Migdałki u dorosłych - problem czy nie?

07.11.2013 09:18
Nawracające bóle gardła najlepiej wyjaśnić z laryngologiem

Nawracające bóle gardła najlepiej wyjaśnić z laryngologiem (Shutterstock)

Bóle gardła i inne dolegliwości związane z przerostem migdałków, a także ewentualną konieczność ich usunięcia, kojarzymy głównie z dziećmi. Tymczasem ten problem laryngologiczny dotyczy osób w każdym wieku. Skuteczne rozprawienie się z chorymi migdałkami jest konieczne nie tylko ze względu na komfort życia, ale i możliwe poważne powikłania w narządach odległych, np. w sercu.
Dołącz do serwisu Zdrowie na Facebooku!

Migdałki: o czym w ogóle mowa?

W obrębie początkowego odcinka drogi oddechowej i pokarmowej znajdują się skupiska tkanki limfatycznej zwane migdałkami. Możemy wymienić: migdałki podniebienne, migdałek gardłowy (zwany trzecim), migdałek językowy, migdałki trąbkowe oraz pasma boczne i grudki chłonne na tylnej ścianie gardła. Ze względu na swoją lokalizację i układ - otaczający początkowy odcinek drogi oddechowej i pokarmowej - zostały nazwane pierścieniem chłonnym Waldeyera.



Obecność pierścienia chłonnego na skrzyżowaniu drogi oddechowej i pokarmowej umożliwia stały kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, w którym znajdują się antygeny pod postacią drobnoustrojów lub substancji chemicznych. Dzięki kontaktowi z antygenami kształtują się mechanizmy odpornościowe, a dodatkowo w obrębie migdałków podniebiennych powstają komórki pamięci immunologicznej.

Zjawiska te mają szczególne znaczenie w pierwszych latach życia. W wieku dojrzewania migdałki ulegają stopniowej inwolucji, czyli zanikaniu. Migdałek gardłowy zwykle zanika całkowicie, więc rzeczywiście kłopoty z nim mają tylko dzieci i młodzież.

U dorosłych natomiast problemy mogą być związane przede wszystkim z migdałkami podniebiennymi. W wyniku nawracających zapaleń, migdałki przestają spełniać swoją obronną rolę, ponadto z czasem same mogą stać się źródłem zakażenia i powtarzających się chorób gardła, a nawet powikłań ze strony innych narządów, takich jak nerki, stawy czy serce.

Migdałki podniebienne mają szczelinowate, rozgałęzione krypty przenikające miąższ. Dopóki krypty opróżniają się swobodnie do jamy ustnej, czynność migdałków nie jest zaburzona. Jeśli jednak zawartość pod postacią resztek pokarmowych, złuszczonego nabłonka, limfocytów, komórek bakterii, nazywana czopami retencyjnymi (debris), zalega, może stanowić doskonałą pożywkę dla wzrostu mikroorganizmów i rozwoju przewlekłego zapalenia migdałków podniebiennych.

Na początku jest angina

Angina jest chorobą zakaźną, możliwe jest jej przeniesienie przez kontakt bezpośredni z chorym. Jest to ostry stan zapalny tkanki limfatycznej gardła, zwłaszcza migdałków podniebiennych. Do objawów zaliczamy: gorączkę, dreszcze, silny ból gardła, ból głowy, trudności w połykaniu, powiększenie i bolesność węzłów chłonnych szyi. W badaniu laryngologicznym stwierdza się: obrzęk i zaczerwienienie migdałków podniebiennych, sąsiednich tkanek oraz tylnej ściany gardła (angina czerwona) lub żółto-białe naloty na migdałkach (angina biała). Etiologia jest bakteryjna, chorobę najczęściej wywołują paciorkowce, ale także gronkowce, pneumokoki, Haemophilus influezae.

W badaniach laboratoryjnych obserwujemy podwyższone wykładniki stanu zapalnego (OB, leukocytoza, CRP), podwyższenie i narastanie miana ASO (antystereptolizyny, czyli przeciwciała we krwi, typowe u osób zakażonych paciorkowcami, niszczące toksyny bakteryjne).

W leczeniu stosujemy antybiotyki, najczęściej penicylinę lub jej pochodne, leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, miejscowe środki znieczulające w postaci aerozoli lub tabletek do ssania. Leczenie powinno trwać co najmniej 10 dni. Z pierwszym ataku anginy zazwyczaj wystarcza pomoc lekarza pierwszego kontaktu. Jeśli jednak choroba nie ustępuje lub problem powraca, wskazana jest konsultacja laryngologa.

Do jakich powikłań może doprowadzić angina?

Powikłania zapalenia migdałków podniebiennych dzielimy na miejscowe i ogólne. Do powikłań miejscowych zaliczamy:

- naciek lub ropień okołomigdałkowy

- ropień lub ropowica przestrzeni przygardłowej

- ropień zagardłowy

- ropowica dna jamy ustnej

- zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej

Wśród powikłań ogólnych wymieniamy:

- sepsę

- gorączkę reumatyczną

- kłębuszkowe zapalenie nerek

- zapalenie mięśnia sercowego

- zapalenia wielostawowe

- zapalenia nerwów.

W wielu przypadkach powikłania wymagają leczenia skojarzoną antybiotykoterapią, a niekiedy interwencji chirurgicznej i hospitalizacji.

Kiedy rozpoznajemy przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych?

Rozpoznanie przewlekłego zapalenie migdałków wymaga szczególnej ostrożności. Objawy są mało specyficzne, a w badaniu możemy mieć obraz niezmienionych chorobowo migdałków. Choroba jest najczęściej skutkiem nawracających angin, w wyniku których dochodzi do zmian w budowie migdałków i zalegania złogów w kryptach. Tworzą się mikroropnie, z których zakażenie może szerzyć się w głąb migdałka lub drogą krwionośną do odległych narządów i dawać zakażenia odogniskowe: gorączkę reumatyczną, kłębuszkowe zapalenie nerek, zapalenie stawów, łuszczycę, zapalenie mięśnia sercowego, choroby naczyń.

Wśród objawów chorzy wymieniają: niewielki okresowy ból gardła, uczucie przeszkody w gardle, nawracające zapalenia migdałków, bóle szyi, trudności w połykaniu, cuchnący oddech, nieprzyjemny smak w ustach, powiększenie węzłów chłonnych szyi. Często pacjenci podają, że okresowo obserwują tworzenie się białych lub żółtych, twardych, cuchnących złogów w obrębie migdałków (czopy migdałkowe). Mogą współistnieć objawy ogólne: niewyjaśniona gorączka, osłabienie, obniżenie odporności. Obecność czopów migdałkowych, może być zjawiskiem fizjologicznym, i razem z wielkością migdałków nie stanowią kryterium rozpoznania przewlekłego zapalenia migdałków.

Leczenie zachowawcze przewlekłego zapalenie migdałków, czyli płukanie, pędzlowanie, oczyszczanie, antybiotykoterapia przynosi mało korzyści. Niestety, jedynym skutecznym leczeniem jest usunięcie migdałków - tonsillektomia (zobacz zdjęcie obok).

Jakie są wskazania do usunięcia migdałków podniebiennych?

W każdym przypadku wskazania do usunięcia migdałów podniebiennych powinny być rozpatrzone indywidualnie. Przed zabiegiem pacjent powinien mieć wykonane badania krwi, określające grupę krwi, pozwalające rozpoznać zaburzenia krzepnięcia, a także odbyć konsultacje u specjalisty, o ile choruje przewlekle.

Wskazania do tonsillektomii są następujące:

- przewlekłe zapalenie migdałków

- nawracające anginy (3 lub więcej epizodów w ostatnim roku, 5 lub więcej epizodów w ostatnich 2 latach, 7 lub więcej epizodów w ostatnich 3 latach)

- nawracające ropnie okołomigdałkowe

- choroby odogniskowe

- uporczywe cuchnięcie z ust spowodowane obfitym wytwarzaniem czopów migdałkowych

- podejrzenie guza migdałka.

Czytaj więcej o tonsillektomii

Opracowała lek. med. Magdalena Frąckiewicz Otolaryngolodzy24.pl



Zobacz także
Komentarze (10)
Migdałki u dorosłych - problem czy nie?
Zaloguj się
  • Gość: Paulina

    Oceniono 20 razy 2

    Ja miałam dwa lata temu w wieku (29) usunięte migdały i to była konieczność ponieważ miałam przez zainfekowane migdały początki cukrzycy co dopiero wyszło przy badaniach potrzebnych do szpitala, nawet nie zdawałam sobie sprawy ile bałaganu mogły narobić w organizmie.P.doktor stwierdziła,że to początek problemów ponieważ powoli miała bym problemy z ukł.krążenia i węzłami chłonnymi.Po zabiegu czułam się ok,obowiązkowa dieta przez tydzień. Po msc. ustąpiły wszystkie objawy związane z cukrzycą wyniki też wyszły ok. Może warto wybrać się do innego Laryngologa. Mnie specjaliści leczyli na helicobakter. Pozdrawiam

  • shawmut

    Oceniono 1 raz 1

    usunięte w wieku 60 lat (Warszawa, szpital na Szaserów). Ustały anginy, ciągle i przewlekłe zapalenia, bóle uszu, zatok, kłopoty z sercem. Pierwszy tydzień po zabiegu nie należy do przyjemnych - ból, płynna dieta, a i tak trudności z przełykaniem. Liczy się jednak końcowy efekt, więc warto znieść pooperacyjne przykrości.

  • bogusiauw

    0

    Miałam częste i przewlekłe anginy. Teraz jeden lekarz mówi żeby wyciąć migdałki, a drugi mówi żeby nie wycinać. Boję się operacji i powikłań. Wiem, że migdałki są ważną barierą odpornościową. Z drugiej strony mam dość już tych angin. Proszę o kontakt kogoś kto jest już po operacji usunięcia migdałków (nie jako dziecko)

  • Gość: siwa

    Oceniono 10 razy 0

    I właśnie mam coś takiego,dostałam skierowanie na usuniecie i szpital odmówił( wiek nie ten 63 lata) i nie maja takich warunków ale nie pinformowano mnie gdzie mogę usunąć.Lekarka powiedziała że muszę z tym żyć.

  • alison000

    Oceniono 1 raz -1

    moje migdałki pokryły się jakimś paskudnym białym nalotem, więc chyba czeka mnie angina:/ strasznie mnie bolą, są przekrwione, nie mogę połykać, mam dość tego bólu. Czy są jakieś domowe sposoby na anginę? Ja nie wierzę lekarzom w dzisiejszych czasach, ale ten ból jest naprawdę nie do wytrzymania, mam już dość!

  • omfg69

    Oceniono 5 razy -3

    migdałki to małe migdały hihi. Skąd w ogóle taka nazwa? Czy wycięte migdałki mają kształt migdałów? Czy w innych językach jest podobnie? Z tego co wiem, to po angielsku nie ma nic wspolnego z migdałami. Nie wiem czemu, ale mnie jakoś dzisiaj to męczy. Pewnie dlatego, że podejrzanie pobolewają mnie migdałki.

  • rabbinhood

    Oceniono 33 razy -3

    Mój ojciec jako dziecko miał usunięte migdałki, i do dzisiaj nie może jeść lodów, bo go bolą, poza tym i tak często choruje na anginy, generalnie, niewiele to zmieniło, poza tym że ma teraz słabą odporność.
    Najłatwiej wszystko pousuwać, wtedy lekarz ma mniej do leczenia...

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX