Dieta w zespole jelita nadwrażliwego - co jeść, a czego unikać?

08.06.2017 12:37
Dieta jest istotnym elementem leczenia w przypadku zespołu jelita nadwrażliwego

Dieta jest istotnym elementem leczenia w przypadku zespołu jelita nadwrażliwego (Fot. Shutterstock)

Naprzemienne biegunki i zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia - to mogą być objawy zespołu jelita nadwrażliwego - zaburzenia, na które uskarża się coraz więcej osób, zwłaszcza kobiet. Jak łagodzić jego dolegliwości z pomocą diety? Radzi dietetyczka Aleksandra Kilen-Zasieczna.
Zespół jelita nadwrażliwego (irritable bowel syndrome - IBS) jest najczęściej występującym zaburzeniem czynnościowym przewodu pokarmowego. Zdecydowana większość chorych to kobiety.



Bardzo często u osób z zespołem jelita nadwrażliwego (IBS) poza niekomfortowymi dolegliwościami dotyczącymi przewodu pokarmowego występują także objawy ze strony układu nerwowego - depresja lub zaburzenia osobowości. Profilaktyka oraz leczenie choroby nie jest łatwe i wymaga obserwacji organizmu. Ostatnie badania pokazują pozytywny efekt leczenia IBS przy pomocy probiotyków i prebiotyków, z jednoczesną antybiotykoterapią. Również właściwa dieta może łagodzić objawy i zmniejszać dyskomfort, ułatwiając codzienne funkcjonowanie. Dlaczego dieta jest tak istotna w zespole jelita nadwrażliwego?

Zespół jelita drażliwego a dieta



Około 60% chorych utożsamia objawy z rodzajem spożytego pokarmu - oznacza to, że różne produkty mogą łagodzić bądź zaostrzać dolegliwości.

W zależności od typu choroby wprowadza się różne modyfikacje dietetyczne. Zespół jelita drażliwego może mieć postać biegunkową, zaparciową i mieszaną. Warto podkreślić, że głównym elementem leczenia jest postępowanie farmakologiczne. Przed wprowadzeniem zmian w zakresie odżywiania (najlepiej z pomocą specjalisty ds. żywienia człowieka - dietetyka) warto prowadzić dzienniczek żywienia uwzględniając w nim występujące objawy.

Zespół jelita drażliwego: podstawowe zasady diety



Znajomość zasad żywieniowych w łagodzeniu objawów choroby może znacznie ułatwić życie. Podstawową zasadą w każdej postaci IBS jest spożywanie 4-5 posiłków w ciągu dnia, co około 3-4 godziny. Pierwszy posiłek warto jeść do 1 godziny po obudzeniu się, ostatni na około 3 godziny przed snem. Zawsze przy planowaniu diety należy uwzględnić inne towarzyszące choroby.

W okresie występowania biegunek należy stosować dietę lekkostrawną, niskotłuszczową, z ograniczeniem błonnika pokarmowego (przyspiesza przemianę materii i działa drażniąco na jelita - jest zalecany przy zaparciach).

Błonnik jest jednak niezbędny do prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego, dlatego nawet w postaci biegunkowej należy wybierać:

- delikatne warzywa i owoce: ziemniaki, marchewkę, buraczki, pietruszkę, młody groszek i młodą fasolkę szparagową, cukinię, dynię, kabaczek, bakłażana - w postaci gotowanej; cukinię, cykorię, sałatę, pomidory bez skórki, tartą marchewkę - w postaci surowej; soki warzywne; owoce najlepiej bez skórki i pestek - jabłka, maliny, pomarańcze, banany, brzoskwinie, melon, awokado; przeciery owocowe

- oczyszczone produkty zbożowe - białe pieczywo, sucharki, pieczywo chrupki, pszenne makarony, biały ryż, drobne kasze (kasza manna, kaszka kukurydziana, kasza jaglana, płatki owsiane, amarantus)

- chude mięso (drób, chuda wołowina, cielęcina, królik) i chude ryby (dorsz, sandacz, morszczuk, lin, szczupak)

- zioła i przyprawy ułatwiające trawienie - kminek, koperek, cynamon

- herbaty ziołowe.

Najczęstsze błędy żywieniowe przy zespole jelita drażliwego. Czego unikać?



Najczęstszymi błędami żywieniowymi, powodującymi występowanie dolegliwości u osób z IBS jest spożywanie pokarmów wysokotłuszczowych, picie napojów zawierających kofeinę oraz jedzenie surowych owoców i warzyw.

W zespole jelita nadwrażliwego należy unikać

:

- warzyw kapustnych, kalafiora, cebuli (zwłaszcza surowej), papryki, warzyw strączkowych (oprócz fasolki szparagowej i młodego groszku), czosnku, kukurydzy, brukselki i grzybów (można próbować jeść pieczarki)

- śliwek, gruszek, moreli, wiśni i czereśni

- tłustych mięs i serów (żółtych, twarogowych tłustych, pleśniowych, podpuszczkowych, topionych, do smarowania typu fromage), sosów majonezowych i majonezu, śmietany, ketchupu, musztardy, octu

- kwaśnych owoców i warzyw, czekolady, dżemów, słodzików oraz soków owocowych - mogą wywołać procesy fermentacyjne w jelitach

- napojów i dań słodkich i zimnych, ostrych oraz słonych

- wody i innych napojów gazowanych.

Jak modyfikować dietę przy zaparciach?

W okresie występowania zaparć należy zwiększyć ilości spożywanych owoców, warzyw oraz pełnoziarnistych produktów zbożowych, ponieważ naturalnym czynnikiem pobudzającym perystaltykę przewodu pokarmowego jest błonnik pokarmowy. Wraz ze wzrostem spożywania błonnika należy zwiększyć ilość wypijanych płynów, do co najmniej 1,5 l, a najlepiej 2-2,5 l na dzień. Warto spożywać fermentowane produkty mlecznych, stosować łagodne przyprawy (przyspieszają motorykę jelit) oraz unikać produktów zapierających, ograniczać spożywanie tłustych mięs, produktów typu fast food oraz słodyczy.

Autorką tekstu jest Aleksandra Kilen-Zasieczna, dietetyk, specjalista ds. żywienia człowieka, właścicielka Poradni Dietetycznej JeszFresh w Warszawie.

Chcesz mieć stały dostęp do naszych treści? Dołącz do Zdrowia na Facebooku!

Zobacz także
Komentarze (55)
Dieta w zespole jelita nadwrażliwego - co jeść, a czego unikać?
Zaloguj się
  • Gość: gość

    Oceniono 95 razy 89

    No cóż, pomaga pozbycie się STRESU ( np. zmiana pracy ). 10 lat męki i jak ręką odjął. Czasami sobie nawet nie zdajemy sprawy jak taki ciągły stres na nas źle działa. Dieta tu nic nie pomoże - no chyba, że pozwoli uzupełnić jakieś niedobory mikroelementów i złagodzi stres.

  • Gość: MukMuk

    Oceniono 59 razy 55

    @Gość: gość
    Mam podobne wrażenie, dieta mało pomaga.
    U mnie przejawiało się przewlekłą biegunką, po 7-10 razy dziennie co paraliżowało mi całe życie. Nigdzie wyjść, nigdzie pojechać, spotkania ze znajomymi wyłącznie tam gdzie jest toaleta. Człowiek jest więźniem własnego ciała i co gorsza mało co pomaga. Tak zmarnowałem teoretycznie najlepszy czas swojego życia, można by powiedzieć przesrane życie.

    Co mi pomogło?
    Bieganie, zacząłem biegać raz na jakiś czas i powoli powoli zdrowie się poprawiło. Nie jest mega super, ale w tym momencie mogę już normalnie żyć i funkcjonować.

  • Gość: chory

    Oceniono 47 razy 43

    Śmiechu warte! Mam IBS od 18 lat i powiem tyle: szkodzi wszystko i nic, zależy od "dnia" naszych jelit. Nie ma ścisłych reguł, trzeba próbować wszystkiego po trochu. P. dietetyk już dziękujemy...

  • Gość: aaan

    Oceniono 39 razy 37

    warto też sprawdzić, czy u podłoża nie leży celiakia - częstsza u dorosłych, niż się podejrzewa (bo zazwyczaj nie jest pełnoobjawowa).

  • zmijka102

    Oceniono 22 razy 22

    bzdury... jak mogę jeść w okresie zaparć, np. pełnoziarniste pieczywo, pomidory (chyba, że bez ziaren ze środka), jabłka czy stosować przyprawy, skoro one wywołują wzdęcia. Do problemów z wypróżnieniem dokładam sobie dodatkowo wzdęcia. Brawo Pani dietetyk!!!

  • Gość: Fli

    Oceniono 29 razy 19

    "Podstawowe zasady diety. Co jeść w zespole jelita nadwrażliwego?
    - oczyszczone produkty zbożowe - białe pieczywo., sucharki, pieczywo chrupkie, pszenne makarony,
    biały ryż"
    Wręcz przeciwnie! To są produkty, których należy za wszelką cenę unikać. To one, z powodu dużej zawartości cukrów prostych, w ogromnej mierze odpowiadają za bardzo uciążliwe wzdęcia, ponieważ fermentują w jelitach. Nie rozumiem jak dietetyk możne zalecać takie produkty jako sposób zapobiegania tym objawom...

    Zmagam się z IBS już wiele lat i dopiero niedawno odstawiłam produkty pszenne i cukier i czuję się o niebo lepiej! Nie tylko ustąpiły mi nieznośne rewolucje w dolnym odcinku przewodu pokarmowego, ale również znacznie poprawił mi się nastrój i w końcu - pierwszy raz od kiedy pamiętam (!!!) - uwolniłam się od problemu trudnej do zwalczenia senności w ciągu dnia spowodowanej skaczącym poziomem cukru.

  • Gość: mamto

    Oceniono 13 razy 13

    mi pomogło bieganie (na stres) + odstawienie glutenu (na ból brzucha) teraz jest ok

  • Gość: azja

    Oceniono 19 razy 13

    u mnie sensacje wystepuja na drugi dzien po alkoholu

  • Gość: lecę dalej

    Oceniono 9 razy 9

    Zdarza się, że to nie zespół jelita nadwrażliwego, a nabyta w późniejszym wieku nadwrażliwość na gluten.
    Można zrobić testy i sprawdzić.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX