Badanie ogólne moczu

red.
02.02.2005 , aktualizacja: 19.07.2012 13:58
A A A Drukuj
Badanie moczu

Badanie moczu (Shutterstock)

Badanie ogólne moczu - normy, wyniki, przygotowanie do badania.


Chcesz mieć bieżący dostęp do naszych treści? Dołącz do nas na Facebooku!



Badanie moczu - podstawowe informacje

Badanie ogólne moczu może być wskazówką w wykryciu wielu chorób i informacją o ogólnym stanie zdrowia pacjenta. Rutynowe badanie moczu wykonuje się w celu wykrycia powodu powstania objawów. Nerki usuwają z moczem produkty przemiany materii, substancje organiczne, płyny i inne substancje toksyczne. Dlatego, mocz może zawierać setki różnych substancji. Wiele czynników (takich jak dieta, podaż płynów, wysiłek fizyczny oraz czynność nerek) ma wpływ na zawartość moczu. W moczu można oznaczyć ponad 100 różnych substancji. Rutynowo w badaniu ogólnym moczu oznacza się:

  • Kolor moczu różne czynniki, takie jak bilans płynów, dieta, leki, choroby mają wpływ na kolor moczu. Intensywność koloru zazwyczaj koreluje z zagęszczeniem moczu, mocz jasny lub przezroczysty jest rozcieńczony, a ciemnożółty jest zagęszczony. Suplementacja witamin z grupy B może zmienić kolor moczu na jasnożółty. Czerwonobrunatny mocz może być spowodowany lekami, spożyciem jeżyn, buraków, albo krwią.

  • Przejrzystość moczu To badanie ocenia przejrzystość lub mętność moczu. Normalny mocz, który jest klarowny może stać się mętny przez bakterie, krew, spermę, śluz.

  • Zapach moczu W niektórych chorobach zapach moczu może zostać zmieniony. Np. zakażenie bakterią E. coli ( więcej o tej bakterii ) może powodować cuchnący zapach, podczas gdy w przebiegu cukrzycy mocz może mieć zapach słodki, lub owocowy.

  • Ciężar właściwy moczu Mierzy się zawartość substancji rozpuszczonych w moczu. Wskazuje także na zdolność nerek do zagęszczania moczu. Im wyższy jest ciężar właściwy moczu tym cięższe substancje są rozpuszczone w moczu. Jeżeli spożywa się dużą ilość płynów, nerki powinny wydzielać większe ilości niż normalnie ilości moczu. Kiedy ogranicza się podaż płynów wówczas nerki wydzielają małe ilości zagęszczonego moczu.

  • pH moczu Oznaczając pH moczu oceniamy kwaśność (lub zasadowość) moczu. pH 4 moczu oznacza mocz bardzo kwaśny, pH 7 obojętny, a pH 9 bardzo zasadowy. Czasami pH moczu może być modyfikowane przez podawanie specyficznych leków, np. powodując utrzymać mocz bardziej kwaśny lub zasadowy, aby zapobiec tworzeniu się specyficznych kamieni

  • Białko w moczu Normalnie nie ma białka w moczu. Gorączka, forsowny wysiłek, ciąża i niektóre choroby (szczególnie choroby nerek) mogą spowodować pojawienie się białka w nerkach.

  • Cukier w moczu Prawidłowo w moczu nie ma glukozy lub znajduje się w niewielkiej ilości. Jeżeli we krwi jest bardzo wysoki poziom cukru, jak w niekontrolowanej cukrzycy, wówczas glukoza przedostaje się do moczu. Cukier może pojawiać się także w moczu w uszkodzeniu lub chorobach nerek.

  • Ciała ketonowe w moczu Kiedy tłuszcz jest wykorzystywany jako źródło energii, organizm ludzki produkuje półprodukty zwane ciałami ketonowymi i wydala je z moczem. Duże ilości ciał ketonowych w moczu mogą być oznaką niebezpiecznego stanu zwanego kwasicą ketonową. Dieta z niska zawartością cukrów lub skrobi, głodzenie lub uporczywe wymioty mogą również spowodować powstanie ciał ketonowych w moczu

  • Analiza mikroskopowa moczu Do tego testu mocz jest odwirowywany, tak aby powstał osad sedymentacyjny. Następnie rozprowadza się go na szkiełko i ogląda pod mikroskopem. W osadzie można stwierdzić:

  • Czerwone lub białe krwinki w moczu Prawidłowo w moczu nie powinny znajdować się krwinki. Zapalenie, choroby lub uszkodzenie nerek, moczowodów, pęcherza moczowego, cewki moczowej może spowodować pojawienie się krwi w moczu. Forsujący wysiłek (taki jak bieg maratoński) może również spowodować pojawienie się krwi w moczu. Białe krwinki są często oznaką infekcji, zmiany nowotworowej lub chorobę nerek.

  • Wałeczki Niektóre choroby nerek powodują tworzenie się zlepów z różnych substancji w kanalikach nerkowych. Jest kilka typów wałeczków : wałeczki woskowe, tłuszczowe, białkowe, w skład których wchodzą krwinki czerwone lub białe. Rodzaj wałeczków pomaga w rozpoznaniu istniejącej choroby nerek

  • Kryształy U zdrowych osób w moczu występuje niewielka ilość kryształów. Ale większa liczba kryształów lub obecność specyficznych rodzajów, może powodować tworzenie kamieni moczowych, lub sygnalizować nieprawidłowy metabolizm organizmu.

  • Posiew moczu Bakterie, drożdże, pasożyty nie występują w prawidłowym moczu. Obecność ich wskazuje na zakażenie.

    Badanie jest przeprowadzane z próbki moczu.

  • Zobacz także
    • 38
    • 9

    Zapytaj eksperta

    dr n. med. Maciej Kierzkiewicz

    Gastrolog radzi

    Emilia Gnybek-Ciosek

    Skuteczne odchudzanie

    Agnieszka Iwaszkiewicz

    Życie rodzinne

    Katarzyna Albrecht-Stanisławska

    Zdrowie małego dziecka

    Michał Lew-Starowicz

    Problemy seksualne

    Anna Englisz i Katarzyna Faliszewska

    Zdrowa dieta