Kolor kału - o czym świadczy?

20.03.2016 12:31
Zwracaj uwagę na kolor stolca: wiele mówi o twoim zdrowiu

Zwracaj uwagę na kolor stolca: wiele mówi o twoim zdrowiu (Shutterstock)

Wyraźna zmiana zabarwienia stolca może oznaczać problemy zdrowotne, ale nie musi. Czasem to wyłącznie skutek diety czy przyjmowanych leków
Zasadniczo kolorystyczna norma dla stolca jest dość szeroka (od umiarkowanie jasnych do bardzo ciemnych brązów), a my nie mamy problemów z oceną sytuacji, szczególnie, gdy kał jest papkowaty (ani za luźny, ani zbyt twardy), nie zawiera też widocznych domieszek, a jego kolor odzwierciedla po części to, co ostatnio jedliśmy. Kiedy jednak stolec jest wyraźnie odbarwiony, znacznie ciemniejszy niż zwykle, zielonkawy czy czerwony, włącza się nam lampka alarmowa. Słusznie. Taka sytuacja zawsze wymaga wyjaśnienia i znalezienia winowajcy, szczególnie, gdy problem utrzymuje się dłużej lub powraca.

Dołącz do serwisu Zdrowie na Facebooku!



Kolor kału: stolec nienaturalnie jasny

Kał zwykle szarawy, przypominający glinę, oznacza problemy z wątrobą, a dokładniej jakieś nieprawidłowości związane z wydalaniem żółci. Często odbarwienie kału jest połączone z nienaturalnym kolorem moczu (robi się wyraźnie ciemniejszy). Może też, chociaż wcale nie musi, wystąpić zażółcenie cery czy swędzenie skóry na dużej powierzchni.

Cholestaza (czyli nieprawidłowy odpływ żółci) może oznaczać wirusowe zapalenie wątroby (więcej na ten temat). Przyczyną bywa też kamica żółciowa i marskość wątroby. Rzadko właśnie tak objawia się zakażenie pasożytami.

Pamiętaj, że sprawcą mogą być leki zawierające wodorotlenek glinu, a nawet baryt, środek cieniujący, stosowany podczas badań kontrastowych (wówczas stolec bywa całkiem biały). Zwykle jednak lekarz nie zapomina uprzedzić o takich skutkach ubocznych leczenia czy diagnostyki, a nawet uprzedza, po jakim czasie miną.

Jeśli podejrzewasz cholestazę, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Proste badania laboratoryjne (np. AspAT, AlAT) zwykle pozwalają wstępnie ocenić sytuację. Jeśli z twoim układem pokarmowym rzeczywiście dzieje się coś niepokojącego, internista skieruje cię do gastrologa.

Więcej na ten temat: Wątroba, genialna sprzątaczka

Kolor kału: żółty stolec

Zazwyczaj u osób, którym nic nie dolega, jest skutkiem spożywania zbyt wielu produktów zawierających barwnik karoten. Zwykle szybko mija. Zarazem ekspresowe "przelatywanie" produktów przez układ pokarmowy (pozwalające "przetrwać" barwnikom) warto przy okazji omówić z lekarzem pierwszego kontaktu. Po jednej marchewce nie ma powodu do takich objawów.

Kiedy żółty stolec zarazem wyjątkowo cuchnie, wydaje się być pokryty tłuszczem, sprawę trzeba wyjaśnić szybko. Przyczyną mogą być zaburzenia wchłaniania tłuszczów, czyli problem z trzustką. Poza stanami zapalnymi czy nowotworowymi tego narządu takie objawy towarzyszą też celiakii lub mukowiscydozie.

Celiakia, czyli nietolerancja glutenu, wcale nie musi dawać wyraźnych objawów we wczesnym dzieciństwie. Często jest rozpoznawana dopiero u osób dorosłych, na podstawie biopsji jelita cienkiego, wykonanej z powodu niespecyficznych objawów (niedożywienie, kolki, nadmierne gazy, a nawet zaburzenia zachowania).

Mukowiscydoza mogłaby być rozpoznawana jest we wczesnym dzieciństwie (a coraz częściej, szczęśliwie, już u noworodków, dzięki badaniom przesiewowym), ze względu na wyjątkowo poważne dolegliwości ze strony układu pokarmowego (np. przewlekłe biegunki), jak i oddechowego (zapalenia oskrzeli, zatok, objawy zbliżone do astmy). Bywa jednak, że pediatra skupia się na objawach i schorzeniach, będących jedynie skutkiem tej choroby. W przypadku wątpliwości można wykonać proste, wiarygodne badanie (98% skuteczność diagnostyczna), umożliwiające wykluczenie mukowiscydozy: tzw. test potowy, chlorki w pocie. Niestety, wciąż nie jest stosowane standardowo i powszechnie dostępne.

Żółty stolec, podobnie jak szary, towarzyszy także chorobom wątroby i może mieć związek z nieprawidłowym wydzielaniem żółci.

Nagła, żółta biegunka, świadczy często o infekcji bakteryjnej jelita.

Chorobami układu pokarmowego zajmuje się gastrolog, do którego kieruje lekarz pierwszego kontaktu.

Więcej o żółtych warzywach i owocach

Wszystko o trzustce

Kolor kału: stolec czarny, smolisty

Jeśli aktualnie przyjmujesz preparaty żelaza (np. z powodu niedokrwistości), nie ma się czym martwić: to ten pierwiastek sprawia, że kolor kału się zmienił. Po leczeniu wszystko wróci do normy. Podobne skutki może wywołać stosowanie węgla lekarskiego lub leków zawierających związki bizmutu.

Stolec smolisty może jednak oznaczać krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, a kał zabarwia przetrawiona krew. Wówczas konieczne jest leczenie.

Wszystko na ten temat: Krew w stolcu: zawsze alarmujący objaw

Kolor kału: czerwony, może krwisty

Wielu osobom zdarzyło się przerazić "krwią" w stolcu, która w rzeczywistości była skutkiem buraczków w diecie. Zarazem prawdziwa świeża krew, najczęściej pochodząca z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, to ważny sygnał ostrzegawczy. Może oznaczać i hemoroidy, i chorobę nowotworową.

Więcej o świeżej krwi w stolcu

Kolor kału: kał zielonkawy

I w tym przypadku "winna" bywa żółć. Pierwotnie ma ona zielonkawy kolor, który w jelicie cienkim przechodzi w żółty, a w grubym, ostatecznie, w brązowy. Jeśli tzw. pasaż (czyli tempo przechodzenia pokarmu przez układ pokarmowy) jest przyspieszony, żółć nie ulega pełnym przeobrażeniom i pozostaje żółta, zwykle gdy problem dotyczy jelita grubego, bądź właśnie zielona, jeśli niemal niezmieniona przechodzi już przez jelito cienkie. Szybki pasaż, połączony z dietą obfitującą w zielone składniki, może dać takie efekty.

Jeśli raz przesadzisz ze szpinakiem czy sałatą, a potem zobaczysz go w stolcu, raczej nie ma się czym martwić. Jeśli jednak chlorofil (zielony barwnik) często jest obecny w kale, porozmawiaj o tym z lekarzem. Podobnie bywa, gdy akurat stosujesz środki przeczyszczające (także zioła) czy antybiotyki. Żółć po prostu mogła zostać zielona i problem minie po zakończeniu leczenia. Zarazem pamiętaj, że stosowanie antybiotyków może doprowadzić do zaburzenia flory bakteryjnej w jelitach. Niekorzystne mikroby mogą się w nich rozpanoszyć i wpłynąć na barwę stolca, a przede wszystkim doprowadzić do problemów jelitowych. Dlatego tak istotne jest przyjmowanie osłonowo probiotyków, dobrych bakterii, które zapewnią biologiczną równowagę w jelicie.

Zielonkawe stolce towarzyszą biegunkom, także tym spowodowanym przez salmonellę. Pamiętaj, że u osoby dorosłej biegunkę zazwyczaj można leczyć samodzielnie. Jeśli jednak obserwujesz u siebie pierwsze objawy odwodnienia, biegunka jest wodnista (luźny stolec to nie to samo) lub z domieszką krwi, stolców jest więcej niż pięć dziennie luźny kał utrzymuje się ponad pięć dni, trzeba odwiedzić internistę.

Zielonkawe stolce czasem towarzyszą alergii pokarmowej (np. na białka mleka krowiego), ale i ciężkim chorobom jelit (np. wrzodziejącemu zapaleniu jelita grubego), celiakii, zaburzeniom wchłaniania. Prawdopodobieństwo poważniejszego problemu zdrowotnego jest większe, jeśli nieprawidłowy jest nie tylko kolor, ale i konsystencja stolca (bywa zbyt luźny) lub sposób jego oddawania. Wielu chorobom układu pokarmowego (zapalnym, przy zaburzeniach trawienia) towarzyszą tzw. stolce strzelające, wydostające się pod ciśnieniem. Nie wahaj się i odwiedź lekarza pierwszego kontaktu. On zdecyduje, zwykle na podstawie badań, czy nie wymagasz stałej opieki gastrologa czy alergologa.

Coś Cię niepokoi? Zajrzyj na Forum Gazeta.pl:
Czy to zatrucie?
Czarny kał?
Niemowlę - czarny kał. Czy powinnam się martwić?

Czytaj także:

Kłopotliwe wiatry: kiedy "bąków" jest za dużo?



Co wiesz o swoim organizmie? Pytania, na które odpowiedzi powinien znać już gimnazjalista
1/10Ile zębów ma zdrowy, dorosły człowiek (przy pełnym uzębieniu)?
Zobacz także
Komentarze (9)
Zaloguj się
  • student_zebrak

    Oceniono 13 razy 5

    Kolor kału - o czym świadczy?
    swiadczy o naszych mozliwosciach rozrozniania kolorow

  • Oceniono 12 razy 4

    Zaparcia są w dobie paskudnego i niezdrowego jedzenia prawdziwą plagą, uporałam się z nimi dicopegiem i odpowiednią dietą, uważam co jem.

  • Gość: michał

    Oceniono 68 razy -48

    Ja niebieską !!!!!111

  • Gość: michal.b

    Oceniono 76 razy -58

    ja zrobiłem brązowo kupę

  • Gość: mmmmmmmmmmmmmm

    Oceniono 85 razy -65

    kupaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX