębów.

Ból w okolicy żuchwy i skroni: skąd się bierze problem?

Główne przyczyny dolegliwości bólowych SSŻ:

- psychosocjalne, takie jak stres, cechy charakterologiczne (osobowość lękowa, niski próg bólu)

- uwarunkowania okluzyjno - anatomiczne: zaburzenia okluzji (zgryzu), braki w uzębieniu

- nerwowo - mięśniowa (nadmierne pobudzenie mięśniowe, wzrost napięcia mięśni)

- częste występowania tzw. para funkcji: zaciskanie, zgrzytanie zębami, wypychanie języka

- nieprawidłowe nawyki ustne: obgryzanie paznokci, skórek warg

- długotrwałe przyjmowanie niefizjologicznych pozycji żuchwy, przykładem są skrzypkowie czy fleciści

- urazy, zabiegi operacyjne.

Jedną ze specyficznych przyczyn bólów SSŻ jest bruksizm. Jest to uporczywe zaciskanie i zgrzytanie zębami (najczęściej w nocy). Prowadzić może do uszkodzeń zarówno samych zębów, jak i stawów skroniowo - żuchwowych. Jednym objawów bruksimu jest hipertrofia (przerost) mięśni żucia.

Czytaj więcej o bruksizmie

Co ciekawe, kobiety cierpią na dolegliwości SSŻ ok. 1,5 - 2 razy częściej niż mężczyźni, ale na terapię zgłaszają się aż 9 razy częściej niż mężczyźni.

Ból w okolicy żuchwy i skroni: w czym może pomóc osteopata?

Gdy twoje dolegliwości nie są objawem choroby odległej czy problemu stomatologicznego lub neurologicznego, a cierpisz z powodu funkcjonalnych zaburzeń stawów, pomocny może okazać się osteopata. To terapeuta, który pracując manualnie, pomaga w zmniejszaniu i eliminowaniu dolegliwości bólowych całego narządu ruchu. W kontekście SSŻ, poprzez specyficzne techniki manualne, będzie mógł zmniejszyć nadmierne napięcie mięśniowo-powięziowe, przykurcz torebki stawu (artroza) a także wpłynąć na odżywienie oraz prawidłową funkcję dysku stawowego. Oprócz tego zajmie się również poprawą funkcjonowania odcinka szyjnego kręgosłupa, często powiązanego z bólem okolicy żuchwy. Niejednokrotnie jego terapia wystarcza, czasem stanowi element szerszej terapii, np. zleconej przez stomatologa.

Radosław Dukaczewski (na zdjęciu powyżej) - osteopata, fizjoterapeuta. Absolwent Wydziału Rehabilitacji Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie oraz studiów osteopatycznych w Sutherland College of Osteopathic Medicine we współpracy z Polską Akademią Osteopatii OSTEON. Terapeuta i współzałożyciel Gabinetu Osteopatii i Terapii Manualnej Osteoklinika .

Osteopatia to metoda leczenia manualnego opierająca się na diagnostyce i terapii dysfunkcji w systemie nerwowo-mięśniowo-szkieletowym. Początki medycyny osteopatycznej sięgają roku 1874. Jest szeroko rozpowszechniona w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. W Polsce pierwsze szkolenie rozpoczęło się w 2003 roku (Polska Akademia Osteopatii OSTEON).Według zwolenników tej metody terapia osteopatyczna eliminuje dysfunkcje wpływające na funkcjonowanie całego narządu ruchu, układu naczyniowego, układu nerwowego czy narządów wewnętrznych poprzez szereg technik mięśniowych, stawowych czy powięziowych. Chociaż osteopatia nie jest specjalizacją lekarską, osteopata to specjalista, który powinien mieć dużą wiedzę ogólnomedyczną. Pierwszą wizytę rozpoczyna od rozpoznania czy dany pacjent kwalifikuje się do terapii osteopatycznej, czy też wymagane są badania dodatkowe lub konsultacja u lekarza odpowiedniej specjalności.

Osteopatą w Europie może zostać jedynie fizjoterapeuta lub lekarz po odbyciu szkolenia podyplomowego trwającego 5 lat lub 1000 godzin zajęć (wytyczne Europejskiej Federacji Osteopatii). Ze względu na brak w Polsce uregulowań prawnych zawodu osteopaty (jak i fizjoterapeuty), należy upewnić się, że jest to specjalista wykształcony zgodnie z powyższymi normami.



Co wiesz o swoim organizmie? Pytania, na które odpowiedzi powinien znać już gimnazjalista
1/10Ile zębów ma zdrowy, dorosły człowiek (przy pełnym uzębieniu)?
Komentarze (14)
Ból w okolicy żuchwy i skroni: to nie musi być kłopot z zębami
Zaloguj się
  • Gość: grażyna

    Oceniono 25 razy 21

    Taki ból był pierwszym objawem nowotworu u mojej 22 letniej wtedy córki. Nie radzę bagatelizować ! Podpowiadam: domagać się badań obrazowych !!! Przypadek mojej córki został zbagatelizowany przez lekarzy i wstępna diagnoza brzmiała :ropień. Po właściwej diagnozie na leczenie było za póżno...

  • Gość: Łukasz Pawlak

    Oceniono 22 razy 12

    Zajmuję się problemami stawu skroniowo-żuchwowego i po raz pierwszy przeczytałem w mediach popularnych całkiem ciekawy i rzeczowy artykuł. Gratuluję

  • carolla27

    Oceniono 4 razy 4

    a czy to coś powacnego jeśli zawsze jak biorę pierwszy kęs mam potworny ściskoból w żuchwie? Ma też ktoś takie objawy?

  • clubmate16

    Oceniono 4 razy 2

    słuchajcie, mnie często boli żuchwa i nie wiem zupełnie co z tym zrobić. byłam już u lekarzy, sporo panikowałam i jak na razie nikt mi nie pomógł. może są jakieś sprawdzone domowe sposoby co robić gdy boli żuchwa? najczęściej oczywiście przy jedzeniu, ale często bez żadnego powodu. ból rano też jest dla mnie uciążliwy:(

  • Krystyna Rosińska

    Oceniono 1 raz 1

    Mnie cały czas zęby bolały i kiedyś dietetyczka z kcalmar mi zasugerowała, że to może od "głowy".... No i psycholog faktycznie wszedł w akcje...

  • Katarzyna Huncwot

    Oceniono 1 raz 1

    Mam ten problem od 2 tygodni. Myślałam, że to po jedzeniu orzechów, ale utrzymuje się mimo nie jedzenia twardych pokarmów. Mam problem z żuchwą od dawna (wyskakuje mi), ale mam też zwyrodnienie kręgów szyjnych. Ból jest tępy, w okolicy ucha. Do jakiego specjalisty prosić o skierowanie? W mojej przychodni lekarzy mało i jak nie powiesz, czego oczekujesz, to od siebie nic nie zaproponują.

  • pnina-79

    0

    Może więc doradziłby mi ktoś, gdzie mogę otrzymać pomoc, aby przynajmniej w części normalnie funkcjonować przy bolących stawach skroniowo-żuchwowych.
    Jeżeli ktoś wie jak mi pomóc proszę o kontakt na e-mail pnina-79@wp.pl

  • soso111

    Oceniono 2 razy -2

    mojego chłopaka ciągle boli żuchwa i nie wiem już co mu poradzić. Przesłałam mu ten tekst, ale moim zdaniem po prostu powinien jak człowiek pójść do lekarza, ale wiadomo, chłop to się zapiera rękami i nogami, byleby tylko do lekarza nie iść. Taki niby odważny i co to nie on, ale jak boli żuchwa to każe mi zgooglać co to, zamiast wybrać się do doktora

  • elakaucz

    Oceniono 5 razy -5

    mnie boli żuchwa jak za dużo żuję gumy! Jestem trochę uzalezniona od żucia gumy, bo po prostu super mnie odstresowuje. Tym bardziej, że jakiś czas temu rzuciłam palenie, więc za każdym razem zamiast papierosa do ust idzie guma. I tak od czasu kiedy rzuciłam palenie ciągle boli mnie żuchwa! Wiem, że jest proste rozwiązanie, po prostu przestać rzuć gumę, ale boję się, że wtedy wrócę do papierochów, a to na pewno gorsze niż jak boli żuchwa:/

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Zobacz także
Więcej o chorobach: